Ergens diep in de Zuiderkempen, in de uitgestrekte Pakawi-jungle behorende tot het Olmogebied, is een mirakel gebeurd. Hoe het gebied ooit uitverkoren is geraakt, weet niemand.
De inwoners zwijgen tegen de buitenwereld. Was er sprake van bijzonder devoot en godsvruchtig gedrag in Pakawiland? Hoe brachten de inwoners God zo ver dat hij hen had uitverkoren? Wat heeft God met Pakawiland? De toekomst zal het misschien ontsluieren.
Voorlopig staat iedereen voor een raadsel: een vrouwelijke witlipbamboe-adder baarde immers twaalf nazaten zonder enig contact met een mannelijke soortgenoot. Het duurde geen uur en de directe getuigen spraken over een onbevlekte ontvangenis.
De adder werd door hen meteen herdoopt tot Maria. Een dierenarts kwam ter plekke om Maria te onderzoeken zonder haar onbevlektheid te besmeuren. Hij oordeelde dat het biologisch gezien om een geval van parthenogenese gaat. Dit is een vorm van aseksuele voortplanting waarbij een levend wezen dat zich geconfronteerd weet met een mogelijke uitsterving van haar soort “zichzelf uit zichzelf” kan voortplanten.
De bewoners luisterden naar de uitleg, maar bleven de vraag stellen waarom dit uitzonderlijke gebeuren juist in hun dorp gebeurde. De arts werd gevraagd te vertrekken. De hoge religieuze raad van Pakawi, bestaande uit één Biskawi en zes Prieskawis, kwam samen in de inderhaast gebouwde bamboe-adder-tempel om theologische duiding te geven bij dit alles. Er waren namelijk enkele acute theologische raadsels die ontcijferd moesten worden. De tijd dat God duidelijke richtlijnen in stenen tafels naar de wereld zond, is definitief voorbij. Voortaan moet de mens het met Tekens doen waarover hij dan moet nadenken …
De bewoners van de Pakawi-jungle, de Pakawis, besloten om voortaan geen slangenvlees meer te eten en besloten verder te bidden tot de 7 wijzen uit de tempel terugkwamen met een uitleg over de “Tekens van God”. Moesten ze zich zorgen maken of moesten ze nu blij zijn? Die vraag bleef op hen wegen. Vooral de gedachte dat dit Teken misschien een aanwijzing was dat de Pakawis het niet zo nauw hadden genomen met God en dat ze als mogelijke straf een eeuwigheid in een adderkuil moesten verblijven, deed menige Pakawi sidderen van angst. Sommige zagen de bui hangen en begonnen spontaan in de tempel zonden op te biechten. Er werd daar namelijk wel wat gepakawieterd in die duistere jungle.
Niemand dacht dat het goddelijke oog tot daar reikte … Toen de zeven wijzen buitenkwamen uit de tempel sprak de Biskawi tot de Pakawis. Hij gaf toe dat het Teken van “een zwangere niet bezwangerde adder” nooit eerder gezien was. In geen heilige boekrol was er iets over te vinden noch in een verhaal van de voorvaderen kwam het voor. Hij zei het dan het volgende: “Volk van de Pakawis, Luister en wees indachtig mijn woorden. God koos onze plek uit om ons een teken te geven. Daaruit blijkt zijn liefde voor de Pakawis anders zouden wij het niet meer kunnen navertellen. Zo kennen wij God. De adder Maria werd zwanger en wierp twaalf nakomelingen: de twaalf Pakaslangkis. Zij zullen wonen in grootste tempel die onze jungle ooit zal zien. Alle Pakimannen zullen bouwen aan deze tempel. Alle Pakivrouwen zullen vanaf heden twaalf Pakiminis baren. Vanaf heden zal elke hut twaalf kaarsen tellen die ge aansteekt bij de zonsopgang en dooft als de zon ondergaat. Elke week zal twaalf dagen tellen. Elke dag krijgt de naam van een Pakaslangkis. Op elke twaalfde dag van de week zullen alle Pakawis Maria in de tempel een hele dag eren door te bidden en kaarsen te branden. Doe wat ik u opdraag te doen en word het grootste volk van de Pakawi-jungle, onze jungle.”
En zo geschiedde het. De Pakawis luisterden naar de Biskawi en deden wat God van hen vroeg. Daarna verdwenen ze diep in de jungle.
Acht Kempense gemeenten ontvangen samen bijna 1,9 miljoen euro uit een Europees subsidieprogramma. Ook Merksplas deelt in dat bedrag en ontvangt 170.500 euro.
Het geld komt van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Dat fonds helpt steden en gemeenten om openbare gebouwen te renoveren en hun energieverbruik te verminderen.
Waarvoor dient de subsidie?
Met de subsidie kan Merksplas investeren in verschillende energiebesparende maatregelen aan het gemeentehuis. Het totale project heeft een waarde van 426.250 euro. De gemeente financiert ongeveer 60 procent van de kosten zelf, terwijl de Europese subsidie de overige 40 procent voor haar rekening neemt.
Volgens de provincie zullen de renovatiewerken zorgen voor een lagere energiefactuur en een vermindering van de CO₂-uitstoot.
Welke werken zijn gepland?
De geplande werken omvatten:
de vervanging van het platte dak van het gemeentehuis;
de vervanging van het buitenschrijnwerk van de loketdiensten van het gemeentehuis;
de vervanging van de buitendeur van het gemeentehuis en het gemeenschapscentrum;
de vervanging van de binnenverlichting door energiezuinige verlichting in het gemeentehuis;
het isoleren van de binnenmuren van Jeugdhuis Zigzag.
Na de liturgische lezingen horen we de lector of de voorganger zeggen: “Het Woord van de Heer”, waarop wij antwoorden: “Wij danken God.” De lector zegt dit om aan te geven dat de voorgelezen tekst door God is geïnspireerd. De Bijbellezing is Gods Woord.
Zoals we in de eerste lezing van vandaag hebben gehoord, wil God niet dat zijn Woord vruchteloos terugkeert, zonder te bereiken waarvoor het is gezonden.
De woorden uit de eerste lezing laten ons zien dat Gods Woord een boodschapper is, of, zo je wilt, een boodschap die de predikant verder toelicht in zijn preek. Sommige mensen laten zich echter afleiden door hun omgeving of door de manier waarop de predikant spreekt. Het is belangrijk om je te richten op de kernboodschap die de Bijbellezingen verbindt met ons dagelijks leven. Zoek naar wat je inspireert om spiritueel te groeien en let erop hoe de boodschap je uitnodigt om God in de komende week te ontmoeten.
Luisteren alleen is niet genoeg wanneer we Gods Woord horen. Het is belangrijk dat we ons inspannen om het te begrijpen en de lessen vervolgens toe te passen in ons leven. Dat is wat Jezus duidelijk wil maken met de gelijkenis in het evangelie van vandaag. Terwijl de zaaier uitging om te zaaien, viel een deel van het zaad langs de weg, een deel op rotsachtige grond, een deel tussen de doornen en een deel op goede grond.
Het zaad dat langs de weg viel, staat voor mensen die het Woord van God horen, maar het niet begrijpen. Het zaad op de rotsachtige grond staat voor mensen die Gods Woord met vreugde ontvangen. Omdat het echter geen wortel in hen schiet, houden zij geen stand wanneer verdrukking of vervolging komt. Het zaad tussen de doornen staat voor mensen die toelaten dat de zorgen van het leven en de bedrieglijkheid van rijkdom Gods Woord verstikken, waardoor het geen vrucht draagt. Het zaad op goede grond staat voor mensen die het Woord van God horen, begrijpen en vervolgens toepassen in hun leven.
Jezus is de zaaier. Hij zaait het zaad in het hart van de mensen. Maar ook wij nemen die rol op ons wanneer Jezus door ons spreekt. Sommigen vragen zich misschien af wie vandaag de dag de zaaiers zijn in onze Kerk. Zo konden we onlangs in Otheo lezen dat tijdens eucharistievieringen alleen gewijde geestelijken, zoals priesters en diakens, mogen preken. Dat is zo bepaald vanuit een lange kerkelijke traditie. Toch is iedere christen geroepen om het geloof uit te dragen, want door het doopsel delen we in de profetische zending van de Kerk. Daarnaast kan een bisschop om pastorale redenen beslissingen nemen die bijdragen aan de verspreiding van Gods Woord in zijn bisdom.
Tot slot schrijft bisschop Bonny het volgende in zijn boek Herbeginnen bij Jezus Christus (pagina’s 131-132): “Elke homilie daagt mij uit om na te denken over de persoon en de boodschap van Jezus Christus. Wie was hij toen en wie is hij nu? Met wie is hij in gesprek of bij wie is hij op bezoek? Wat doet hij met zijn leerlingen en met zijn vrienden? Hoe gaat hij om met onbegrip en tegenstand? Hoe spreekt hij over God, die hij zijn Vader noemt? Welke tegendraadse boodschap heeft hij voor onze samenleving?”
Deze woorden van de bisschop kunnen ons helpen telkens wanneer we een passage uit de Bijbel lezen of aan anderen uitleggen. Daarbij mogen we ons telkens afvragen of we er ten minste één waardevolle les uit hebben gehaald.
Dit was de homilie van 12 juli 2026, 15de zondag in de gewone tijd Eerste lezing Jesaja 55, 10-11 Evangelie volgens Mt. 13, 1-23
Het jaarlijkse korenpikken in Merksplas-Kolonie is veel meer dan een oogstklus. Natascha Vervloet maakte er een kleine fotoreportage over.
Vrijwilligers van de Vrienden van de Kerststal houden er een eeuwenoude werkwijze levend. Met een Brabants trekpaard, historische maaimachines en zelfs een zeis wordt het graan geoogst zoals dat vroeger gebeurde.
Het stro krijgt later dit jaar een tweede leven op de daken van de kerststallen in Merksplas en Zondereigen. Voor deelnemers als Frans Adriaensen en Kees Strybos is het bovendien een manier om vakmanschap en herinneringen aan vroeger door te geven aan nieuwe generaties.
De vereniging organiseert het korenpikken al ruim een kwarteeuw en kan daarvoor elk jaar rekenen op tientallen vrijwilligers. Nadat het koren is gebonden en enkele dagen heeft gedroogd, wordt het in het najaar gedorst met een oude dorsmachine. Zo ontstaat het stro dat nodig is voor de kerststallen. De activiteit lokt steevast heel wat bezoekers, onder wie ook bewoners van dagcentrum MarkSaam, die niet alleen komen kijken, maar soms ook enthousiast meehelpen. Zo blijft een bijzonder stukje immaterieel erfgoed in Merksplas springlevend.
Het werkwoord bollen was nieuw voor mij. Intussen weet ik dat het betekent dat je ergens rustig naartoe rijdt.
Grappig genoeg is er tegenwoordig ook een reclamespot van Bol.com op de Nederlandse televisie waarin het werkwoord bollen een heel nieuwe betekenis krijgt. Ik ben er vrij zeker van dat de makers Nederlanders zijn die geen idee hadden dat bollen in Vlaanderen al lang bestaat. Maar wat heeft dat nu met een LAA te maken? Ik leg het uit.
Tegenover mijn huis wordt gebouwd. Er komen enkele huizen en appartementen. De aannemer heeft een groot bord op de werf gezet waarop staat dat hij metsers zoekt.
Stel dat hij zo’n metser vindt, maar dat die besluit rustig naar Nederland te bollen om daar zijn beroep uit te oefenen. Dan krijgt hij er vanzelf een laa bij. Hij wordt daar namelijk een metselaar. In Nederland is het woord metser onbekend.
Dan nog iets over schoon, steen en kei
Je kunt ergens “schoon genoeg” van hebben, maar schoon betekent in Vlaanderen ook mooi. Waar een schoon meisje in Nederland iemand zou kunnen zijn die net uit bad komt, is het hier gewoon een mooie meid.
En als iets in Nederland steengoed is, dan doen de Vlamingen er nog een schepje bovenop: hier is het keigoed. Dat voorvoegsel kei- duikt trouwens overal op om aan te geven dat iets heel erg of bijzonder is. Nederlanders denken weleens dat het iets met de Vlaamse wegen te maken heeft, maar dat is dan weer een heel ander verhaal.
Paarden malen op de kermis?
In oktober is het weer kermis en daar zal ongetwijfeld ook een paardenmolen staan. Tenminste… zo noemen ze dat hier. (En ik zal proberen te onthouden dat ik daar foto’s ga trekken en niet foto’s ga maken.)
Vertel je een Nederlander dat er een paardenmolen op de kermis staat, dan kijkt die waarschijnlijk eerst vreemd op. Zijn eerste gedachte is misschien: “Waarom zouden ze op de kermis paarden gaan malen?” Gelukkig kan ik hem dan geruststellen: een paardenmolen is gewoon het Vlaamse woord voor een draaimolen.
Het lidwoord
Nog iets wat me opvalt: als iemand het over een man heeft, wordt er in de spreektaal vaak een lidwoord voor de voornaam gezet. Dan hoor je bijvoorbeeld “den Dirk” of “de Jef”. Dat lijkt heel gewoon te zijn.
Bij vrouwennamen hoor ik dat veel minder. Misschien heeft dat wel iets met het lidwoord te maken…
Heb je opmerkingen, aanvullingen of frustraties? Laat het gerust weten aan de redactie. Het mag zelfs over deze column gaan, maar dat hoeft natuurlijk niet.
Bijna iedereen in Merksplas kent de naam Stolwerk. Het rondpunt is genoemd naar het café dat er vroeger stond, en naar de man die het openhield. Jarenlang was dat café veel meer dan een plek om iets te drinken: het was een ontmoetingsplaats waar verenigingen samenkwamen, verhalen werden verteld en de cafébaas het hele dorp kleur gaf.
An Vermeren – ook wel “Anneke van Pola van Stolwerk” genoemd – schreef er een familieboek over. We spraken met haar over haar jeugdherinneringen, haar markante grootvader Zander “Stolwerk” Peeters, en waarom dit verhaal volgens haar niet verloren mocht gaan.
De Koffiegesprekken van merksplas.NU
Voor de vierde keer dit jaar nodigden we publiek uit bij onze interviews tijdens een Koffiegesprek. Bij een koekje en koffie kwamen er deze keer 24 mensen luisteren naar An en mee vragen stellen.
“Zo was ik hier bekend als klein dropke”
An, je noemt jezelf in het boek ‘Anneke van Pola van Stolwerk’. Daar is waarschijnlijk alles mee begonnen?
“Ja, zo was ik hier in Merksplas bekend als klein kind. Iedereen wist meteen mijn band met café Stolwerk. Zander Peeters, of Stolwerk, was mijn grootvader. Ik was de eerste dochter van Paula, zijn oudste dochter.
Voor het boek koos ik bewust het perspectief van een jong kind, omdat ik het café zelf ook zo heb gekend. Daardoor blijft het verhaal luchtig en toegankelijk – want dat wou ik zo.
Het was eigenlijk een zware tijd, maar ik wilde daar niet te diep op ingaan. Mijn tante May zei nog: ‘Het is een goed verhaal, maar zeg er wel bij dat het door de ogen van een kleinkind is.’ Want ieder familielid heeft zijn eigen kijk op dat café.”
Ben je zelf van Merksplas?
