MarkSaam viert straks 40 jaar warme zorg

Vrijdag blaast MarkSaam, het dagcentrum voor volwassenen, jongeren en kinderen met een beperking, de kaarsjes op de feesttaart uit.

“We kozen ervoor om die dag helemaal op maat van onze cliënten te organiseren. Geen ellenlange speeches, geen officiële genodigden, maar warmte en pret voor de mensen waar we dagelijks mee werken”, zegt An Berrens, teamcoach bij MarkSaam.

Een brokje geschiedenis

Begin jaren ’80 groeide in de regio de nood aan opvang voor mensen met een beperking. Tot dan konden zij enkel terecht in Turnhout, Geel of Laakdal – en daar was geen plaats meer. In Merksplas nam Josée Bluekens van de toenmalige KVG (nu Kannet) het voortouw. Samen met de afdelingen van de omliggende gemeenten richtte ze de vzw Markdal op. In 1985 startte zo een dagopvang, aanvankelijk zonder erkenning en met weinig middelen.

Een jaar later kwam er een officiële goedkeuring voor 15 cliënten. Markdal vond onderdak in Spelewei, tot in 1987 een eigen gebouw in de Kloosterstraat werd geopend. In 1994 volgde ook een kinderopvang: ’t Vonderke. Sinds 2023 werken beide samen onder de naam MarkSaam, in een nieuwbouw waar volwassenen- en kinderwerking elkaar versterken.

Het leven van elke dag

➽ Hoe ziet jullie werking er nu uit?

“Elke dag halen personeel of vrijwilligers onze cliënten ’s morgens op met drie busjes. Enkel met vrijwilligers lukt dit jammer genoeg nog niet. Onze cliënten komen hier rond 9 uur binnen. We zorgen voor een rustig onthaal met een kopje koffie. Zo kunnen ze al wat ventileren en kunnen we al peilen wat er leeft. We overlopen met hen de planning van de dag. Die structuur vinden ze belangrijk. Rond kwart voor tien bieden we dan zowel volwassenen als kinderen werkgerichte taken of andere activiteiten op maat aan.”

“We hebben heel uiteenlopende activiteiten. Zo wordt er met cliënten elke dag vers gekookt. Ze mogen dan zelf het menu aangeven. In de schuur – die nog altijd gebruikt wordt – is er atelierwerk. Zo hebben we een houtatelier, waar onze mensen op hun tempo kunnen werken aan de spullen die we op onze jaarlijkse Cadeaubeurs verkopen. Maar soms werken ze ook aan een project. Zo hebben we laatst samen met een school vogelhuisjes gemaakt.”

“We hebben ook een semi-atelier: daarin voeren onze cliënten opdrachten uit die we krijgen van verschillende bedrijven in de regio. Zo plooien we bijvoorbeeld facturen, of vullen we plastic capsules met speelgoedjes (die kinderen dan later uit een automaat kunnen draaien), of sorteren we plantenstekertjes voor een tuincentrum, of knippen we stoffen omhulsels voor ambachtelijke kaasjes… Ja, we zijn altijd op zoek naar bedrijven die beroep op ons willen doen.”

“We hebben ook nog een bakatelier, waarin we cakejes en koekjes bakken. Mensen kunnen altijd bij ons een bestelling plaatsen, maar enkele restaurants in de buurt zijn ook vaste afnemers. Die presenteren dan onze koekjes bij hun koffie.”

“En dan is er ook nog het atelier in Ravels, waarin we klei- en crea-werk aanbieden. Ze kunnen er bijv. wenskaartjes maken, of dingen glazuren. Alle producten krijgen er de naam van de cliënten die er aan werken.”

“Daarnaast is er nog plaats voor heel wat belevingsactiviteiten. Zo is er de living-werking, waarin we tijd en ruimte hebben voor gezelschapsspelletjes, een babbeltje, handwerk, een wandeling. We hebben cliënten die één dag per week in de schuur werken, en de overige dagen hier komen verpozen. In ons nieuw gebouw hebben we ook een snoezelkamer.”

“Op vrijdagnamiddag ronden we met hen de week altijd feestelijk af. Ze mogen dan altijd kiezen wat er gaat gebeuren. Daar vergaderen we voor, of we gebruiken onze ideeënbus. Heel vaak wordt het dan een playbackshow. (lacht) Soms is er ook een quiz, gaan we op uitstap of bouwen we een feestje. We vinden het belangrijk dat wat we doen, op vraag komt van de mensen waar we mee werken.”

Onze ruggengraat zijn vrijwilligers

➽ Hoeveel mensen bereiken jullie met MarkSaam?

“Het zorglandschap is wel wat veranderd. Onze cliënten kunnen met hun budget zelf kiezen waar en wat ze precies willen doen. Meestal hebben we hier een dertigtal cliënten per dag, maar normaal gezien zijn er zo’n zeventig mensen die we bereiken. Daarvoor zorgen een twintigtal personeelsleden, meestal deeltijds. Onze werking kan ook niet zonder onze vrijwilligers. Zonder hen zou er geen MarkSaam zijn, dat toont onze geschiedenis aan.”

“We hebben onze buschauffeurs, maar ook nog fiets- en wandelvrijwilligers. Er zijn vrijwilligers die meedraaien in de Schuur, of mensen die het plastic speelgoed regelmatig afwassen, gezelschapsspelletjes doen … We zijn nu ook nog op zoek naar een zwemvrijwilliger, want die missen we. Onze vrijwilligers willen we ook koesteren: we houden hun interesses goed in het oog.”

“Marksaam kan enkel en alleen maar bestaan met dank aan de vele vrijwilligers, maar ook met de gemeente en al onze sponsors die ons een warm hart toedragen. We mogen hen zeker niet vergeten te bedanken!”

➽ En hoe is de relatie met het dorp?

“Het kleinschalige dat we vroeger betrachtten, is er wel wat uit: we bereiken heel wat cliënten uit de regio. Maar toch proberen we veel mee te doen met de buurt. Met VBS Yugro bijvoorbeeld, of De Oversteek. Zo hebben we in het kader van de Warmste Week samen soep gemaakt, zodat kinderen in contact kwamen met onze mensen met een beperking. Of we hielden een sessie ‘spreken met gebaren’. Enkele cliënten zingen ook in het OKRA-koor.”

“En ons nieuw gebouw staat ’s avonds meestal leeg. Dit schooljaar zullen bij ons de danslessen van de Academie plaatsvinden. Onze snoezelruimte staat soms ook open voor kinderen van De Spetter.”

Vooruitkijken

➽ Welke uitdagingen hebben jullie voor de naaste toekomst?

“De voorbije tijd hebben we veel energie gestoken in de samenwerking tussen ’t Vonderke en de volwassenenwerking. We hebben ook een vrij jong, nieuw team. Daarmee zoeken we nog naar wegen om beter op maat van onze cliënten te kunnen werken. Ook willen we de samenwerking met de ouders verbeteren: we houden wel regelmatig een gebruikersraad, maar daarmee bereiken we niet iedereen. Zeker bij onze kinderwerking ontstaan er ook meer cultuurverschillen. We gaan samenwerken met de AP Hogeschool, waarbij studenten integratiemogelijkheden gaan onderzoeken. Nog heel wat werk op de plank dus. Wat we zeker ook nog zullen doen, is blijven zoeken naar meer contacten met Merksplasse mensen en bedrijven. Maar eerst is er ons feest. Onze cliënten kijken er al dagenlang naar uit!”

wat foto’s uit de oude doos