Het werk van Samanta Schweblin wordt weleens als literaire horror omschreven, maar toch bevat haar nieuwe, voortreffelijke bundel geen magische elementen – in tegenstelling tot sommige van haar eerder werk. In Het Goede Kwaad is de horror psychologisch, en fans van Shirley Jackson zullen er hun hart aan kunnen ophalen.
SSchweblin werd geboren in Buenos Aires, Argentinië, en woont tegenwoordig in Berlijn. Ze schrijft in het Spaans en geldt als een van de invloedrijkste hedendaagse Latijns-Amerikaanse auteurs. Haar werk is vertaald in meer dan veertig talen; sommige titels belandden op de longlist van de International Booker Prize, en haar debuutroman Fever Dream (vertaald als Gif) schopte het zelfs tot de shortlist.
Het Goede Kwaad is een sobere bundel van zes verhalen – het kortste telt twintig pagina’s, het langste eenenveertig. In sommige verhalen lijken de ellendige gebeurtenissen inderdaad ook positieve neveneffecten te hebben, maar de bundel blijft er uiteindelijk een zonder morele oordelen.
Trefzekere dosering
Welkom bij de club grijpt naar de keel door een zelfmoordpoging naast een alledaags gezinsleven te plaatsen. Zoals overal in de bundel schrijft Schweblin in een heldere, precieze taal, zonder overbodige franjes, met groot effect.
Een geweldig dier verwijst onvermijdelijk naar de anekdote over de filosoof Friedrich Nietzsche die een mishandeld paard omhelst vlak voor hij gek wordt. Schweblin doseert de informatie meesterlijk: de lezer wordt snel duidelijk gemaakt wat onafwendbaar is, maar toch slaat die onafwendbaarheid later in als een mokerslag. In meerdere verhalen van dit boek spelen kinderen een rol, en hun kwetsbaarheid triggert bij de lezer een natuurlijke angst.
William in het raam is autobiografisch, en Schweblins eerlijkheid verdient respect. Het lijden van anderen – zelfs van geliefden – wekt bij ieder van ons onvermijdelijk ook egoïstische gedachten op.
Het oog in de keel is een meesterwerk, een onderzoek naar hoe de relatie tussen ouder en kind niet altijd ideaal verloopt. Soms gaat er iets kapot: er is schuld, er zijn verwachtingen, en er is pech. Het gebruik van perspectief in dit verhaal is technisch briljant, en ook haar psychologisch inzicht is scherp geslepen.
De vrouw van Atlántida draait om een alcoholistische dichteres die tweemaal een mislukte zelfmoordpoging ondernam. Nacht na nacht krijgt ze bezoek van twee meisjes die, op een dwingende toon, haar welzijn bewaken – maar niet zonder zelf een prijs te betalen.
In De baas op bezoek, het enige verhaal dat niet in de eerste persoon verteld wordt, duiken opnieuw krachtige thema’s als eenzaamheid en ouderschap op.
Schweblin voor de eeuwigheid
Als Schweblins eerdere kortverhalen van dezelfde kwaliteit zijn als deze bundel, zal haar oeuvre over honderd jaar ongetwijfeld nog steeds worden uitgegeven – in zowel luxueuze als goedkope edities van haar verzamelde werk.
Ik kan me nauwelijks voorstellen dat Schweblin ooit slecht proza zal afleveren – haar rigoureuze stijl wijst erop dat ze eerder zou stoppen met schrijven dan het halfslachtig te doen. Veel waarschijnlijker is dat ze, naarmate ze ouder wordt, alleen maar beter zal worden.
Ik ga zeker meer van haar lezen. Om te beginnen Zeven Lege Huizen uit 2022, en daarna het boek dat Samanta Schweblin als volgende besluit te publiceren.
Een absolute aanrader.
Meer boekrecensies van Bart Borgmans vind je op Weighing A Pig
In de bib
Deze boeken van Samanta Schweblin kan je lezen via de bib van Merksplas.
Zeven lege huizen vind je ook in de bib van Turnhout, of als e-book in Merksplas.