“Nee, ik ben geboren in Turnhout. Mijn ouders woonden heel kort in Merksplas, net na hun huwelijk. Mijn vader werkte bij de douane en werd al snel overgeplaatst naar Lommel. Daarna zijn we naar Mechelen verhuisd, waar we lang gewoond hebben.”
Hoe kwam je dan toch in het café terecht?
“Bij de geboorte van mijn tweede zusje kreeg mijn moeder een zware depressie. Toen zijn wij bij bomma en Votolleke – zo noemde ik mijn grootvader – in het café komen wonen. Zo heb ik als zevenjarig kind een jaar lang in dat café gewoond. Ik ging in Merksplas naar school en deed er mijn eerste communie. Dat jaar staat centraal in het tweede deel van mijn boek. Nadien zijn we nog vaak naar bomma teruggekeerd. Ik vond het altijd geweldig om naar Merksplas te komen, en die vreugde probeer ik ook in het boek over te brengen.”
Votolleke (Zander Peeters) en Bomma (Marie Van In), 1924
Waarom nu een boek?
“Ik liep al lang met dat idee rond. Er waren zoveel anekdotes en gekke verhalen, want Stolwerk was geen gewone man, maar ‘nen hele zotte’. Wie hem ooit gezien had, vergat hem niet. Ik dacht: dit moet bewaard blijven, minstens voor de familie.
Ooit vroeg ik twee nonkels op een familiefeest: ‘Kunnen jullie dat niet opschrijven?’ Ze keken me een beetje meewarig aan, en het idee verdween weer uit mijn hoofd. Tot ik jaren later aan de schoolpoort een grootvader tegenkwam die zei: ‘Ik heb al mijn verhalen opgeschreven, zodat ze niet verloren gaan voor mijn kleinkinderen.’ Toen dacht ik: ik heb zóveel te vertellen, ik moet dat ooit doen. Maar ook toen zakte het weer weg.
Uiteindelijk waren het droevige gebeurtenissen die de knop omdraaiden. In 2019 verloren we een zoon aan kanker. Hij was zelf van plan een boek te schrijven over zijn ziekte, en had al twee bladzijden klaar. Hij was heel optimistisch en kon prachtig vertellen. Ik overwoog om zijn verhaal af te maken, maar dat kon ik emotioneel niet aan.
Toen dacht ik: ik begin aan het boek dat al zo lang in mijn hoofd zit. Dat zou beter zijn voor mezelf, en ik kon het vrolijk houden. Toen brak corona uit, en had ik plots veel tijd. Mijn man zei elke dag: ‘Kom, hup, twee uur schrijven.’ Zo ben ik vertrokken.
Nonkel Raf had veel informatie; hij had ooit voordrachten gegeven voor het Davidsfonds en gaf me al zijn teksten. Nonkel Harry sprong later bij met zijn verhalen. Ik had verhalen van tante May, en van mijn moeder kreeg ik veel liedjes en teksten. Het rolde er bijna vanzelf uit, en het heeft me enorm geholpen om mijn verdriet te verwerken. Zodra ik begon te schrijven, vergat ik de wereld om me heen. Het voelde alsof ik van bovenaf hulp kreeg, alsof zij meeschreven: dit verhaal moet verteld worden.
Ik heb het wel vier of vijf keer herschreven voor ik tevreden was. Ik leerde dat schrijven minder makkelijk is dan je denkt: als je denkt dat je klaar bent, begint het pas echt. Je moet fouten eruit halen, overleggen met een drukker… Een boek maak je niet alleen. Ik kreeg veel hulp van mijn man, mijn kinderen, tantes en nonkels. Het was een mooie aanleiding om elkaar terug op te zoeken en over vroeger te praten. Dat deed heel veel deugd.”
Café Stolwerk
De deur van het café
Herinner je je nog je eerste bewuste herinnering aan het café?
“Het allereerste moment niet, ik was toen te klein. Maar wat ik me heel goed herinner, is de deur van het café. Die stond op de hoek, en je zag hem al van in de Leopoldstraat. Je moest ertegen duwen, dan gaf hij een klik, en de geur van het café kwam je tegemoet – iedereen rookte toen natuurlijk. Op dat moment was ik thuis, daar voelde ik me goed. Als ik die deur zag, dacht ik: ik ben er. Dat gevoel is bijna onbeschrijflijk.”
De geschiedenis van het café
“Op de hoek van de Steenweg op Beerse en de Steenweg op Turnhout stond al lang een huis. Het werd ooit verkocht door de erfgenamen van Anna Maria Vermeeren – toevallig bijna mijn eigen naam – aan de ouders van Stolwerk.
Die ouders openden er een eerste café, ‘In het Belgisch Rijk’. Maar dat hielden ze niet lang vol: de klanten pisten tegen de toog, en dat vonden ze niks. Ze stopten ermee.
De overgrootvader, Ludovicus Peeters, was eigenlijk schrijnwerker. Zijn zoon Zander – de latere Stolwerk – werkte voor zijn vader en bleef er wonen. Toen hij trouwde, trok hij er met zijn vrouw in. Na de dood van zijn ouders nam hij het pand over. Ook Zander was schrijnwerker, maar in 1939, vlak voor de mobilisatie, was er weinig werk. Ze moesten iets extra’s doen, en zoals veel mensen toen, begonnen ze een café.
Het heette oorspronkelijk ‘Café Sportwereld’, maar omdat Zander de bijnaam Stolwerk had, werd het in de volksmond al snel Café Stolwerk.”
Zander Peeters
Waar komt de naam Stolwerk vandaan?
“Zander was schrijnwerker en werkte als vijftienjarige al mee in de bouw. Elke week legden de werkmannen geld samen voor een fles jenever. Op een dag zeiden ze tegen de jonge Zander: ‘Als jij nog vijftien cent bijlegt, hebben we genoeg voor twee liter jenever.’ Waarop hij antwoordde: ‘Vijftien cent? Daar koop ik wel dertig stolwerken van!’ Een ‘Stollwerck’ was een soort karamelsnoepje in een geel papiertje, meegebracht door de Duitsers. Zander was vijftien en had liever die zoetigheid dan sterke drank.
Later, als er getrakteerd werd, zeiden de mannen voor de grap: ‘Geef de Stolwerk ook maar iets.’ Zo bleef die naam hangen. Hij hoorde die trouwens veel liever dan zijn andere bijnaam, ‘Pinneus’ – zijn neus stond namelijk scheef na een mislukte operatie. Maar hij zei altijd: ‘Noem mij maar Stolwerk, dat is beter dan Pinneus.'”
Een dorpsfilosoof
Men noemde hem ook wel een dorpsfilosoof. Herken je hem in die beschrijving?
“Ja, en dat is precies waarom ik dit boek zo graag wilde schrijven; hij was zo’n bijzondere figuur. Hij viel graag op, stak fratsen uit en had zijn eigen manier van doen. Overal waar hij kwam, moest men weten dat Stolwerk er was geweest. Hij was niet bescheiden, maar wel een dolle figuur die mensen graag aan het lachen maakte.
Als dat schoner was, had de componist dat er zelf wel bijgedaan. Votolleke, als de radio opstond en iemand zong mee of trommelde met het bestek
Ik heb zoveel mogelijk van zijn uitspraken en fratsen verzameld in het boek. Hij deed soms onnozel, maar had een heel goed hart. Hij en zijn vrouw Marie hielpen graag mensen die het moeilijk hadden. Hij deed dus wel onnozel, maar was zeker geen onnozelaar.
Ikzelf heb mijn grootouders pas gekend toen ze al oud waren. Het waren vermoeide mensen die twee wereldoorlogen hadden meegemaakt, zes kinderen hadden grootgebracht en een kind hadden verloren. Af en toe kwam er nog een leuke flits van zijn oude karakter naar boven. Door dit boek te schrijven kreeg ik pas echt veel respect voor hen.”
Een sociaal huis
Hoe zou je het leven in het café destijds omschrijven?
“Plezant. Ik denk dat zij het woord ‘sociaal huis’ hebben uitgevonden. Op zondagnamiddag was het steevast voetbal: het café was het verzamelpunt voor de jeugd en de junioren, die er vertrokken met een ‘brikje’ of een drankje.
De toneelvereniging was er gehuisvest, de brandweer kwam er, de fanfare… alles kwam er over de vloer. Als kind vond ik dat ontzettend boeiend. Hij zat werkelijk overal in – ik heb alle verenigingen waar hij lid van was opgenomen in het boek, en dat waren er heel veel.
Koningsschieten in 1955. Corneel Schoenmakers (Kees Schoen, de man met het petje) schoot zich toen tot koning.
Hij zat ook bij de brandweer samen met zijn zoon Louis. Ik herinner me nog als kind dat die jassen daar hingen en naar brand roken. Als de sirene ging, vlogen ze naar die jassen en waren ze weg. Dat vond ik heel indrukwekkend.”
An Vermeren: “Het moeilijkste was om een lijn in het boek aan te brengen met alle losse flarden die ik had.”
Onderzoek en chronologie
Hoe koos je welke verhalen wel en niet in het boek kwamen?
“Ik heb bijna alle verhalen erin gekregen. Het moeilijke was dat ik allemaal losse flarden had: de ene vertelde dit, de andere dat. Ik moest uitzoeken wat er echt klopte. Vertelden drie mensen hetzelfde verhaal, dan dacht ik: oké, zo zal het wel gebeurd zijn.
Ik gebruikte ook mijn eigen herinneringen en deed veel opzoekwerk. Ik kreeg informatie van de Heemkundige Kring en zocht online in oude archieven en kranten. Het gaat er ook om hóé je een verhaal vertelt: je kunt hetzelfde verhaal triestig brengen, of de vrolijkheid eruit halen. Dat laatste heb ik gekozen.
Het moeilijkste was de chronologie: wanneer gebeurde wat, en hoe maak ik daar een vlot leesbaar geheel van? Losse feiten achter elkaar zetten, verveelt snel. Ik wilde er een lijn en wat spanning in krijgen. Nonkel Raf gaf me een groot compliment: ‘Je hebt er echt een lopend verhaal van gemaakt.’ Dat was precies de bedoeling. Maar ik heb niets bijgefantaseerd; het is voor het grootste deel allemaal echt gebeurd.”
Vijf cafés op één hoek
Er waren destijds een stuk of vijf cafés op die hoek. Hoe verliep de samenwerking daartussen?
“Er staat een verhaal in het boek waarin Stolwerk een deal sloot met een andere cafébaas: ‘We kunnen gratis drinken, hè. Ik trakteer jou bij mij, en daarna trakteer je mij bij jou. Dan geven we niks uit!’ Zo liepen ze bij elkaar de deur plat.
Er is ook een verhaal over Nieuwjaar. Op de laatste dag van het jaar kwamen de ‘Hanzers’ (nieuwjaarszangers) langs. Op een keer kwam Stolwerk bij een ander café binnen. Hij was nog niet verkleed, en vroeg of hij zich daar mocht verkleden. Hij vermomde zich, en ging zelf ‘hanzen’. Hij haalde zo ontzettend veel geld op, want niemand herkende hem. Al dat geld hebben ze nadien in dat café opgemaakt.”
Verstopt op de gaffelzolder
Kwam je tijdens het schrijven nog verrassingen tegen die je zelf nog niet kende?
“Ja, vooral verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Op een bepaald moment werden twee mannen, Van Accom en Bert van de Maand, door de Duitsers opgeroepen voor verplichte tewerkstelling. Ze wilden niet mee, werden gezocht door de Gestapo, sloegen op de vlucht en kwamen aan in het café. Bomma verstopte hen op de gaffelzolder boven de schrijnwerkerij, onder een grote plaat triplex.
Niet veel later viel de Gestapo binnen om hen te zoeken. Omdat de mannen de spanning amper aankonden, had bomma hen een fles jenever meegegeven tegen de stress. Ze hebben die fles helemaal leeggedronken. Toen de Gestapo de eerste keer niets vond en wegging, riep bomma: ‘Het is veilig, kom er maar uit!’ Maar er kwam geen beweging, want de mannen waren intussen stomdronken.
Plots kwam de Gestapo onverwacht terug voor een tweede inspectie. Ze zochten opnieuw, maar de mannen lagen inmiddels te slapen als een blok. Dat was hun geluk, want als ze hadden bewogen, waren ze gepakt. Ik heb hun namen bewust in het boek gezet, ook om te benadrukken dat ze niets misdaan hadden.”
Cafė Stolwerk, een schilderij van Louis Remeijsen
Een pleidooi voor het dorpscafé
Hoe belangrijk was zo’n dorpscafé toen, in vergelijking met vandaag?
“Mijn bomma had een luisterend oor. Tegenwoordig moet je daarvoor in therapie.” An Vermeren
“Heel belangrijk. Het was een echte ontmoetingsplaats waar iedereen samenkwam, ongeacht uit welke laag van de bevolking je kwam. Mijn bomma had een heel luisterend oor. Ik heb dikwijls gehoord dat mensen tegen haar bleven praten tot één uur ’s nachts; ze kreeg ze amper buiten. Maar die mensen konden wel hun verhaal kwijt. Tegenwoordig moet je daarvoor in therapie.
Dit boek is dan ook een pleidooi voor de terugkeer van het gewone café. Ik mis dat: gewoon binnenstappen op elk uur van de dag voor een pintje of een koffie, waar je spontaan met elkaar begint te babbelen omdat het er gemoedelijk is.
Al zeiden Bomma en Votolleke zelf altijd: ‘Begin nooit aan een café. Iemand die zijn vader en moeder heeft vermoord, is nog te goed om een café te houden.’ Ze raadden het ons dus ten stelligste af, maar toch pleit ik voor de terugkeer ervan.”
“Votolleke”
Waarom noemde je je grootvader eigenlijk ‘Votolleke’?
“Ik was het eerste kleinkind, en omdat mijn grootvader alles anders wilde doen dan de rest, moest ik ‘vader Stolwerk’ tegen hem zeggen. Maar ik was nog zo klein dat ik dat niet kon uitspreken, en maakte er ‘Votolleke’ van. Hij vond dat fantastisch: ‘Votolleke, dat vind ik goed!’ Sindsdien zijn alle kleinkinderen hem zo blijven noemen. Ik vind het mooi dat die naam altijd is gebleven.
Er staat trouwens ook een anekdote in het boek over hoe mager hij was. Bomma had een gestreepte pyjama voor hem gemaakt, maar hij was zo dun dat er maar één streep op paste. Dat soort uitspraken kende ik zelf niet eens; ik kwam ze tegen tijdens mijn opzoekwerk en dacht meteen: dit moet erin.”
Het verhaal van ‘De Schuur’
“Het absolute toppunt is het verhaal van ‘De Schuur’ – een legendarische sketch van Stolwerk, van vóór mijn tijd. Het was blijkbaar een nogal gewaagd verhaal, want ik was te klein en mocht niet in de kamer zijn als het verteld werd. Er werd gezegd dat mensen met volle bussen naar het café kwamen om ‘De Schuur’ te horen.
Ik heb jarenlang naar die tekst gezocht, want die mocht nooit opgeschreven of opgenomen worden – dat was echt zíjn unieke act. Maar mijn moeder was stiekem niet altijd even braaf: zij had de tekst destijds toch opgeschreven. Alleen waren we dat papier kwijtgeraakt. Uiteindelijk bleek nonkel Harry de tekst zelf nog te hebben. Ik was zo ontzettend blij dat ik ‘De Schuur’ vlak voor het boek naar de drukker ging, nog kon toevoegen. Je leest het maar in het boek zelf.
