Vandaag stuurden wij, de Belgische leden van de EVP-fractie in het Europees Parlement (Wouter Beke, Pascal Arimont en ik) een brief aan voorzitter Ursula von der Leyen en de Europese Commissie. Daarin roepen we op tot snelle en concrete kortetermijnmaatregelen om de snel verslechterende situatie in de Europese chemische sector te keren.
Duizenden jobs staan op de helling. Voor ons is de tijd van analyses en plannen maken voorbij. Wat nu nodig is, zijn tastbare maatregelen op korte termijn.
Een crisis van ongeziene omvang
De Europese chemiesector bevindt zich in een crisis zonder voorgaande. Sinds 2022 is bijna 9% van de totale Europese productiecapaciteit verdwenen. Dat komt neer op 160 gesloten installaties en honderdduizenden jobs die onder druk staan.
Tegelijk zien we dat investeringen in nieuwe capaciteit dramatisch zijn teruggevallen. Europa wordt steeds vaker beschouwd als een duur en onzeker industrieel vestigingsklimaat, en dat baart ons grote zorgen.
Ook België zwaar getroffen
Ook België ontsnapt niet aan deze negatieve trend. In het Antwerpse chemiecluster draaien installaties vandaag op slechts 65% van hun capaciteit, het laagste niveau sinds 1981. Bedrijven kondigen herstructureringen, langdurige stilleggingen en zelfs sluitingen aan.
Dat weegt zwaar op de werkgelegenheid en het investeringsvertrouwen. De annulering van een grootschalig groen investeringsproject en de verplaatsing ervan buiten Europa beschouwen wij als een alarmsignaal dat niet genegeerd mag worden.
Chemie als strategische basissector
Voor ons staat vast dat chemie een fundamentele basissector is voor bijna alle industriële waardeketens: van farma en batterijen tot bouw, defensie en hernieuwbare energie. Als die basis uit Europa verdwijnt, worden we structureel afhankelijk van import.
Dat betekent verlies aan strategische autonomie en een reëel risico op koolstoflekkage. Dit is de-industrialisering, met zware gevolgen voor jobs, welvaart én ons klimaatbeleid.
Concrete eisen aan de Europese Commissie
In onze brief vragen we de Europese Commissie om binnen de komende 12 tot 18 maanden tastbare verbeteringen te realiseren. Dat kan volgens ons onder meer via:
- snelle verlichting van de hoge energieprijzen,
- een vermindering van de cumulatieve regeldruk en hoge koolstofkosten,
- gerichte stimulansen voor de vraag naar Europese en koolstofarme producten,
- en een kordate aanpak van wereldwijde overcapaciteit en oneerlijke, staatsgesteunde importdruk.
Tijd voor actie
Europa kan zich geen sluipende ontmanteling van zijn chemische basis veroorloven. Zonder snelle actie dreigt onomkeerbaar capaciteitsverlies. Wat nu nodig is, is geen nieuwe diagnose, maar een doortastend kortetermijnpakket dat de concurrentiekracht herstelt en investeringen opnieuw mogelijk maakt.
De Europese top in Alden Biesen (Limburg) volgende week biedt meteen een kans om tot concrete maatregelen te komen.
