Naar Merksplasse maatstaven was deze gemeenteraad best zwaarwichtig. Het ging heel lang over de cijfers van de meerjarenplanning. Het bestuur pakte immers uit met de plannen die ze de volgende jaren tot 2031 wil realiseren, en met de centen die het daarvoor wil uitgeven en daarbij wil ontvangen.

De vergadering duurde ook langer anders: waar op een doorsnee gemeenteraad iedereen naar huis kan binnen een uurtje, duurde de openbare zitting vandaag tot halfelf.

Voor dit verslag zaten we ook met een serieuze handicap: het college bezorgde ons vooraf niet de dossiers die bij de agenda horen. Daardoor kunnen we jullie deze maand onmogelijk alle achtergrond bezorgen die jullie van ons gewoon zijn. Zo moeten we ook wachten tot die informatie binnenkort op de gemeentelijke website verschijnt. Maar we doen ons best!

Voorstemmer vandaag werd Leen Kerremans (Leefbaar). Schepen Kris Govers (ook van Leefbaar) liet zich verontschuldigen.

Liever beluisteren?

Raad van Bestuur van het Autonoom GemeenteBedrijf sportcentrum ’t Hofeind

1. Vaststelling van de meerjarenplanaanpassing 1/2025 2020-2025
2. Vaststelling van het meerjarenplan 2026-2031

De voltallige gemeenteraad maakt de Raad van Bestuur uit van dit AGB. Die stelden zowel de meerjarenplanaanpassing als het meerjarenplan vast.

De OCMW-raad

1. Opmerkingen bij het verslag van de vorige OCMW-raad

Die waren er niet.

2. Meerjarenplanaanpassing 1/2025 2020-2025 

Tine van der Vloet (Visie 2330) klaagde over het feit dat het bestuur de verkeerde documenten bezorgde: het ging over een bijlage die nog dateerde van 2024. Daarin stonden heel wat motiveringen bij beslissingen, maar die bleken dus niet te kloppen. “Daardoor kregen we veel te laat de juiste documenten te verwerken. Dat zou een reden kunnen zijn om dit punt te laten verdagen, omdat de tijd te krap was om ze fatsoenlijk te bekijken. We besloten echter om dat niet te doen. Daarom vragen we hier welke investeringen doorschuiven naar 2026 en welke niet.”

Burgemeester Frank Wilrycx (Leefbaar) verduidelijkte dat deze aanpassing nog slaat op deze maand. Dat is geen beleidsbeslissing, maar eerder een administratieve raming om te bepalen wat nog nodig was om het volgende meerjarenplan aan te vatten. “Ik wil je alles wel voorlezen, Tine. Dat kan wel op tien minuten.”

Tine van der Vloet was vooral geïnteresseerd door de vraag waarom Kempens Landschap afzag van een investering voor de Kolonie. Frank Wilrycx: “We kregen voor de werken 11,4 miljoen subsidie toegezegd. Voorlopig kregen we daar 9 miljoen van. Het saldo hopen we in de volgende fases nog te krijgen. Maar die hebben we voorzichtigheidshalve nog niet ingeschreven. Want er is nog wat discussie over de samenwerking met Kempens Landschap. Indertijd leidden zij de werken. Nu hebben wij daarbij de laatste stem. Zo hebben we flink kunnen besparen, door bijvoorbeeld het Gevangenismuseum te verhuizen, of door aannemers te gebruiken die iets minder gespecialiseerd waren. Maar we gaan er nog altijd voor om de resterende subsidies ook nog binnen te rijven.”

Bij de stemming onthielden Sandra Loomans en Tine (allebei Visie 2330) zich omdat ze zich te weinig konden inlezen.

3. Meerjarenplan 2026-2031 

Frank Wilrycx: “Voor Merksplas omvat het investeringsprogramma in totaal 24,5 miljoen euro, waarvan 11,6 miljoen euro via subsidies wordt gefinancierd. Het gaat onder meer om de verdere restauratie van de kolonie, belangrijke rioleringswerken en de aanleg van fietspaden. Daarnaast zijn er investeringen gepland in gemeentelijke gebouwen, wegen, jeugdinfrastructuur, seniorenvoorzieningen, materiaal voor de technische dienst en voorzieningen voor sport, cultuur en toerisme.

Tegelijk staat de werking van de gemeente financieel onder druk door stijgende kosten, extra taken van de overheid en de gevolgen van eerdere crisissen zoals corona en de energiecrisis. Ondanks die context bleef Merksplas de vorige legislatuur gespaard van belastingverhogingen en werd er niet bespaard op dienstverlening of personeel. Om toekomstige uitdagingen aan te kunnen, verhoogt de gemeente nu voor het eerst in meer dan twintig jaar de opcentiemen op de onroerende voorheffing, weliswaar tot een niveau dat nog steeds onder het Vlaams gemiddelde ligt. De aanvullende personenbelasting blijft ongewijzigd en de lage tarieven voor verenigingen worden behouden.

Samengevat kiest het bestuur voor noodzakelijke investeringen, behoud van dienstverlening en ondersteuning van het verenigingsleven, met een beperkte fiscale bijsturing die Merksplas financieel gezond moet houden voor de komende jaren.”