De familie ging ermee akkoord dat de tekst nu verspreid mag worden. We wilden dat verhaal ook echt claimen, want blijkbaar vertelden anderen het intussen zelf verder. Toen zeiden we: ‘Nee, dat is van Stolwerk, dat pakken we terug.'”
Terug naar het café
Als je nog één namiddag in het café van vroeger zou mogen doorbrengen, wie zou je dan het liefste terugzien?
Dat is een moeilijke vraag.
“De hele familie natuurlijk, en dan vooral bomma en tante May, omdat ik me toen bij hen geborgen voelde. Aan Votolleke zou ik willen vragen wat hij van het boek vindt en welke fratsen ik vergeten ben.
Maar wie ik het meeste mis, is mijn zusje Magda, die deze winter overleed.
Wat de klanten betreft, denk ik aan gezellige mensen als Joske Smolderen, Joske Jacobs, Bert Schepers en Vic Verlinden, want die laatste trakteerde me altijd.”
Wil je het boek kopen?
Je kan het verkrijgen bij Lex Peeters (Steenweg op Hoogstraten 63). Het kost 30 euro. Spreek eerst met hem af: bel 0497 61 35 06.
Je vindt binnenkort ook een exemplaar in de bib van Merksplas.
Merksplas heeft veel te bieden, maar een van mijn favorieten is toch wel De Plantentuin! Jaren geleden kwamen we er tijdens een wandeling toevallig terecht. Wat bedoeld was als een kort bezoek, werd een urenlange ontdekkingstocht langs tuinkamers en verborgen hoekjes.
Ik was diep onder de indruk en ben dat bij elk bezoek opnieuw. Genietend van de omgeving en een kop koffie met amandelcake spreek ik met Wout Oprins en Kim over Bloemenpracht. Dit tuinspektakel gaat door in het weekend van 25 en 26 juli, telkens van 10 tot 19 uur.
Nog niets gepland die dagen? Beleef dan een vleugje vakantie in eigen dorp en breng je familie en vrienden mee.
40.000 Afrikaanse lelies
‘We organiseren Bloemenpracht eind juli, omdat de tuin dan op zijn allermooist is’, vertelt Wout. Op geen enkel ander moment staan er meer bloemen in bloei. De centrale laan van de Bloementuin wordt dan omzoomd door zo’n 40.000 Afrikaanse lelies, maar liefst 250 verschillende soorten. Een golvende zee van wit, blauw en paars: echt prachtig! Tijdens het Bloemenpracht-weekend kunnen bezoekers de hele tuin vrij verkennen of onder begeleiding van een gids.’
Festivalvibes
Maar Bloemenpracht is zoveel meer dan bloemen! Wandel binnen langs het marktje met bloemen en planten, maar ook ambachtelijke producten zoals juwelen of keramiek. Even verderop staat de grote tent. Aan de bar is er keuze uit allerlei drankjes, waaronder ook lekkere mocktails en cocktails. Strijk even neer op het gezellige terras en geef nu je oren de kost: op het podium livebands, met als hoofdact een jonge groep waarvan Wout vermoedt dat we die nog op de grote podia gaan terugzien. Dat belooft! En natuurlijk horen bij een festival ook foodtrucks voor de kleine en grotere hongertjes.
Hondenhelden aan het werk
Kinderen tot 12 jaar zijn gratis welkom en ze gaan zich niet vervelen! Er is van alles te beleven voor het jonge volkje: een blotevoetenpad, een ritje op een pony, ravotten in de tuin … Dé topattractie is de hondenshow van de Esar Dogs. Want dat zijn geen gewone honden: ze zijn speciaal getraind om vermiste mensen te vinden na natuurrampen zoals aardbevingen, overstromingen of lawines. ‘Paw Patrol in het echt!’, lacht Kim. In de Plantentuin gaan de honden hun kunsten demonstreren: kunnen ze, temidden van de vele bloemen- en mensengeuren, een verstopt kindje terugvinden? Ik ben benieuwd …
Praktisch
Bloemenpracht is een zomerse activiteit voor jong en oud, dicht bij huis en aan een toegankelijke prijs. Tickets zijn verkrijgbaar voor één dag of voor het hele weekend. Je bestelt ze best vooraf via deze link.
Dagticket: €6/pp
Combiticket weekend: €7,50/pp
Kinderen -12 jaar GRATIS (kondig hun bezoek wel aan via aankoop van een gratis dreumesticket)
Na het gesprek met Wout en Kim wandel ik nog even door de tuin. De Afrikaanse lelies staan nog niet helemaal in bloei, maar de rust en schoonheid van de Plantentuin zijn nu al voelbaar. Op 25 en 26 juli zal deze plek ongetwijfeld weer veel bezoekers verrassen.
Vandaag gaf Greet Hendrickx voor de 175ste keer bloed bij het Rode Kruis. Een uitzonderlijke mijlpaal, al kijkt ze er zelf heel nuchter naar. “Ik ben er eigenlijk van kleins af aan ingerold”, vertelt ze. “Mijn moeder was verpleegkundige en engageerde zich al op jonge leeftijd bij het Rode Kruis.”
Na de foto’s nam Greet gewoon weer haar plaats in bij de vrijwilligersploeg van Rode Kruis Beerse-Merksplas, waar ze mee instaat voor de bloedinzameling.
Van kindsbeen af vertrouwd met het Rode Kruis
“Mijn moeder, Maria Van Hees, sloot zich aan toen de afdeling Merksplas werd opgericht. Een van de voorzitters was toen dokter Feyen. Ze hielp ook mee om in Merksplas een mobiele bloedinzameling op te starten. Samen met andere vrijwilligers was ze een van de pioniers.”
“Vroeger reed er vanuit Merksplas een busje naar Turnhout met mensen die daar bloed gingen geven. Dat waren andere tijden. Na de bloedinzameling kregen bloedgevers soms een glaasje whisky of cognac. In de jaren zeventig kregen ze bovendien nog 50 frank voor een donatie.”
Als kind ging Greet vaak mee naar de bloedinzamelingen. “De uitleendienst was toen ook bij ons thuis. Wie krukken, een rolstoel of bedpannen nodig had, kwam die bij ons ophalen.”
Bloed geven werd een vaste gewoonte
“Toen ik 18 was, ben ik zelf bloed gaan geven. In al die jaren heb ik zelden een inzameling gemist. Alleen tijdens mijn zwangerschap of wanneer ik medicatie moest nemen, sloeg ik een beurt over.”
Heeft bloed geven ooit pijn gedaan?
“Eigenlijk niet. Ik laat me altijd rechts prikken en daar voel ik nauwelijks iets van. Plasma geven vind ik iets minder aangenaam. Ik vermoed dat daarvoor een dikkere naald wordt gebruikt en het duurt ook langer. Een bloeddonatie duurt ongeveer tien minuten, een plasmadonatie zo’n drie kwartier. Intussen heb ik ook al 67 keer plasma gegeven.”
Vrijwilligers blijven hard nodig
Greet zorgt mee voor de praktische organisatie van de bloedinzameling in Beerse, Vlimmeren en Merksplas.
“Onze vrijwilligersploeg veroudert stilaan, waardoor er geregeld nieuwe mensen nodig zijn. Extra vrijwilligers zijn dus altijd welkom.”
Katia van Rode Kruis Beerse-Merksplas sluit zich daarbij aan. “We kunnen heel wat helpende handen gebruiken. Handige Harry’s voor het onderhoud van ons medisch materiaal, lesgevers of mensen die willen meehelpen tijdens de bloedinzamelingen. Wie zich wil engageren, mag me altijd een mailtje sturen. Dan bekijken we samen welke taak het best past.”
Ook Kris Luyckx werd tijdens de bloedinzameling in de bloemetjes gezet. Hij gaf voor de honderdste keer bloed.
Bloed of plasma geven?
“Uiteraard zijn we ook blij met iedereen die bloed of plasma komt geven”, zegt Greet. “Je kan je daarvoor eenvoudig online inschrijven. Sinds corona werken we met afspraken, waardoor de wachttijden veel korter zijn.”
Volgens Katia zet het Rode Kruis steeds meer in op plasmadonaties. “Voor plasma kan je terecht in Turnhout. Vandaag is er meer nood aan plasma dan aan klassiek bloed. Bovendien herstelt je lichaam na een plasmadonatie sneller, waardoor je ook vaker mag doneren.”
Marc en Lutgard vierden zondag hun gouden bruiloft. Net als op hun huwelijksdag, vijftig jaar geleden, straalde de zon volop. Een passend decor voor een bijzondere mijlpaal.
In Merksplas zijn ze al jarenlang bekende gezichten. Hun kapsalon in de Bevrijdingsstraat groeide uit tot een vertrouwde plek waar vakmanschap en gezelligheid hand in hand gaan. Ook vandaag ontvangen ze er nog steeds klanten.
Velen herinneren zich Marc bovendien als de vroegere tekenaar van De Fanfare Echo, waarvoor hij jarenlang illustraties maakte.
Hoe het begon
Hun verhaal begon tijdens een avondje uit. Lutgard trok meteen Marcs aandacht, en hij besloot haar op zijn eigen manier aan te spreken. Zijn opmerkelijke vraag luidde: “Zou jij het zien zitten om kapster te worden?”
Die originele openingszin bleek een schot in de roos. Wat begon als een toevallige ontmoeting, groeide uit tot een sterke relatie, een huwelijk en een leven dat ze samen hebben opgebouwd.
Vijftig jaar samen
Gedurende een halve eeuw deelden Marc en Lutgard lief en leed, bouwden ze een gezin uit en stonden ze steeds naast elkaar. Hun gouden huwelijksjubileum vieren ze vandaag in het gezelschap van familie en vrienden.
Kinderen en kleinkinderen zorgden alvast voor een feestelijke verrassing door het kapsalon te versieren met kleurrijke crêpepapieren bloemen rond de deur.
Op zaterdag 27 juni was er “Gesmaakt in Merksplas”. Een initiatief van de gemeente Merksplas, de fairtradewerkgroep, Toerisme Merksplas en de adviesraad Land- en Tuinbouw.
De deelnemers fietsten ongeveer 20 kilometer door de gemeente en maakten onderweg kennis met al het moois en lekkers van eigen bodem. Op acht haltes konden ze kijken, beleven en vooral proeven van lokale producten.
Natuurpunt Markvallei en Het Klavier: sterke ploeg aan Het Zwart Goor
Natuurpunt Markvallei bemande samen met Het Klavier een stopplaats bij natuurgebied Het Zwart Goor. Bezoekers proefden er van biofruitsappen en maakten kennis met streekproducten met speelse namen zoals het Bont Dikkopje en de Tongklever. Bij Het Klavier stonden huisgemaakte wafels en cake klaar.
Door het hitteplan konden de bewoners van Het Klavier dit keer niet helpen. Zij kozen voor koele, verfrissende activiteiten. Linda van Het Klavier nam daardoor extra taken op zich en ondersteunde ons de hele dag. Het werd een vlotte, hartelijke samenwerking waarvoor we Het Klavier graag bedanken, ook voor het gebruik van hun locatie.
Koel en klaar voor 300 inschrijvingen
Voor de verwachte opkomst van zo’n 300 deelnemers zorgden Stef en Katrien mee voor de drankenlogistiek. In het Bezoekerscentrum zetten we kratten fruitsap en jenever goed koel, waarna ze naar Merksplas werden gebracht en in de koeling van het dagcentrum verder fris bleven. Zo konden we iedereen een verfrissend drankje aanbieden.
Vragen, verhalen en nieuwe wandelplannen
De fietstocht liep van 11 tot 17 uur. Dankzij de inzet van Ann, Christel, Cindy en ondergetekende verdeelden we de taken en hielden we tijd vrij om zelf ook even verkoeling te zoeken. Het was fijn om te merken hoeveel Merksplazenaren vragen stelden over Het Zwart Goor en de producten. De nieuwe wandelfolder van Het Zwart Goor, met verwijzing naar de digitale erfgoedwandeling van Verbeeck, ging vlot mee in vele fietstassen.
Een geslaagde dag met 250 tevreden proevers
Uiteindelijk passeerden ongeveer 250 deelnemers langs onze stopplaats. Ze genoten van een koel drankje en een korte toelichting over Het Klavier én over natuurgebied Het Zwart Goor van Natuurpunt Markvallei. De combinatie van fietsen, lokale smaken en natuur maakte deze editie meer dan geslaagd.
Dat gidswandelingen vaak maanden op voorhand worden vastgelegd, betekent ook dat niemand weet onder welke weersomstandigheden ze zullen plaatsvinden. Voor deze wandeling viel de datum uitgerekend op 26 juni, voorlopig de warmste dag van het jaar. Toch lieten de tropische temperaturen de deelnemers niet afschrikken.
De groep bestond uit diensthoofden van preventiediensten uit het Vlaamse onderwijs. Ze kwamen uit heel Vlaanderen – van Eeklo tot Hasselt – voor een werkdag in Merksplas, met jaaroverleg en de voorbereiding van het volgende schooljaar. Tussen de vergaderingen door maakten ze tijd voor een begeleide wandeling door Merksplas-Kolonie.
Veilig op pad
Dat uitgerekend preventieadviseurs op de warmste dag van het jaar op stap gingen, maakte dat veiligheid extra aandacht kreeg. Omdat het in de bossen en dreven merkbaar koeler is dan in de open ruimte, werd het parcours daarop afgestemd. Met zonnecrème, petjes en voldoende drinkwater vertrok de groep voor een tocht langs enkele van de mooiste plekjes van het domein.
Natuur en erfgoed
In de schaduw van de bomen vertelde de gids over de ontstaansgeschiedenis van Merksplas-Kolonie en de bijzondere wisselwerking tussen natuur en erfgoed. De wandeling voerde langs de ringgracht, de landlopersbegraafplaats en de visvijvers.
Onderweg was er aandacht voor de karakteristieke dreven, de verschillen tussen inheemse en uitheemse boomsoorten en het belang van biodiversiteit. Ook bosbeheer en het klimaatrobuuster maken van bestaande bossen kwamen aan bod. Op deze tropische dag konden de deelnemers zelf ervaren hoeveel koeler een bosrijke omgeving aanvoelt dan de open ruimte.
Graag nog eens terug
Na afloop genoten de deelnemers van een welverdiende verfrissing. De gids blikte tevreden terug op de wandeling.
“Het was fijn om te merken dat zoveel mensen deze bijzondere plek voor het eerst ontdekten. Nog leuker was hun vraag of er in de regio nog meer van zulke mooie natuurlandschappen te vinden zijn. Dat belooft dat ze onze grensstreek zeker nog eens zullen bezoeken.”
Wie de wedstrijd tussen Nieuw-Zeeland en België niet alleen wil bekijken, kan in de vroege uurtjes van zaterdag terecht in Café Sir Lancelot.
Zaakvoerder Guido Ceusters en zijn ploeg maken er een echte voetbalnacht van, met ontbijt, muziek en een groot scherm op het zomerterras.
“Het wordt volgens de voorspellingen de warmste nacht van het jaar”, zegt Guido Ceusters. “Maar dat doet er niet toe. In het café hebben we airco en twee grote tv-schermen. Buiten op het terras staat sinds kort ook een reuzescherm.”
