Er zijn zeven sacramenten in de katholieke Kerk: doopsel, vormsel, eucharistie, biecht, ziekenzalving, huwelijk en priesterwijding. We richten ons op de doop, omdat de Kerk op deze dag de doop van de Heer viert. De doop is heel gebruikelijk in dit deel van de wereld, omdat veel gezinnen ervoor kiezen hun kinderen te laten dopen voordat ze volwassen zijn. We hebben ook catechisten onder ons die kinderen voorbereiden op dit sacrament.
Tijdens de adventstijd lezen we vaak over Johannes de Doper, die mensen doopte. Hij vertelde hun dat er iemand zou komen die groter was dan hij, iemand die zou dopen met vuur en de Heilige Geest.
Johannes de Doper als voorbeeld
Johannes was een nederige man. Hoewel hij populair was en door het volk werd gerespecteerd, bleef hij zeggen dat hij slechts een voorloper was die de weg voor Jezus bereidde.
Ook wij kunnen van Johannes de Doper leren. We mogen anderen voorbereiden om ons werk en onze taken in de Kerk over te nemen. Als ik lector ben, moedig ik anderen aan om te lezen, zodat mijn afwezigheid niet opvalt. Als ik in het koor zing, nodig ik nieuwe leden uit om mee te doen. Dat is een mooie vorm van evangelisatie, omdat zo de christelijke gemeenschap blijft bestaan.
De doop van Jezus
De afgelopen weken, van kerstavond tot het feest van Driekoningen, hoorden we over de eerste periode van Jezus’ leven. Nu maken we een sprong vooruit in de tijd. Jezus groeide op in Nazareth, een rustig dorp. Hij leerde het timmermansvak van zijn vader. Johannes was zijn neef en keek kritisch naar het leven. Hij was ervan overtuigd dat God het beste wil voor ieder mens en dat mensen ook het beste voor elkaar moeten willen. Toch zag hij veel onrecht. Hij wees daarom een andere weg aan: de weg naar Jezus.
Johannes predikte bekering en bleef dopen. In het evangelie lezen we dat Jezus naar de rivier de Jordaan kwam om zich door hem te laten dopen. Johannes wilde dat eerst niet. Hij vond dat hij zelf door Jezus gedoopt moest worden. Wat een nederige man was Johannes. Toch vroeg Jezus hem om het te doen. Zo laat Hij zien dat niemand zich boven de traditie plaatst.
Door de doop worden we kinderen van God en leden van de Kerk. De stem uit de hemel bevestigt wie Jezus is: de Zoon van God, de redder over wie Johannes sprak.
Wat betekent de doop voor ons?
In ons bisdom zien veel mensen de doop als een opname in de christelijke familie. Sommigen vragen als volwassene om gedoopt te worden. Anderen vragen om ongedoopt te worden. Of dat mogelijk is, is een vraag voor een andere keer. Wel mogen we ons afvragen waarom mensen die vraag stellen. Voelen ze zich niet welkom? Ervaren ze ons als veroordelend? Spelen fouten uit het verleden, zoals seksueel misbruik, een rol?
Jezus vraagt dat we elkaar liefhebben. Hij wil dat we wie daarom vraagt dopen zonder onnodige voorwaarden. Hij roept ons om een bron van leven te zijn voor anderen, vooral voor mensen aan de rand, voor wie geïsoleerd leeft of het moeilijk heeft.
Samen op weg
Laten we elkaar blijven steunen op onze christelijke weg, ook wanneer die moeilijk of ontmoedigend is. Zo bouwen we samen aan een gemeenschap waarin niemand wordt vergeten.
Dit was de homilie van 11 januari 2026
Eerste lezing uit de profeet Jesaja 42, 1-4,6-7
Evangelie volgens Mattheüs 3, 13-17