“Met onze ploeg draaien we van vrijdag tot zondagochtend. We trekken een nachtje door. Fysiek zal dat wel pittig worden, maar we zijn erop voorbereid. Vanaf 4 uur bakken onze vrouwen spek met eieren voor de bezoekers.”
“Ik vermoed dat de meeste van onze klanten zaterdagochtend hun wekker zullen zetten, maar er zullen ook wel diehards zijn die de hele nacht bij ons doorbrengen. Er zullen veel jongeren zijn, maar ook oudere voetballiefhebbers die vooral voor de sfeer komen. Iedereen is welkom.”
Na de wedstrijd zorgt een dj nog tot 12 uur ’s middags voor animatie. “Ik hoop natuurlijk dat de Duivels zich kwalificeren, anders zal hij zijn werk hebben om de bedrukte gezichten weer op te beuren.”
Waarom Sir Lancelot zoveel moeite doet? Guido hoeft daar niet lang over na te denken. “Nee, niet voor het geld. Maar het wordt zo’n nacht die je je binnen vijf jaar nog herinnert.”
Elders?
In Café De Glenn kan je ook de match gaan bekijken. Daar wachtten ze eerst het aantal inschrijvingen af, maar dat zat goed. “We openen met liefde en plezier onze deuren voor jullie! En we zorgen ook voor een ontbijtje tijdens de match”, zegt Evy. Voor dat ontbijt kan je je nog inschrijven aan de toog tot en met woensdag 24 juni.
Jeugdhuis Zigzag blijft ook de hele nacht open. In het begin van de avond is er nog de School’s Out-party. “Vanaf 22 uur zijn we dan ook open voor het oudere publiek. Je kan de hele avond en ochtend genieten van frisse pintjes aan 1,80 euro. Tijdens de match kunnen de kijkers genieten van Desperados aan 2,5 euro.”
Rik van De Mart doet niet open: “Er moeten ook nog cafés zijn waar je niet naar voetbal moét kijken en gewoon kan genieten.”
Het Cantabile-koor stopte enkele jaren geleden vrij abrupt. Er waren nog te weinig kinderen die zich wilden engageren.
Toch wilden enkele oud-leden het verhaal niet zomaar laten uitdoven. Daarom werken ze nu aan een passend afscheid, met twee laatste activiteiten. Niet voor het grote volk, maar wel voor iedereen die ooit meezong of meewerkte.
“We plannen inderdaad nog twee activiteiten”, vertelt Katrijn Sysmans. “Dit jaar doen we op 11 december nog mee aan de Open Zangavond. Vanaf september beginnen we daarvoor te repeteren. In december 2027 brengen we dan voor de allerlaatste keer onze succesvolle Jukeboxavond, met onze greatest hits. Die avond organiseren we niet voor Merksplas, maar wel voor de vele deelnemers, helpers en begeleiders die Cantabile door de tijd heen mee vormgegeven hebben.”
Om dat afscheid voor te bereiden, stelde de organisatie een groep samen die de hele geschiedenis van Cantabile weerspiegelt.
“De groep die dit organiseert, hebben we bewust samengesteld als een dwarsdoorsnede van onze jarenlange werking”, licht Koen Thoné toe. “Iedereen vertegenwoordigt een andere periode uit de geschiedenis van Cantabile.”
Op zoek naar oud-leden
De organisatoren hopen zoveel mogelijk mensen terug te vinden die ooit bij het koor betrokken waren.
“In ons adressenbestand stonden zo’n 600 mensen die op een of andere manier met Cantabile verbonden waren”, zegt Leo Lauwerysen. “Maar mensen verhuizen, veranderen van e-mailadres of zijn alleen nog via sociale media bereikbaar. Sommigen zitten op Facebook, anderen dan weer op Instagram. We zijn dus nog volop op zoek naar iedereen, zodat we hen kunnen uitnodigen.”
Nog één keer samen zingen
Voor Katrijn is vooral de Open Zangavond iets om opnieuw naar uit te kijken: “Dat was vroeger elk jaar een hoogtepunt. We leefden daar echt naartoe. Dan zongen we samen met het grote koor en beleefden we telkens weer die sterke verbondenheid met het dorp.”
Ook de datum van de laatste Jukeboxavond is niet toevallig gekozen. “In 2027 zouden we 45 jaar bestaan”, zegt Katrijn. “Daarom brengen we op 4 december nog één keer onze Jukeboxavond.”
“Samen zingen is altijd ons doel geweest”, besluit Koen.” Dat hebben de buren van Café Chapeau, waar we laatst op het tuinterras vergaderden, zeker geweten”, lacht Katrijn.
“Er zit misschien wel wat sleet op de stemmen”, vult Koen glimlachend aan, “maar al bij al viel het nog best mee.”
Wil je mee komen zingen op de Open Zangavond van 11 december? Daarvoor repeteert Cantabile voor de eerste keer op zondag 27 september om half elf in VBS Yugro.
De Jukeboxavond zal plaatsvinden op zaterdag 4 december 2027.
Vandaag is het de Dag van de Mantelzorger. Tijdens een recente infoavond over vroegtijdige zorgplanning verwees schepen van Sociale Zaken Leen Kerremans in haar openingswoord naar mantelzorgers als “de stille motor van de maatschappij”.
Een terechte erkenning voor de vele mensen die dagelijks zorg dragen voor een partner, familielid of kennis.
Waarom vroegtijdige zorgplanning belangrijk is
De infoavond, georganiseerd door de Gezondheidsraad en het Sociaal Huis, draaide om een onderwerp waar we liever niet te lang bij stilstaan. We plannen heel wat in ons leven, van grote tot kleine beslissingen. Toch schuiven we gesprekken over onze toekomstige zorg vaak voor ons uit.
Maar wat als je plots ernstig ziek wordt of een ongeval krijgt en niet meer zelf kunt communiceren? Dan is het belangrijk dat je naasten weten welke zorg jij wenst. Ook voor zorgverleners biedt dat duidelijkheid, zodat zij de zorg beter kunnen afstemmen op jouw wensen.
Welke thema’s kwamen aan bod?
De aanwezigen kregen een heldere toelichting bij de wet rond de patiëntenrechten, die over het recht op palliatieve zorg en de euthanasiewet. Ook het verschil tussen wilsonbekwaam en wilsbekwaam kwam aan bod, net als de positieve en negatieve wilsverklaring, het onderscheid tussen een wilsverklaring inzake euthanasie en een actueel verzoek tot euthanasie, en de rol van een vertrouwenspersoon en een vertegenwoordiger.
Na de infosessie konden bezoekers terecht bij verschillende infostanden met concrete vragen over onder meer familiehulp, thuisverpleging, palliatieve zorg en mantelzorg. Van die gelegenheid werd dankbaar gebruikgemaakt.
Praten vóór het nodig is
De belangrijkste boodschap van de avond was eenvoudig: praat er op tijd over. Vroegtijdige zorgplanning is geen eenmalige beslissing, maar een voortdurend denk- en communicatieproces tussen de patiënt, zijn of haar naasten en de zorgverleners.
Daarmee kan je je voorkeuren en wensen over toekomstige zorg tijdig vastleggen. Dat kan ook betekenen dat je een wilsverklaring opstelt of een vertegenwoordiger aanduidt die jouw belangen behartigt als je zelf geen beslissingen meer kunt nemen. Door vandaag het gesprek aan te gaan, voorkom je later heel wat onzekerheid en moeilijke keuzes voor jezelf én voor je omgeving.
De gemeenteraad van maandag stond toch wat in het teken van een wissel in het schepencollege.
Na meer dan 25 jaar nam Kris Govers afscheid als schepen en legde Hanne Pelckmans de eed af als zijn opvolgster. Daarnaast keurde de raad de jaarrekening 2025 unaniem goed en kwamen onder meer de fietslease voor personeel, de toekomst van Merksplas-Kolonie en een renteloze lening voor het Gevangenismuseum aan bod.
Schepen Kris Govers (Leefbaar) nam later op de avond ontslag. Er moest een andere voorzitter aangeduid worden. Dat werd zijn opvolgster Hanne Pelckmans (Leefbaar).
2. Vaststelling van de jaarrekening 2025 van het autonoom gemeentebedrijf sportcentrum ’t Hofeind
OCMW-raad
1. Verslag en opmerkingen
Burgemeester-voorzitter Frank Wilrycx opent de raad officieel. Hij lootte Josée Van Aert (Leefbaar) als voorstemmer. Dat is de persoon die bij een stemming als eerste zijn stem uitbrengt. Daarna stemmen dan de andere gemeenteraadsleden een voor een. De burgemeester stemt als laatste.
2-3. Ontslag en nieuw lid Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst
Het BCSD behandelt individuele dossiers van burgers in financiële of sociale problemen, zoals aanvragen voor leefloon, medische bijstand, of huisvestingshulp. Hanne Pelckmans (Leefbaar) maakte deel uit van het BCSD. Nu ze schepen wordt, wordt ze vervangen door partijgenoot Geert De Bie, die de eed aflegde.
4. Rekening 2025
Elk jaar maakt de gemeente een jaarrekening op voor de gemeente en het OCMW. Dat is een overzicht van alle inkomsten en uitgaven van 2025. De jaarrekening komt op de gemeenteraad, en dat is belangrijk. De jaarrekening toont immers wat de gemeente de voorbije beleidsperiode werkelijk heeft uitgegeven en ontvangen. Het is dus geen plan (zoals de begroting), maar een terugblik.
Burgemeester Frank Wilrycx vertelde dat het exploitatiesaldo 1,2 miljoen bedroeg, “een goed procent beter dan de vorige rekening”. De personeelskost was maar 1,6% gestegen, terwijl die vorig jaar door de inflatie nog 5,4% bedroeg. De werkingskosten daalden met 1,3%. De ontvangsten stegen met 1,13%.
Er werd veel geïnvesteerd: vooral voor het hotel van de Kolonie, maar ook voor de gronden die nodig zijn voor de verdere aanleg van het fietspad op Koekhoven, de aankoop van hard- en software, de verdere verledding van de openbare verlichting, voor de bejaardenwoningen van Kern Lindendijk …
Voor Visie 2330 was alles vrij duidelijk, zei Tine van der Vloet. Ze vroeg alleen naar een overzicht van de dingen die in 2025 niet gerealiseerd werden en doorgeschoven werden naar 2026. Dat zou het bestuur hen bezorgen, verzekerde Wilrycx.
De rekening werd unaniem goedgekeurd.
5. Rapportering van de financieel directeur over de rekening 2025
Bij de jaarrekening van de gemeente hoort een apart document van de financieel directeur. Daar nam de gemeenteraad kennis van.
6. Jaarverslag 2025
Dat verslag biedt een inkijk in de werking van de verschillende gemeentelijke diensten en van de adviesraden. De gemeenteraad neemt er vandaag kennis van.
Frank Wilrycx feliciteerde de diensten met het mooie verslag. Tine van der Vloet trad hem bij.
7. Kaderwijziging
De uitdovende functies van hoofddeskundige (B4-B5) en bouwkundig tekenaar (B1-B3) worden vervangen door een voltijds contractueel patrimoniumbeheerder (B1-B3) en een voltijds contractueel aankoopverantwoordelijke (B1-B3).
Tine van der Vloet (Visie 2330) merkte op dat voor beide jobs vereist werd dat ze ingeschakeld werden in de wachtdienst. “Die is nodig voor onze gebouwen, bijv. voor de sporthal en De MARc/kT”, antwoordde Wilrycx. “Er is een roulatiesysteem bij de technische dienst om zo’n permanentie te waarborgen als er iets uitvalt of stuk gaat.”
8. Wijziging arbeidsreglement
Het arbeidsreglement van de gemeente en het OCMW Merksplas wordt op drie punten aangepast:
Ten eerste wordt het recht op omstandigheidsverlof voor de plechtige communie of het lentefeest van een (pleeg)kind wettelijk verankerd (op te nemen vlak voor of na de plechtigheid).
Ten tweede wordt een maandelijkse contactprocedure via de leidinggevende ingevoerd voor personeel dat langdurig ziek is.
Tot slot wordt vastgelegd dat douchen in principe buiten de arbeidstijd gebeurt, behalve bij extreme vervuiling en mits goedkeuring van de leidinggevende.
Over dat laatste ging het even. Schepen Leen Kerremans (Leefbaar): “We willen het sanitair blok van de technische dienst vernieuwen, en daarom nog even duidelijkheid scheppen over het gebruik van de douches.”
9. Wijziging rechtspositieregeling
Dit ontwerpbesluit past de rechtspositieregeling van de gemeente en het OCMW Merksplas aan de actuele wetgeving en interne afspraken aan. De belangrijkste wijzigingen zijn:
Hospitalisatieverzekering: er komen strikte einddatums voor de verzekering bij uitdiensttreding (einde opzegtermijn of onmiddellijk bij dringend ontslag) en bij pensionering (einde van het lopende kalenderjaar).
Aanwerving en selectie: vacatures en procedures worden genderneutraal, en de definitie voor personen met een arbeidshandicap wordt verruimd.
Gezinsverloven: die tellen voortaan mee voor de berekening van geldelijke anciënniteit, de eindejaarstoelage en het ziektekrediet.
Ziekte en statuut: voor statutairen is een medisch onderzoek bij terugkeer alleen nog verplicht onder specifiek gezondheidstoezicht, en het wachtgeld bij disponibiliteit krijgt een gegarandeerd minimumbedrag.
Fietslease en omstandigheidsverlof: het aanbod voor fietslease wordt uitgebreid, en het verlof voor de communie of het lentefeest van een (pleeg)kind wordt wettelijk verankerd.
Sandra Loomans (Visie 2330) vroeg of de fietslease ook voor het onderwijzend personeel gold (inderdaad, bevestigde schepen Monique Quirynen) en of ‘het regelmatig gebruik voor het woon-werkverkeer’ van die leasefietsen zou gecontroleerd worden. Niet bepaald, zei Leen Kerremans: “Wettelijk moeten ze min. 20% voor het woon-werkverkeer gebruikt worden, en dat moeten personeelsleden met een verklaring op eer bevestigen. Maar over de controle daarop hebben we geen afspraken gemaakt.”
10. Toetreding fietslease
De gemeente tekent in op de raamovereenkomst voor fietsleasing bij o2o Bike Leasing vanaf 1 juli.
De federale CREG-energiesubsidies worden verdeeld over financiële hulp en preventie via vier concrete maatregelen:
Aardgas: Het OCMW spoort burgers met een budgetmeter actief op via huisbezoeken en brieven, en neemt hun eigen bijdrage (30%) voor de minimumlevering aardgas tijdelijk over.
Onderhoud: Kwetsbare cliënten in begeleiding krijgen een tussenkomst voor het verplichte reinigen van hun schouw of verwarmingsketel (nadat aanvullende IOK-middelen zijn opgebruikt).
Facturen: Vanaf 1 oktober wordt het resterende budget flexibel ingezet om openstaande, achterstallige energiefacturen van cliënten direct aan te zuiveren.
Preventie: Er worden gerichte infosessies en workshops georganiseerd met externe partners, zoals facturen leren lezen voor het personeel en praktische isolatieworkshops voor burgers.
12. Onderwijscheques
De gemeente verlengt het systeem van de onderwijscheques voor de komende zes schooljaren (tot 2032), met een jaarlijks budget van 10.250 euro.
13. Toetreding tot de Tussengemeentelijke Maatschappij voor Services (aankoopcentrale CREAT)
De gemeente treedt toe tot de intergemeentelijke vereniging TMVS vanaf 1 juli. Zo krijgt het bestuur toegang tot de expertise van aankoopcentrale CREAT om complexe overheidsopdrachten efficiënter aan te pakken en schaalvoordelen te benutten. Geert De Bie vertegenwoordigt de gemeente in de algemene vergadering.
14. Rapportering organisatiebeheersingssyteem
Bij de jaarrekening legt de algemeen directeur een apart rapport voor over hoe de gemeentelijke organisatie beheerd wordt. Daar nam de gemeenteraad kennis van.
De gemeenteraad
Openbare zitting
1. Het verslag van de vorige gemeenteraad
Raadsleden kunnen nog opmerkingen maken bij het officiële verslag van de gemeenteraad van 18 mei.
2-3. Ontslag schepen en voordrachtsakte nieuwe schepen
Kris Govers bood op 28 april zijn ontslag aan als schepen van de gemeente. Het bestuur dankt Kris Govers “voor bewezen diensten en engagement gedurende meer dan 25 jaar”, en verleent hem in overeenstemming met het reglement terzake de eretitel van ere-schepen.
Frank Wilrycx beklemtoonde de goede relatie met Kris: “Hij was meer dan 25 jaar schepen. Ik heb met hem heel goed heel lang samengewerkt. Hij heeft ook heel wat in beweging gezet: de oprichting van Toerisme Merksplas, bijvoorbeeld. Hij bracht daar heel wat dynamiek in. En met zijn horeca-achtergrond heeft hij heel wat evenementen in gang gezet. Merksplas Feest, bijvoorbeeld, dat nu een nieuwe adem krijgt als Spetserswknd: dat valt niet meer weg te cijferen. En met de Retro- en de Extra-editie kwamen er prachtige namiddagen voor doelgroepen. Als (langszittende) schepen van sport heeft hij op het Hofeind alles mooi gecentraliseerd – en het is verbazend hoeveel mensen daar elke dag over de vloer komen. En dat deed Kris in een goede samenwerking met de sportraad, de sportdienst en de verenigingen.”
“Om sport te promoten, kon alleen Kris maar tot nu toe het voorbeeld geven door al zijn sportieve inspanningen. We moeten nu intern nog iemand anders aanduiden die voortaan marathons zal lopen.”
Kris Govers wou nu meer gaan genieten van het leven. Het waren vooral de lange vergaderavonden die hem het de laatste tijd moeilijk maakten. Hij dankte zijn collega-schepenen uit de verschillende beleidsperiodes. “Ik ga nog wel marathons blijven lopen, zoals ik er gisteren nog een deed. Dat kan ik niet aan Frank overlaten.”
Hij bedankte ook nog het gemeentepersoneel voor de samenwerking. “Ik ben echt een trotse Spetser. We leven in een mooi dorp.”
Tine van der Vloet wuifde Kris Govers uit met een stukje in dichtvorm:
Vele jaren stond je aan het roer, met overtuiging, daadkracht en soms veel vuur. Je wist wat je wilde, ging recht op je doel af, en gaf Merksplas heel wat van jezelf en je kracht.
Vanuit de oppositie keken wij er vaak anders tegen aan, naar keuzes die werden gemaakt, naar wegen die werden ingeslaan. De discussies waren soms stevig, de meningen niet gelijk, en samenwerken was niet altijd even gemakkelijk.
Je hield vast aan je koers, soms tegen beter weten in, al vonden wij dat toen niet altijd een winst of een begin. Maar ook wie tegenover elkaar staat in het debat, erkent de inzet die de ander voor zijn gemeente had.
Want politiek gaat niet alleen over gelijk of ongelijk krijgen, maar ook over mensen die zich jarenlang blijven inzetten. En dat heb jij gedaan, met een hart voor Merksplas en haar verenigingen, voor sport, toerisme en talloze andere inspanningen.
Vandaag nemen we afscheid van een schepen, een bekend gezicht, met respect voor je plicht. Want na al die jaren verdient ook een politieke tegenstander erkenning, voor zijn engagement, zijn volharding en zijn bestemming.
Wij wensen je tijd voor wat nu komen mag, voor familie, vrienden en een rustigere dag. En wie weet kijken we later met een glimlach terug, op de debatten van toen, soms scherp, maar nooit zonder brug.
Bedankt, Kris, voor je jarenlange inzet voor Merksplas. Je was altijd een betrokken speler in deze politieke klas.
Hanne Pelckmans (Leefbaar) volgt hem op. Frank Wilrycx: “Hanne wordt de eerste schepen die in de 21ste eeuw geboren werd. En ook is het de eerste keer dat vrouwelijke schepenen de meerderheid uitmaken in het schepencollege van Merksplas.” Hij wenste haar veel succes.
Hanne Pelckmans, na haar eedaflegging
4-7 Financiën
Deze punten kwamen eerder al aan bod:
4. Rekening 2025 Gemeente en OCMW
5. Jaarverslag Gemeente en OCMW
6. Rapportering van de financieel directeur over de rekening 2025
Dat nieuwe huishoudelijk reglement keurde de gemeenteraad goed. Voortaan sluit de kinderopvang een half uur vroeger, nl. om 18 uur. Leen Kerremans: “We hebben dat bekeken, en het bleek dat er na 18 uur nog heel weinig kinderen aanwezig waren, en die waren niet van ouders die dan nog aan het werk waren. Zo nodig kunnen we dat voor specifieke gevallen bekijken.”
13. Wijziging schoolreglement Qworzó
Het schoolreglement van Qworzó krijgt een update.
14. Ruilverkaveling Rijkevorsel
Er komt een grote ruilverkaveling in de regio Rijkevorsel. De gemeenteraad geeft een gunstig (positief) advies over deze plannen.
Monique Quirynen: “Hoewel het plan maar op een beperkte oppervlakte van Merksplas een weerslag heeft, betekent het een enorme toeristische waarde voor ons dorp: het zal een zachte ontsluiting door de velden krijgen naar het centrum van Rijkevorsel en Hoogstraten.”
15. Gebruikersreglement voor de open schuren, de polyvalente ruimtes in de bijgebouwen van de aardappelkelders en de landbouwgronden
Eerder dit jaar was er wel wat te doen rond de overeenkomst met de organisatoren van het Vagebond Weekend. Nu ligt er een vernieuwd reglement op tafel voor het gebruik van de open schuren, de polyvalente ruimtes en de landbouwgronden op Merksplas-Kolonie. Dat zou ingaan vanaf 1 augustus.
De belangrijkste veranderingen en afspraken:
Rol van het schepencollege: Als er discussies, problemen of unieke situaties zijn waar het reglement geen antwoord op geeft, beslist het college van burgemeester en schepenen. Zij mogen in het algemeen belang ook afwijken van de regels en contracten afsluiten om het gebruik van de site vlotter te maken.
Uitzondering op drankafname: Normaal gesproken mag er op evenementen alleen drank van de vaste brouwer van de gemeente worden geschonken. Voor grote evenementen wordt het nu mogelijk om hier onder bepaalde voorwaarden van af te wijken.
Praktisch beheer ter plaatse: De uitbater (concessiehouder) van de grote boerderij (in casu Colonie 7) gaat helpen met het beheer. Die regelt de sleutels, de agenda, praktische afspraken en bezoeken. De gemeente blijft wel zelf beslissen wie de ruimtes mag huren.
Tine van der Vloet vroeg of de Commissie Kolonie nog eens samen kon komen: “De laatste vergadering dateert al van langer dan een jaar geleden.” Daar had de burgemeester wel oren naar, “al is er de voorbije tijd weinig inhoudelijk veranderd dat nog niet in de commissie aan bod was gekomen.”
16. Gevangenismuseum VZW
De gemeenteraad kent aan de vzw Gevangenismuseum een renteloze lening toe van maximaal 300.000 euro.
Sandra Loomans: “De mensen in de vzw zijn niet meer van de jongsten. Wat als de plannen niet lopen zoals gewild?”
Frank Wilrycx vergeleek de vzw met die van Toerisme Merksplas: “Daar was ook even paniek over. Eens het nieuwe museum er is, zullen er zich terug enthousiastelingen aandienen. En anders vloeit dat geld ook terug naar de gemeente.”
17. Leidraad open oproep kandidaturen concessie quarantainestal
Voor de uitbating van de quarantainestal op de grote boerderij van Merksplas-Kolonie zoekt de gemeente een geschikte private partner. Die mag de quarantainestal gaan gebruiken en uitbaten via een ‘concessie onder voorwaarden’.
Sandra Loomans polste even naar de mogelijke invulling. Frank Wilrycx: “Die gaan we hier niet suggereren. Ze moet alleszins beantwoorden aan de voorwaarden binnen het Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan voor de Kolonie.”
18. Regiocoördinator UiTPAS Kempen
UiTPAS Kempen is het spaar- en kortingssysteem voor vrije tijd. De gemeenteraad beslist – samen met de andere gemeenten – om de huidige samenwerking met Welzijnszorg Kempen te stoppen en vanaf 2027 over te stappen naar een nieuwe partner, nl. Erfgoed Noorderkempen.
19. Beheerscomité Sportregio Noorderkempen ILV
Hanne Pelckmans wordt het officiële, stemgerechtigde lid in het beheerscomité. Kris Govers neemt vanaf 1 juli de rol van plaatsvervangend afgevaardigde op zich.
20. Sportregio Noorderkempen ILV
21. Leader Provincie Antwerpen. Plaatselijke Groep MarkAante Kempen+
Door een nieuwe taakverdeling tussen de schepenen wordt Raf Verheyen vervangen door Hanne Pelckmans als de nieuwe, stemgerechtigde afgevaardigde voor de gemeente in de werkgroep LEADER MarkAante Kempen+. Die beoordeelt projecten die subsidies aanvragen voor de ontwikkeling van het platteland.
22. Rapportering organisatiebeheersingssyteem
Dit punt kwam eerder al aan bod.
23. Aanstelling van een nieuwe sanctionerend ambtenaar voor GAS-boetes
De gemeenteraad duidde een nieuwe ambtenaar aan die GAS-boetes (gemeentelijke administratieve sancties) mag opleggen. Dit was nodig omdat de vaste medewerker die deze taak uitvoert, tijdelijk een andere functie heeft en daarna een tijdje met bevallings- en ouderschapsverlof gaat.
24. Rondvraag: Vragen vanuit Visie 2330
24.1 Internationaal Scoutskamp
Sandra Loomans: “Is er al een antwoord teruggegaan richting de vraag van het scoutskamp dat zijn 60 jaar internationaal scoutskamp op de Kolonie wil vieren in het Pinksterweekend in 2027?”
Leen Kerremans: “Ja, die is met een interne mail beantwoord. Hun aanvraag ligt in optie. De juiste wissel dat weekend moeten zij en Dare to Dream samen afspreken.”
Met die verwijzing naar een ‘interne mail’ ging het naadloos over naar de volgende vraag:
24.2 Mails in briefwisseling
Tine van der Vloet: “Er was ons gemeld dat we voortaan ook in de briefwisseling de mails zouden zien, maar tot op heden zien we dit zelden of nooit. Wanneer gaan jullie dit in orde brengen?”
Frank Wilrycx: “We spraken af dat we geen mails in de briefwisseling gaan opnemen van lopende dossiers, maar wel zullen we de beslissingen publiceren.” “Dat is haalbaar”, vult Monique Quirynen aan. “Als je alle mails van alle diensten zou publiceren, gaat dat om duizenden mails.”
Tine van der Vloet: “Dat maakt het ons wel onmogelijk om dossiers en vragen op te volgen. Concreet: van januari tot nu vinden we in het systeem maar vijf brieven terug. Dat mailsysteem had normaal in november in voege moeten gaan. Tot nu toe hebben we echter nog geen mail daarin teruggevonden.”
Wilrycx: “Het is nog maar pas in voege. Maar we zullen je opmerkingen nog eens op een dienstoverleg met het personeel bespreken.”
Leen Kerremans: “En het is ook zo dat nog niet alle diensten een opleiding kregen om met het systeem te werken.”
24.3 De Spetsersbox
Tine van der Vloet: “De Spetsersbox is goedgekeurd in de Trekkersgroep die in januari is samengekomen. Men ging een oproep lanceren. Is deze ondertussen al gebeurd? Wij hebben hier verder nog niets van vernomen.”
Monique Quirynen: “De ambtenaar die het dossier opvolgt, is veelbevraagd. Na volgende week heeft ze tijd ingepland voor die Spetsersbox. Maar ik wil nog aanvullen dat mensen via de qr-code van het beleefpad in Carons Hofke ontbijtpakketten kunnen bestellen, die gevuld worden door twee lokale handelaars. Dat is alvast een soort voorloper.”
24.4 Gemachtigde opzichters
Sandra Loomans: “In het verslag van de GAV van mei zagen we dat er te weinig gemachtigde opzichters zijn naar het volgende schooljaar toe. Er gingen gesprekken doorgaan met de school. Hebben deze al plaatsgevonden? Zijn er ook nog andere pistes die worden onderzocht?”
Schepen Raf Verheyen (Leefbaar): “Er zijn alvast geen problemen voor de gevaarlijkste kruispunten. De scholen engageerden zich immers voor enkele oversteken in hun buurt. Maar extra volk zou handig zijn om de pool vrijwilligers aan te vullen. De laatste jaren hadden we weinig nieuwe kandidaten, al spraken we bijv. mensen aan op de grootouderdagen. De schoolkinderen krijgen binnenkort nog een flyer mee naar huis.”
Tine van der Vloet: “En kunnen jullie ook de oversteek aan de gsm-winkel en KB bemannen? Want daar was ook vraag naar …”
Raf Verheyen: “Het is nu al een hele puzzel met de beschikbare mensen.”
24.5 Mobiele camera’s
Tine van der Vloet: “We vroegen in het verleden al geregeld naar het plan/visie van de mobiele camera’s. Ook vroegen we naar de sancties die daaraan gekoppeld werden. Tot op heden hebben wij hier geen afdoend antwoord op gekregen. Kan iemand ons nu eens duidelijk uitleggen waar die mobiele camera’s voor worden ingezet en wat het doel en resultaat hiervan is?”
Frank Wilrycx: “Die worden o.a. ingezet bij sluikstorten. Als daders dan herkenbaar in beeld komen, worden ze opgevolgd en krijgen ze een onkostennota en evt. een GASboete. Maar we gebruikten ze ook toen er op het Vredespleintje vlaggen werden gestolen, of bij het vandalismeprobleem bij het openbaar toilet op de Markt. Onze camera’s schrikken af, maar het gebruik ervan leidt ook tot sancties.”
24.6 Kort parkeren in Gildestraat
Sandra Loomans: “In een deeltje van de Gildestraat is het voortaan kort parkeren. Waar komt deze keuze vandaan en hoe wordt dit gecontroleerd?”
Frank Wilrycx: “Het wordt geen blauwe zone die we moeten controleren. We rekenen op de goodwill van de parkeerders, net zoals op de Markt. Het is daar ook niet de bedoeling dat je er de hele dag blijft staan. We gaan het uitproberen, nu de kinderopvang (blijkbaar in augustus) zou opstarten.”
Besloten zitting
24. Elektriciteitsbedrijf Merksplas EBEM
Waarborg lening. Goedkeuring.
Foutje ontdekt in ons artikel?
Vond je een tikfout of iets dat inhoudelijk niet klopt? Stuur ons een mailtje. Dan passen we dat zo aan. Vergeet de url van de pagina er niet bij te vermelden!
Al jaren zorgen vrijwillige gemachtigde opzichters ervoor dat kinderen veilig kunnen oversteken aan scholen en drukke oversteekplaatsen. Met een fluohesje of fluojas en een stopbord helpen ze mee om de schoolomgeving veiliger te maken.
De gemeente is op zoek naar extra vrijwilligers. Door een tekort aan gemachtigde opzichters kunnen vandaag niet alle oversteekplaatsen bemand worden. Wie zich engageert, helpt kinderen veilig oversteken.
Als gemachtigd opzichter:
ben je minstens 18 jaar;
help je kinderen, scholieren, ouderen en mensen met een beperking veilig oversteken;
mag je het verkeer stilleggen en aanwijzingen geven aan andere weggebruikers;
draag je een fluohesje of fluojas, een driekleurige armband en een stopbord;
ben je tijdens je opdracht en op weg ernaartoe verzekerd door de gemeente.
Je hoeft bovendien niet elke dag paraat te staan. Samen met de gemeente maak je afspraken over wanneer en hoe vaak je wordt ingezet.
Eerst een korte opleiding
Wie gemachtigd opzichter wil worden, volgt eerst een korte opleiding die de gemeente samen met de politie organiseert. De volgende sessie vindt plaats op dinsdag 11 augustus.
Tijdens de opleiding leer je:
hoe je mensen veilig laat oversteken;
hoe je de juiste signalen geeft;
hoe je de verkeersregels correct toepast;
hoe je mogelijke fouten van weggebruikers leert inschatten.
Na het theoretische gedeelte oefen je de aangeleerde technieken samen met de politie in de praktijk. Daarna stelt de burgemeester je officieel aan als gemachtigd opzichter.
Wie de voorbije dagen door de natuurgebieden in de regio wandelde, zag op verschillende plaatsen maaimachines aan het werk. Die beheerwerken zijn belangrijk om de typische bloemenrijke hooilanden in stand te houden, legt Boswachter Bart van Natuur en Bos uit.
Door het gras te maaien en af te voeren, worden voedingsstoffen uit de bodem verwijderd. Bovendien gaan de graslanden na een late maaibeurt kort de winter in. Daardoor krijgen minder dominante planten in het voorjaar opnieuw kansen om te kiemen en te groeien. Zonder dat beheer zouden veel karakteristieke planten- en diersoorten op termijn verdwijnen.
Samenwerking met landbouwers
Voor het maaien werkt Natuur en Bos waar mogelijk samen met landbouwers en gespecialiseerde aannemers die beschikken over aangepaste machines. Moeilijk bereikbare of kwetsbare percelen worden beheerd door de eigen groenarbeiders.
Bescherming van kleine dieren
Maaien heeft onvermijdelijk ook gevolgen voor kleine dieren. Tijdens de werken gaan insecten en andere kleine dieren verloren en verdwijnt tijdelijk een deel van de beschutting en de bloeiende planten.
Ecoduct De Munt (ontoegankelijk)
Om die impact te beperken, blijven in elk grasland zogenaamde faunastroken staan. Die worden bewust niet gemaaid en beslaan afhankelijk van het terrein 10 tot 25 procent van de oppervlakte. Zo blijven er nectarplanten, schuilplaatsen en voedsel beschikbaar voor insecten, muizen en andere kleine dieren.
Volgens Bart is dat een evenwichtsoefening: “Maaien is noodzakelijk om de biodiversiteit op lange termijn te behouden, maar tegelijk proberen we de gevolgen voor de aanwezige fauna zo klein mogelijk te houden.”
API bevragen: bereid om ook voor leden van andere clubs als API te fungeren?interesse in netwerkmoment club-API’s?
clubs
Zie 3. Sportbeleid
Wettelijk kader sportcluboverschrijdende API aftoetsen
Sportdienst
Nog geen antwoord ontvangen.
Aftoetsen of toestellen fit-o-meter kunnen dienen voor belevingspad Carons Hofke
Sportdienst
Toerisme heeft interesse om de toestellen naast nieuwe wandelpaden te plaatsen. Ook de piste om de toestellen te verhuizen naar het sportcentrum wordt bekeken.
Werkgroep seniorensport
Inschrijvingen seniorensportdag zijn lopende. De deelnemende clubs worden nog geïnformeerd over het aantal deelnemers.
In het najaar wordt gestart met een initiatiereeks volksdans, begeleid door Chantal Bols die ook de lessenreeks Drums Alive gaf.
Staan de API’s er voor open om deze rol ook op te nemen voor andere clubs? –> Bij de API’s die tot dusver bevraagd werden, zijn de meningen verdeeld. Hier wordt ook aan toegevoegd dat ook de meeste federaties een API aanstellen waarbij je terecht kan indien de club-API als te dichtbij ervaren wordt.
Hebben de API’s interesse in een API-netwerkmoment? –> De reeds bevraagde API’s alleszins
wel.
Is er een wettelijk kader om rekening mee te houden? –> Wachtende op antwoord van Sportieq
We komen hier op terug tijdens de sportraad van juni.
Tewerkstelling in de sportsector: Aanbod sportwerk
Sportwerk is een gesubsidieerde organisatie m.b.t. tewerkstelling in de sport. Je kan er terecht voor het inschakelen van sportlesgevers (zoals we bvb doen voor seniorensport), van andere sportieve krachten (zoals we bvb doen voor aanstelling regiocoördinator of coördinator project G-sport@school) of voor ondersteuning m.b.t. tewerkstelling in je club.
Sportwerk is bereid dit laatste toe te lichten tijdens een volgende sportraadvergadering.
Evalueren en bijsturen erkennings- en subsidiereglementen
Net als voorgaande legislaturen, bekijken we ook nu graag of onze reglementen nog eigentijds zijn. Hiervoor wordt een werkgroep opgericht die in het najaar aan de slag gaat. Koen en Danny stellen zich kandidaat. Rudy en Michel onder voorbehoud. Ook toekomstig schepen Hanne Pelckmans wil zich graag voor de werkgroep engageren.
De bedoeling is om dit eind 2027/begin 2028 af te ronden.
Terugkoppeling overleg schoolsport 7/05/2026
Schoolsportdagen:
Dinsdag 19/05/2026: Sportdag 1e graad i.s.m. Campos. De gemeente huurt 2 springkastelen voor deze sportdag.
Donderdag 4/06/2026: Sportdag 3e graad in de Lilse Bergen. De gemeente neemt de kost van het avonturenprogramma op zich, dat begeleid wordt door monitoren van de Lilse Bergen.
Vrijdag 5/06/2026: Sportdag 2e graad i.s.m. de sportclubs. De clubs ontvingen intussen de laatste details en de deelnemerslijsten. Elk kind neemt die dag deel aan 5 sporten. Ze gaven vooraf hun voorkeuren op uit een programma van 13 sporten. Na afloop ontvangen ze een folder met info over de deelnemende clubs.
Rondje Merksplas:
Vanuit de scholen wordt gevraagd om dit in de toekomst in de namiddag ipv voormiddag te plannen.
In de Leopoldstraat lopen de leerlingen over een korte strook te dicht tegen de drukke baan. Hier worden volgend jaar de nodige veiligheidsmaatregelen genomen.
Stappenplan ‘Hoe start je een sportclub op’
Dit stappenplan van de Vlaamse Sportfederatie kan voor zowel opstartende als bestaande clubs inspirerend zijn.
Een springkasteel op je evenement?
Vanuit zijn job als preventie-adviseur, licht één van de leden n.a.v. een recent incident te Hamme wat wetgeving toe m.b.t. springkastelen:
Zodra je springkasteel zet, ben je eigenaar en uitbater van een speelterrein en moet die wetgeving gevolgd worden.
Het springkasteel moet steeds goed verankerd zijn.
De ondergrond moet val dempend zijn.
Aan de in- en uitgangen moeten matten liggen
Je moet rondom een vrije ruimte van 2 meter voorzien.
De blazer moet veilig afgeschermd zijn.
Ook de stekker moet afgeschermd zijn. Het mag dus niet mogelijk zijn om deze uit te trekken.
Er moet permanent toezicht zijn van een volwassene.
Een bordje ‘betreden op eigen risico’ is niet wettelijk
De vereniging (of organisator) is verantwoordelijk, niet de verhuurfirma
De sportraad zorgt voor een cadeaubon en voor een vertegenwoordiging.
8 deelnemende ploegen
30/05/2026: Sportclub Connect
5/06/2026: Schoolsportdag 2e graad
6/06/2026: Sportradentreffen
9/06/2026: Seniorensportdag
8/08/2026: Special Olympics
6. Financieel verslag
De laatste verrichtingen worden overlopen.
Stand zichtrekening: € 7038,48
7. Sportinfrastructuur
Zaalplanning 2026-2027: Enkel over de vrijdagavond moeten nog knopen worden doorgehakt. Hierover zitten we aansluitend op de sportraad bij elkaar. Raken we hier niet uit, dan wordt er alsnog een gebruikersoverleg ingepland.
8. Nieuws van aanverwante organisaties
Sportregio Noorderkempen
Terugkoppeling AV 28/04/2026
Een afgevaardigde van de Stad Herentals gaf toelichting rond de plannen om een bovenlokaal zwembad te bouwen i.s.m. haar buurgemeenten.
De jaarrekening en het jaarverslag werden goedgekeurd.
Masterplan: Als nieuwe Quick Wins werd gekozen voor een skeelernetwerk en voor de aankoop van een mobiele discgolfset.
Kris werd op gepaste wijze uitgewuifd als erevoorzitter van de sportregio.
Terugkoppeling DB 7/05/2026
Sport Vlaanderen plant een vorming rond actief ouder worden.
Gelijktijdig met Sportclub Connect wordt op dezelfde locatie (Thomas More) ook een opleiding Multimove gepland.
9. Varia
Is het een optie om vanuit de sportraad een mediaplatform te creëren om knappe prestaties te delen? Zijn er clubs bereid om hieraan mee te werken; om zelf info aan te leveren of om info vanuit andere clubs mee vorm te geven? Kan Merksplas.nu hierin een partner zijn?
We komen hier later op terug.
De afstootbalk van de kogelstootstand is helemaal ingedeukt. Kan deze hersteld of vervangen worden tegen Special Olympics?
De samenstelling van de sportraad vind je elders op onze website. Het volledige verslag staat als pdf op de website van de Gemeente Merksplas. Voor dit artikel namen we de tekst over, zodat je die hier vlotter kunt lezen en eenvoudig kunt doorzoeken via de zoekfunctie.
Het bestuursorgaan van Toerisme Merksplas vzw besprak tijdens de jongste vergadering de voorbereiding van heel wat activiteiten en projecten.
Volgende vergadering: Maandag 8 juni 2026 om 18u in GC De MARc/kT
1. Personalia
De moeder van gids is overleden. Wij wensen veel sterkte toe.
2. Goedkeuring vorig verslag
Het BO keurt het vorige verslag goed.
3. Post
Widar is de Moermolen aan het renoveren en stelt voor om deze als drankstop in te richten tijdens de Kerstwandelingen.
–> Het BO vindt dit een goede toegevoegde waarde voor de lus vanuit Zondereigen. We wachten af of het tegen de winterperiode klaar geraakt.
We ontvingen een vraag van een miniatuur kerstalbouwer uit Oud-Turnhout of er in Merksplas een tentoonstelling georganiseerd kan worden waar deze kerststallen uitgestald kunnen worden.
–> In de zijbeuken van de kerk zou een goede locatie kunnen zijn. Het BO speelt de vraag door aan de Vrienden van de kerststal.
4. Financiën
We overlopen de financiën:
uitgaven: materiaal Belevingspad Carons Hofke, wijziging in Belgisch Staatsblad, diner De Bosduif, opmaak en druk infoborden Belevingspad Carons Hofke, bon Dreamland wedstrijd, nieuwe fietskaarten, ijsje Opening Toeristisch Seizoen
–> We wachten de facturen van de drank en huur tapwagen nog af alvorens te beslissen wat we aan de helpers van Oxfam Wereldwinkel geven voor hun werking.
–> De Gidsenwerking vraagt een stand van zaken welke gidsen lidgeld hebben betaald. Zo kunnen zij op hun beurt hun ledenlijst updaten.
5. Advies brugje ringgracht Kolonie-Zuid
Het college denkt erover na een brug aan te leggen over de ringgracht van Kolonie-Zuid op vraag van een buurtbewoner. Zo kan men korter doorsteken naar het Biesven. Het college vraagt hieromtrent advies aan Toerisme Merksplas vzw.
–> Het BO vindt dit een meerwaarde voor het wandelnetwerk. Een brug ter hoogte van de doorsteek in de Goordijkstraat over de Heidestraat biedt ook aansluiting op het wandeltraject binnen Wandelwijzer dat in september eraan komt. Het BO adviseert wel om sassen te voorzien aan de brug om fietsers te weren, want ten oosten van de ringgracht loopt de moutainbikeroute, ten westen het wandelnetwerk.
6. Stand van zaken voorbereiding activiteiten/producten:
Opening Toeristisch Seizoen 1 mei: evaluatie
Er waren 52 deelnemers verdeeld over 3 gidsen.
Het weer was schitterend en de uitleg zeer interessant.
Deze gegidste wandeling zal in het vast aanbod opgenomen worden van de Gidsenwerking.
Tijdens Open Monumentendag op 13 september zal er ook een wandeling aangeboden worden op ’t Zwart Goor met onderweg uitleg van topexperten.
b. Belevingspad Carons Hofke met inhuldiging op 10 mei: evaluatie
Het was zeer mooi weer en een mooie setting.
Hoewel er veel activiteiten en opendeurdagen waren in de omstreken, mochten we toch 55 kinderen verwelkomen.
Helaas hadden we pech met de omleiding van een koersevent in het dorp. Men kon moeilijk aan het Carons Hofke geraken.
Starten om 13u is wat te vroeg.
Is er een betere en permanente bewegwijzering van en naar het Carons Hofke wenselijk?
Er is 4 kilo deeg over. Dit is nog een tijdje houdbaar.
Naast het ecotoilet staat een constructie die eventueel gebruikt zou kunnen worden als extra beleving op de route door het deels te laten begroeien met groen.
Er zijn nog Robinia palen over. Kunnen deze toch niet gebruikt worden voor afscherming van de vijver bij de watergoot? Het BO maakt zich zorgen over de veiligheid en verantwoordelijkheid.
Even tussendoor: De communicatie rond het organiseren van voorbije activiteiten in het kader van 30 jaar Toerisme Merksplas vzw was over het algemeen verwarrend. Er werden veel mails gestuurd. Het was niet duidelijk wie wat moest doen tegen wanneer.
–> Het BO beslist om in de toekomst te werken met een draaiboek waarin duidelijke afspraken genoteerd worden, wie wat en tegen wanneer in orde moet brengen.
c. Ge(s)maakt 27 juni
De route is ongeveer 20 km lang met 10 stopplaatsen (proeven OF beleven). De start is voorzien aan Oxfam Wereldwinkel en het einde aan Nautica bij Leens Lekkernijen.
Inschrijven is verplicht en kan vanaf 21 mei tot 21 juni via www.merksplas.be/gesmaakt. Deelnemers moeten bij inschrijven een starttijdslot kiezen.
Een picknick kan optioneel aangekocht worden aan € 9,5 per stuk.
Het BO beslist om elke deelnemer een sapje mee te geven bij de start als traktatie. Op het einde van de route worden glasbakken voorzien om de flesjes terug te verzamelen.
Toerisme Merksplas bemant de start tussen 10u30 en 13u in het gebouw aan Oxfam Wereldwinkel. Een tentje buiten is niet nodig.
De affiche en flyer zijn in opmaak. De nodige promotie volgt.
7. 30 jaar Toerisme Merksplas vzw
Receptie 14 mei
Er zijn 45 personen ingeschreven.
Er zijn sleutels nodig om aan de drank en kooi te geraken in de kelder.
De Dino’s voorzien 2 à 3 personen voor de bediening van drank en hapjes en zijn om 18u30 ter plaatse.
Personeel van De Bosduif is om 18u ter plaatse om de hapjes voor te bereiden.
De voorzitter en de burgemeester doen een woordje.
b. Tentoonstelling 15-31 mei
Alle info is klaar om de tentoonstellingspanelen voor te bereiden.
Ook het filmpje is in orde voor op het tv-scherm.
c. Wedstrijdvragen NB
De prijs voor de derde wedstrijdvraag is een bon voor 4 personen voor een gratis bezoek aan het Gevangenismuseum.
8. De Grensvallei
De Cul. Fietsroutes zijn intussen gestart. De promotie is gebeurd en zal in de zomervakantie nogmaals herhaald worden.
9. Varia
Het BO beslist dat er geen Dagelijks Bestuuroverleg nodig is deze maand.
Verschillende wandelknooppuntenkaarten worden niet meer verkocht met de nieuwe Wandelwijzer die in september komt.
Volleybalclub Merksplas zal een Landlopershut organiseren aan de Hondenclub in de Oude
Baan tijdens De Schakel.
Op 14 juni gaat er i.h.k.v. de lokale Heemdag een fietsroute door met start aan de kerk om 13u30. Deze passeert langs de Witte Kei waar uitleg wordt gegeven en langs Leen Huet aan De Diept.
In juni starten er 3 aannemers met de binnenwerken in het toekomstige Gevangenismuseum.
Op 10 mei werd de nieuwe Streek-GR Noorderkempen ingehuldigd op de Kolonie. Een wandeltraject van 172 km lang dat ook door Merksplas loopt.
Walter Van Pelt wordt de nieuwe coördinator van de wandelpeters.
Voor de Natuurwandeling in oktober moet de route nog uitgezet worden en toestemming gevraagd worden aan de private eigenaars op de route.
Het volledige verslag staat als pdf op de website van de Gemeente Merksplas. Voor dit artikel namen we de tekst over, zodat je die hier vlotter kunt lezen en eenvoudig kunt doorzoeken via de zoekfunctie.
De Nieuwjaarsreceptie is duurder uitgevallen dan gedacht.
–> De jeugdraad beslist om volgend jaar 2 bonnen te vragen voor een duurdere consumptie zoals zwaar bier, wijn of Stëlz om de kosten te drukken.
Als we de inkomsten en uitgaven vergelijken maken we jaarlijks 1.500 euro verlies. Met de jaarlijkse werkingssubsidie van 908 euro komen we er niet.
–> Blijven we oordoppen financieren voor de fuifzaal en het jeugdhuis? Moeten we verder besparen op de Nieuwjaarsreceptie? De consumptieprijs van de Fristifuif en School’s Out Party gaat omhoog, maar facturen als UNISONO lopen hoog op. Moeten we een activiteit organiseren om geld in kas te krijgen? De jeugdraad stelt voor om eens te polsen hoe andere adviesraden omgaan met hun financiën en of er mogelijkheden zijn om extra inkomsten te bekomen.
3. Aanvragen Projectsubsidies Vrijetijd: stand van zaken
Samen 100 jaar Chiro werd positief geadviseerd en goedgekeurd voor een eerste toelage.
Even tussendoor: Voor de organisatie van het event ‘Samen 100 jaar Chiro’ kreeg Chiro eerder toestemming van het college om de overloopparking op Merksplas-Kolonie te huren. Enkele maanden later werd echter gevraagd of er een mogelijkheid is te verhuizen naar terrein 3, aangezien er in en rond centrum Kolonie meerdere andere activiteiten gepland staan.
–> De voorkeur van Chiro gaat uit naar een locatie dichter bij het centrum van de Kolonie. We bekijken het verder intern hoe de verschillende evenementen naast elkaar kunnen doorgaan.
4. Nieuwjaarsreceptie: evaluatie
Het was een leuke receptie met hoge opkomst. De drankkosten bespraken we tijdens agendapunt 2 hierboven in het verslag.
5. Vorming EHBO Wondzorg: evaluatie
De vorming is goed verlopen. Standaard worden de eerste beginselen van EHBO herhaald; nadien focuste men op wondzorg met een practicum.
De attesten zijn beschikbaar via het Rode Kruis-account of kunnen opgevraagd worden bij de jeugddienst.
6. JH Zigzag renovatie
Wegens personeelswissels binnen de technische dienst werd de vraag naar een architect nog niet in de markt gezet.
7. Studieruimte juni-examens
Er is vraag naar studieruimte in Den Bunker indien mogelijk zo snel als het kan en tot juli. Mocht dit niet lukken of niet voldoende zijn kan er (nog) een lokaal in het GC gereserveerd worden.
8. Fristifuif / School’s Out Party 26 juni
De voorbereidingen en promotie zijn lopende.Van elke vereniging worden 6 helpers verwacht. Een oproep volgt.We bekijken nog hoe we tegemoet kunnen komen aan de veiligheidsvoorwaarden voor het opzetten van het springkasteel op de koer en polsen hiervoor allereerst bij de leverancier.
Om wachtrijen te voorkomen zijn enkel kleine kunstwerkjes aan de grimestand wenselijk.
9. Eindactiviteit zomerschool 7 augustus
De Chiro’s zijn weer bereid om die namiddag van 13u30 tot 14u30/15u een spel te spelen met de deelnemers van de zomerschool. Nadien krijgen ze ruimte om hun vereniging te promoten bij de ouders. Een herinnering volgt.
10. Varia
Het gemeentebestuur heeft beslist het retributiereglement van werkuren van de technische dienst aan te passen. Dit maakt dat de kosten voor extra schoonmaakuren in Den Bunker zijn gestegen naar € 50 per uur. De fuifgids wordt aangepast met een verwijzing naar dit retributiereglement.
Volgende vergadering: maandag 17 augustus om 19 u. in Spelewei
Het volledige verslag staat als pdf op de website van de Gemeente Merksplas. Voor dit artikel namen we de tekst over, zodat je die hier vlotter kunt lezen en eenvoudig kunt doorzoeken via de zoekfunctie.
De Academie voor Muziek en Woord de Noorderkempen heeft een nieuwe naam. Voortaan gaat de onderwijsinstelling door het leven als Grensacademie.
De naamsverandering hangt samen met de uitbreiding van het aanbod, de komst van een nieuw cultuurcentrum in Baarle en de uitgesproken grensoverschrijdende werking van de academie.
Nieuwe naam voor bredere werking
De academie bestaat sinds 1973 en verzorgt deeltijds kunstonderwijs voor leerlingen uit Baarle-Hertog, Baarle-Nassau, Hoogstraten, Merksplas, Ravels en Rijkevorsel. Ze stond jarenlang bekend om haar opleidingen muziek en woord, maar vanaf volgend schooljaar komt daar ook de discipline dans bij. Daarmee wordt de academie een volwaardige school voor podiumkunsten.
Nieuw cultuurcentrum
Intussen wordt volop gebouwd aan een modern vrijetijds- en cultuurcentrum op de landsgrens in Baarle. Dat moet niet alleen een ontmoetingsplek worden, maar ook een bezoekerscentrum langs het populaire fietstraject het Bels Lijntje. De Grensacademie zal er binnenkort haar intrek nemen.
Volgens het bestuur vormden de nieuwe richting dans, de verhuis naar het cultuurcentrum en de unieke ligging in het grensgebied de aanleiding om een nieuwe naam te kiezen.
Nieuw logo
Tijdens een feestelijke voorstelling brachten leerlingen en leerkrachten een gevarieerd artistiek programma met muziek, woord en dans: van een ingetogen popsong door Klaas en Tijn, over een klassiek pianowerk van Isabella, tot een energieke dansdemonstratie door jonge leerlingen. Acteur Marcel leidde het publiek via een aangepaste Hamlet-bewerking naar de onthulling van de nieuwe naam en het nieuwe logo.
In het nieuwe logo verwijst een kruisje naar de vele grenspunten in Baarle-Hertog en Baarle-Nassau. Tegelijk doet het denken aan een acteur die een applaus in ontvangst neemt. De groene kleur verwijst naar het landelijke karakter van de regio waarin de academie actief is.
De onthulling gebeurde in aanwezigheid van de burgemeesters, schepenen, de raad van bestuur, de directie, leerkrachten en leerlingen.
Henk Strybos neemt op zaterdag 4 en zondag 5 juli deel aan Straffe Stoot, de sponsoractie van Natuurpunt waarmee geld wordt ingezameld voor natuurgebieden. Hij stapt daarvoor 24 uur lang op de fiets om steun te verzamelen voor natuurgebied De Laars in de Vallei van het Merkske.
24 uur op de fiets
Van zaterdag 4 juli om 16 uur tot zondag 5 juli 2026 om 16 uur fietst Henk onafgebroken rondjes van ongeveer elf kilometer door de ruime omgeving van het Bootjesven in Wortel-Kolonie.
Onderweg passeert hij verschillende opvallende plekken, zoals het UNESCO-Werelderfgoed van Wortel-Kolonie met het kerkhof van de landlopers, bezoekerscentrum De Klapekster in de Vallei van het Merkske en de Castelreesche Heide. Wie een rondje wil meerijden, is van harte welkom, maar Henk bepaalt het tempo.
Deelnemers kunnen ter plaatse een bijdrage van tien euro schenken in een speciaal aangepaste laars. Wie niet kan langskomen, kan ook online sponsoren via de actie Straffe Stoot voor de Natuur van Natuurpunt.
Opbrengst voor De Laars
De volledige opbrengst gaat naar De Laars, of de Baelbrugsche Beemden in de Vallei van het Merkske. Dit bijzondere natuurgebied ligt grotendeels in Baarle-Hertog, als een quasi-enclave ingeklemd door Nederland. Op de kaart heeft het de vorm van een laars, waaraan het zijn naam dankt. Voor Henk heeft het gebied ook een persoonlijke betekenis, omdat het nauw aansluit bij zijn roots.
Natuurpunt Markvallei voerde er in 2024 en 2025 al natuurherstelwerken uit. In 2026 en 2027 wordt dat werk verdergezet. Er is nog heel wat nodig om het gebied verder te herstellen en duurzaam te beschermen.
Iedereen welkom
Om de actie extra kracht bij te zetten, houden de vrijwilligers van Natuurpunt Markvallei bezoekerscentrum De Klapekster de volledige 24 uur open. Iedereen die wil sponsoren, supporteren of een stukje wil meefietsen, is welkom. Daarnaast worden nog verschillende andere acties georganiseerd om extra geld in te zamelen.
Sportieve uitdagingen lijken trouwens in de familie Strybos te zitten. Zoon Seppe liep eerder al een marathon langs de rivier de Mark ten voordele van Natuurpunt Markvallei. Nu gaat ook vader Henk een opvallende uitdaging aan.
Het raakte al eerder bekend, en maandag is het zover: dan zwaait de gemeenteraad schepen Kris Govers uit, en draagt hij – zo de raad het beslist – voortaan de titel van ‘ere-schepen’.
Vijfentwintig jaar was hij schepen in het dorp. Dat combineerde hij met activiteiten in de bouw, en sport, veel sport. Of dat uithoudingsvermogen voor triathlons of zijn deelname aan de Marathon des Sables ook iets betekende voor zijn politieke leven? “Als de draadjes naar het kopje marcheren, dan kan je veel aan.”
In april diende je je ontslag in als schepen. Wat was de doorslaggevende reden?
“Eigenlijk speelde dat al een tijdje in mijn hoofd. Vorig jaar, ergens in november, begon ik er serieus over na te denken. Het werd allemaal wat veel. Ik sport nog intensief, ik werk nog enkele dagen per week en dat doe ik ook graag. Maar vooral die vele avondvergaderingen begonnen door te wegen. Zeker in de winter, wanneer je overdag gewerkt hebt en ’s avonds opnieuw de deur uit moet.”
“Daarnaast is er thuis ook meer rust gekomen: ik merk dat ik ’s avonds graag samen in de zetel zit. Op een bepaald moment voel je gewoon dat het genoeg geweest is. Vijfentwintig jaar is niet niks. Tijd voor een beetje rust in de kop!”
“En de dood van een van mijn beste vrienden speelde ook mee: het leven is te kort om geen tijd te maken om ervan te genieten.”
Verrassing en reacties binnen de ploeg
Hoe reageerden je collega’s binnen de partij?
“De meesten waren toch wel verrast, ook Frank Wilrycx toen ik het hem als eerste zei. Natuurlijk denk je dan ook meteen na over opvolging. Monique Quirynen had al eerder gezegd dat ze in 2028 zou stoppen, dus binnen de ploeg waren we sowieso bezig met de toekomst. Dan wordt er verder gekeken wie welke verantwoordelijkheid kan opnemen.”
Speelden er nog andere redenen mee?
“Ja, toch wel. De werkzaamheden aan het hotel in de Kolonie hebben de voorbije jaren veel van mijn tijd gevraagd. Ik ben daar heel intensief mee bezig geweest. Dat lijkt voor buitenstaanders misschien gewoon wat overleg tussen architecten en aannemers, maar er kruipt enorm veel werk in. En je moet als schepen toch een beetje opboksen tegen de rest. Bovendien gaat het altijd over belastinggeld – en ik durf zeggen dat ik daar toch veel centjes heb bespaard. Die dossiers hebben me de voorbije twee jaar bijzonder veel energie gekost.”
Dankbare sport
Zijn er projecten waar je met bijzondere trots op terugkijkt?
“Sport blijft voor mij natuurlijk een heel dankbaar domein. Gisteren maakte ik voor het laatst de Sportraad mee en daar kreeg ik nog enkele kaartjes van verenigingen en leden van de sportraad. Dat heeft me toch geraakt.”
“Als ik kijk naar wat we in 25 jaar gerealiseerd hebben, dan denk ik aan de sporthal, de sportterreinen, de padelvelden, de mountainbike-, de ruiter- en de wandelroutes. Dat zijn zaken waar mensen elke dag gebruik van maken. Dat geeft voldoening.”
Heb je nog getwijfeld om toch verder te doen?
“Ja, even wel. In november word ik 65. Ik dacht even dat dat misschien het juiste moment zou zijn om te stoppen. Maar uiteindelijk leek de zomer me beter. Ik wist dat Hanne (Pelckmans) mijn bevoegdheden zou overnemen. Zo had ze nog enkele maanden om zich rustig in te werken, voor het nieuwe werkjaar echt begon.”
Kris Govers: “Die collegevergaderingen op dinsdag, die zal ik toch wel missen.”
Vriendengroep als college
Je werkte al die jaren nauw samen met burgemeester Frank Wilrycx.
“Dat klopt. We hebben 25 jaar samengewerkt en zijn in die periode ook echte kameraden geworden. Frank is een politiek beest, die is dag en nacht bezig. De hele ploeg is eigenlijk een vriendengroep geworden. We hebben samen moeilijke beslissingen moeten nemen, maar ook veel mooie projecten kunnen realiseren. Ik heb altijd veel waardering gehad voor mijn collega’s die zich dagelijks met alle politieke dossiers bezighouden. Zelf kon ik me vooral toeleggen op sport en openbare werken, domeinen die me goed liggen.”
“Die collegevergaderingen op dinsdag, die zal ik toch wel missen.”
Als je terugkijkt op die 25 jaar, zijn die voorbijgevlogen?
“Absoluut. Het lijkt nog maar gisteren dat ik begon. Ik had toen nog een café en was actief betrokken bij allerlei evenementen in het dorp. Op vraag van Monique ben ik uiteindelijk op de lijst gaan staan. Ik had nooit gedacht dat ik verkozen zou raken, laat staan dat ik er 25 jaar later nog zou zitten.”
“Wat me altijd motiveerde, was de wens om meer leven in het dorp te brengen. We zijn toen gestart met Merksplas Feest. Dat vroeg veel tijd en soms waren de nachten kort, maar ik deed het graag. Ik heb altijd veel steun gekregen van verenigingen en vrijwilligers. Zonder hen was dat nooit gelukt.”
Niet wakker liggen
Zijn er dossiers die je met een dubbel gevoel achterlaat?
“Er zijn altijd dossiers die je graag nog afgerond had gezien. De heraanleg van de Steenweg op Weelde bijvoorbeeld. Dat project heeft veel tijd gevraagd. De werken zijn aanbesteed en normaal zou de aanleg binnen twee jaar rond zijn.”
“Maar zo zijn er nog andere dossiers. Het afvalwater op de Kolonie, bijvoorbeeld. Daar blijft de samenwerking met o.a. de Regie der Gebouwen (die de wegen bezit) een uitdaging. Dat zijn processen die jaren duren. Of de nieuwe gemeenteschool, waarvoor we subsidies aanvroegen. Met de integratie van Spelewei, groenvoorziening … wordt dat een mooi project. Ik vind zoiets leuk om op te volgen, maar nu ga ik er niet meer wakker van liggen. Ik heb er vertrouwen in dat mijn opvolgers dat verder zullen opnemen.”
Je hebt nooit spijt gehad van je stap naar de politiek?
“Nee, geen seconde. Voor mij voelde Leefbaar altijd aan als een warm nest. Natuurlijk heeft iedereen zijn achtergrond en zijn overtuigingen. De voorbije bestuursperiodes kon je bij ons mensen vinden die eerder cd&v’ers waren, of lichtgroen, of liberaal. Maar binnen onze ploeg hebben we altijd geprobeerd om samen te werken in het belang van Merksplas. Omdat ik me kaalschoor, noemde iemand me ooit een rechts-extremist. Daar ben ik ’s avonds toch wel eens mee gaan babbelen.”
“Wat onze partij sterk maakt, is dat we meer zijn dan collega’s. We trekken ook buiten de politiek met elkaar op. Dat doen we ook met onze raadsleden: we gaan samen fietsen, organiseren activiteiten met de families erbij … Dat schept een band die verder gaat dan politiek alleen.”
Kris Govers: “Achter de schermen moet je vooral goed kunnen samenwerken.”
Uitpraten
Hoe belangrijk is die collegialiteit?
“Heel belangrijk. Politiek is vaak het meest zichtbare deel van het verhaal, maar achter de schermen moet je vooral goed kunnen samenwerken. In een college heeft iedereen zijn eigen bevoegdheden en prioriteiten. Soms zijn er discussies, dat hoort erbij. Maar je moet blijven praten met elkaar.”
“Wij gaan al jarenlang na de collegevergadering dinsdag samen eten. Als er tijdens een vergadering eens een scherp woord gevallen was, dan werd dat daar uitgepraat. Dat heeft volgens mij veel problemen voorkomen. Want er wordt immers soms wat gediscussieerd: ieder heeft zijn opinie, en je hebt maar een beperkt budget, zodat je keuzes moet maken.”
Kris tijdens de Marathon Des Sables
Sport
Sport liep als een rode draad door je leven.
“Dat klopt. Ik ben altijd met sport bezig geweest. Als jonge gast voetbalde ik fanatiek en later ben ik zelf blijven sporten: wielrennen bijvoorbeeld. Daardoor kende ik de sportwereld ook goed toen ik schepen werd.”
“Misschien verklaart dat ook waarom ik zoveel voldoening haal uit alles wat we op dat vlak gerealiseerd hebben. Sport brengt mensen samen. Als je ziet hoeveel verenigingen, vrijwilligers en sporters vandaag gebruikmaken van die infrastructuur, dan ben ik daar best trots op. En jonge, Merksplasse talenten volg ik ook wel op. Het raakte me diep dat Merksplas in mijn ambtsperiode drie van hen verloor.”
“Ook vandaag blijf ik betrokken bij sport. De Special Olympics bijvoorbeeld blijven me nauw aan het hart liggen. Ik heb daar prachtige ervaringen aan overgehouden. Dat zijn zaken die ik zeker wil blijven volgen.”
Je was jarenlang ook actief binnen de Sportregio. Wat heeft die samenwerking tussen gemeenten opgeleverd?
“Heel veel. Als gemeente alleen kun je bepaalde zaken gewoon niet realiseren. Door samen te werken met andere gemeenten krijg je meer mogelijkheden, zowel inhoudelijk als financieel.”
“Een mooi voorbeeld is de G-sport. Daar hebben we samen veel inspanningen gedaan om mensen met een beperking aan het sporten te krijgen. Ook grotere infrastructuurdossiers worden vaak op regionaal niveau bekeken. Daarnaast zijn er allerlei recreatieve projecten ontstaan, zoals fiets- en gravelroutes die gemeentegrenzen overschrijden. Dat zijn initiatieven waar inwoners echt iets aan hebben.”
Een dorpspartij
Jullie kozen destijds bewust voor een lokale partij. Wat zijn daarvan de voordelen?
“Wij hebben nooit onder een nationale partij gehangen. Dat betekent dat we zelf onze keuzes kunnen maken. We moeten aan niemand verantwoording afleggen buiten onze eigen inwoners.”
“Dat geeft vrijheid. Natuurlijk krijgen we daardoor ook geen steun of middelen van een grotere partijstructuur, maar ik heb dat nooit als een nadeel ervaren. We hebben altijd geprobeerd om vanuit gezond verstand te vertrekken en te kijken wat goed is voor Merksplas.”
Heeft een lokale partij ook nadelen?
“Misschien heb je minder directe contacten op hogere politieke niveaus. Maar uiteindelijk moet je ook daar mensen kennen en overtuigen. Alleen een partijlidkaart is geen garantie dat er iets gerealiseerd wordt.”
“Ik heb altijd geloofd dat je resultaten behaalt door samen te werken en door dossiers goed voor te bereiden.”
Je hebt in 25 jaar heel wat oppositiepartijen zien komen en gaan. Hoe kijk je daarnaar?
“Oppositie hoort bij de democratie. Soms worden er zaken gezegd waar ik het niet mee eens ben, maar dat hoort erbij. Soms worden er valse trucjes gebruikt, en doet men het dan af door te zeggen ‘politiek is toch een spel’. Maar dat is het voor mij niet.”
“Wat ik wel jammer vind, is wanneer politiek te veel draait om tegenstellingen. We leven in een gemeente van ongeveer 8.000 inwoners. Dan zou je toch vooral moeten zoeken naar wat mensen verbindt. Goede ideeën kunnen van overal komen, ook van de oppositie. Sommige daarvan hebben we ook gerealiseerd.”
Het dorp is in die 25 jaar sterk veranderd. Kijk je daar met nostalgie naar?
“Alles verandert natuurlijk. Toen ik jong was, speelden we op straat. We bouwden kampen, reden rond met de fiets en waren voortdurend buiten. Als er iemand thuiskwam van vakantie zonder een gebroken arm of zonder schaafwonden, was dat bijna een uitzondering.”
“Die tijd komt niet terug. Maar ik denk ook dat elke generatie haar eigen manier van leven heeft. Mensen kijken vandaag anders naar de wereld dan vroeger.”
Is het verenigingsleven ook veranderd?
“Ja, maar gelukkig blijft het nog altijd een enorme sterkte van Merksplas. Als ik zie hoeveel vrijwilligers zich inzetten voor sportclubs, jeugdverenigingen, cultuurverenigingen en evenementen, dan heb ik daar alleen maar bewondering voor.”
“Dat is misschien wel een van de mooiste dingen van deze gemeente: mensen blijven zich engageren voor elkaar.”
Kris Govers. Foto: archief m.NU
R-E-S-P-E-C-T
Welke eigenschappen hebben je geholpen om zo lang actief te blijven in de politiek?
“Eerlijkheid en respect. Dat heb ik van thuis meegekregen. Je moet mensen recht in de ogen kunnen kijken. Ik heb altijd gezegd wat ik dacht en ik heb nooit graag ruzie gemaakt.”
“Natuurlijk leer je doorheen de jaren relativeren. Je krijgt meer ervaring en meer levenswijsheid. Maar respect voor mensen is voor mij altijd de basis gebleven.”
Speelde dat ook mee in je beslissing om te stoppen?
“Ja, zeker. Ik voelde dat het tijd was om wat meer ruimte te maken voor andere dingen. Ik wil nog genieten van het leven, van mijn gezin, van reizen en van sport.”
“Zelfs op vakantie bleef ik mijn mails lezen en mijn telefoon opnemen. Dat hoort een beetje bij mijn karakter. Maar ik merkte dat ik steeds meer nood kreeg aan rust en vrije tijd.”
Wat ga je het meest missen?
“De samenwerking met de collega’s, zonder twijfel. Vijfentwintig jaar lang vorm je samen een ploeg. Je neemt samen beslissingen, je maakt mooie momenten mee, maar ook moeilijke.”
“Ook de mensen op het gemeentehuis en de verenigingen ga ik missen. Ik heb altijd graag samengewerkt met vrijwilligers. Als je ziet hoeveel tijd en energie zij in hun vereniging steken, dan kan je daar alleen maar respect voor hebben.”
“Dat contact met de mensen, dat is uiteindelijk het mooiste aan het hele verhaal.”
Rabiaat tegen fusie
Je bent altijd een uitgesproken tegenstander geweest van een gemeentefusie. Waarom?
“Voor mij draait dat vooral om de eigenheid van Merksplas. Natuurlijk moet je samenwerken met andere gemeenten; dat doen we vandaag ook al op veel vlakken. Maar daarom hoef je niet noodzakelijk één gemeente te worden.”
“Merksplas heeft een eigen geschiedenis, een eigen karakter en een sterk verenigingsleven. Dat mag je niet onderschatten. Die identiteit wil ik graag behouden zien.”
Als mensen later aan jou terugdenken als schepen, hoe hoop je dan herinnerd te worden?
“Ik hoop vooral als iemand die iets betekend heeft voor het dorp. Iemand die geprobeerd heeft om sfeer en leven in Merksplas te brengen, die verenigingen ondersteunde en die altijd bereikbaar was voor de mensen.”
Luisteren naar iedereen
Welk advies zou je geven aan jonge mensen die vandaag in de politiek stappen?
“Ik hoop vooral dat er jonge mensen blijven opstaan die zich willen engageren. Politiek heeft mensen nodig die iets willen betekenen voor hun gemeente.”
“De wereld is veranderd. Vroeger kende iedereen elkaar en verliep alles veel informeler. Vandaag zijn de dossiers complexer en zijn de verwachtingen hoger. Politiek vraagt veel tijd en engagement.”
“Of ik zelf vandaag opnieuw zou beginnen? Dat weet ik eerlijk gezegd niet. Maar ik hoop vooral dat er genoeg mensen blijven opstaan die zich willen inzetten voor hun gemeente. Dat wordt steeds moeilijker. In het college zijn we nu allemaal mensen met een zelfstandige activiteit. Dat is misschien wel onze sterkte: we maken tijd als het moet. Voor mensen met een drukke job ligt het misschien anders. En voor de centen moet je het niet doen: veel brengt het niet op, en ik heb nooit veel onkosten ingebracht, tenzij voor een treinticketje of de laptop. Nee, ik deed het vooral uit liefde voor het dorp en de trots op wat we deden.”
“Mijn advies zou zijn: luister naar iedereen. Niet alleen naar de mensen die op jou gestemd hebben. Als iemand je belt met een vraag of een probleem, probeer dan te helpen. Uiteindelijk doe je het voor alle inwoners.”
Na het interview in De Kongo duurde het ongeveer een kwartier eer we aan het gemeentehuis nog wat foto’s konden maken: Kris moest nog handjes schudden op het terras en onderweg, en had voor iedereen nog wat woorden over. Tijd voor iedereen, en binnenkort ook meer voor zichzelf en Katrijn, hopen we. Alle geluk, Kris!
merksplas.NU gebruikt cookies om alles mooi te laten werken. We gaan ervan uit dat je dat zo goed vindt, maar je kan ze ook uitzetten. Cookie-instellingenAKKOORD
Privacy & Cookie-beleid
Privacy-overzicht
Deze website maakt gebruik van cookies om je ervaring te verbeteren terwijl je door de website navigeert. Van deze cookies worden de cookies die als noodzakelijk zijn gecategoriseerd, in je browser opgeslagen omdat ze essentieel zijn voor de werking van de basisfunctionaliteiten van de website. We gebruiken ook cookies van derden die ons helpen analyseren en begrijpen hoe je merksplas.NU gebruikt. Die cookies worden alleen met jouw toestemming in je browser opgeslagen. Je kan je ook afmelden voor die cookies. Dat kan evenwel effecten hebben op je browse-ervaring.
Deze cookies zijn nodig om de website te laten functioneren en kunnen niet worden uitgeschakeld in onze systemen. Ze worden meestal alleen ingesteld als reactie op acties die door jou zijn gesteld, zoals het instellen van uw privacyvoorkeuren, inloggen of het invullen van formulieren. Ze zijn noodzakelijk voor een goede communicatie en ze vergemakkelijken het navigeren (bijvoorbeeld naar een vorige pagina terugkeren, etc.).
.
Functionele cookies helpen om bepaalde functionaliteiten uit te voeren, zoals het delen van de inhoud van de website op sociale-mediaplatforms, het verzamelen van feedback en andere functies van derden.
Prestatiecookies worden gebruikt om de belangrijkste prestatie-indexen van de website te begrijpen en te analyseren, wat helpt bij het leveren van een betere gebruikerservaring voor de bezoekers.
Analytische cookies worden gebruikt om te begrijpen hoe bezoekers omgaan met de website. Deze cookies helpen informatie te verstrekken over statistieken, het aantal bezoekers, het bouncepercentage, de verkeersbron, enz.
Advertentiecookies worden gebruikt om bezoekers te voorzien van relevante advertenties en marketingcampagnes. Deze cookies volgen bezoekers op verschillende websites en verzamelen informatie om aangepaste advertenties te bieden.