Tine van der Vloet vertolkte het standpunt van Visie 2330: “We keken met hoge verwachtingen uit naar het meerjarenplan en hoopten daarin duidelijke keuzes, nieuwe ideeën en een heldere visie voor de komende jaren te vinden.” Volgens haar biedt het plan op het eerste gezicht weinig vernieuwing en blijft het beleid grotendeels op dezelfde koers als voorheen.

Hoewel de oppositie de aandacht voor thema’s zoals zwerfvuil en dierenwelzijn positief beoordeelt, stelt ze vast dat daar volgens het plan slechts zeer beperkte middelen voor worden uitgetrokken. Ze vraagt zich af hoe het bestuur met die budgetten concrete resultaten wil boeken. Ook bij andere beleidsintenties, zoals het langer zelfstandig thuis wonen van ouderen, ontbreekt volgens haar een duidelijke uitwerking.

Daarnaast plaatst de oppositie vraagtekens bij enkele investeringskeuzes. Zo wordt er verwezen naar een subsidiedossier voor een nieuwe school, maar ziet men enkel een eenmalige uitgave terug, zonder middelen voor de effectieve bouw. Ook rond de toegankelijkheid van gemeentelijke gebouwen, zoals de al lang aangekondigde aangepaste inkom van het gemeentehuis, blijft het volgens de oppositie onduidelijk wanneer concrete verbeteringen volgen.

Tot slot uit de oppositie stevige bezorgdheden over de financiële toekomst. Ze wijst op stijgende uitgaven, een verhoging van de onroerende voorheffing en duurdere gemeentelijke diensten, terwijl de reserves uitgeput raken en investeringen na 2030 stilvallen. Volgens haar legt het meerjarenplan vooral extra lasten bij de burgers, zonder dat duidelijk wordt waar het bestuur zelf bespaart.”

Vraag en antwoord

Vervolgens stelden Sandra en Tine om de beurt een rits vragen over bepaalde onderdelen van het meerjarenplan, waarop meestal de burgemeester een antwoord gaf. Het was ook voor het eerst dat de beamer gebruikt werd in lokaal 1. Maar het meerjarenplan werd niet op de volledige schermbreedte vertoond, zodat het voor het publiek achteraan toch nog wat moeilijk bleek om te doorgronden waarover het allemaal ging.

Een vaak voorkomend euvel bij het meerjarenplan was dat het niet zo duidelijk was wat precies in de bedragen vervat zat. Preventie tegen sluikstorten, bijvoorbeeld. Dat bedrag vind je niet onder de post bestuurlijke handhaving (met een eerder beperkt budget), maar voor een groot deel ook onder communicatie (maar dat staat daar niet expliciet bij). Hetzelfde geldt bijv. rond dierenwelzijn. De (relatief grote) personeelskost vind je in andere rubrieken. Of centen voor het Gevangenismuseum zitten nu geboekt bij ‘investeringen in onroerend goed’. “Dat is een keuze van de administratie om uitgaven en inkomsten onder een bepaalde rubriek te boeken. Want elke uitgave of inkomst kan maar eenmaal geboekt worden”, zei Frank Wilrycx. “Daar is niets fout aan. Als beleid kunnen we hen daar alleen maar bij volgen.”

Of soms staat er gewoon geen budget ingeschreven (bij het Huis van het Kind voor ‘het afstemmen met het aanbod van scholen en vrijetijdsdiensten’ of ‘de coördinatie voorschoolse kinderopvang en onthaalmoeders’). Schepen Leen Kerremans (Leefbaar): “Maar het is niet omdat er geen budget tegenover staat, dat we het niet ontzettend belangrijk vinden.”

Wat we nog onthouden (al werd er veel meer gezegd, maar dat kan je later nabeluisteren):

• dat adviesraden onderling een verschillende toelage krijgen voor hun werking (om evt. sprekers te laten opdraven, of om opleidingen te voorzien)
• dat sommige bedragen nu moeilijk in te schatten zijn, maar gaandeweg door budgetaanpassingen kunnen bijgewerkt worden
• dat er voor sluikstorten in Merksplas relatief weinig GAS-boetes uitgeschreven worden, maar dat misdrijven ook moeilijk vast te stellen zijn
• dat er een masterplan wordt uitgewerkt voor een nieuwe gemeenteschool. Schepen Monique Quirynen: “We dienden al in 2018 een subsidiedossier in. Maar dat heeft een lange looptijd. We hoopten al in 2023 een go te krijgen, maar het is nu al bijna 2026. En we willen ook heel de site bekijken. We betrokken de jeugdraad bijvoorbeeld al. Want om subsidies te verkrijgen, moeten we er een brede school van maken.”

Sandra Loomans en Tine van der Vloet onthielden zich bij de stemming over het meerjarenplan.

Wat nog werd goedgekeurd:

4. Reglement mantelzorgtoelage 2026-2031

5. Reglement medisch-pedagogische toelage 2026-2031

6. Toekennen van nominatieve subsidies 

7. Delegatie bevoegdheid vaststellen plaatsingsprocedure en vaststellen voorwaarden  overheidsopdrachten aan het vast bureau. 

De gemeenteraad

Openbare zitting

Over de besloten zitting

Tine van der Vloet zag in de besloten zitting twee agendapunten, die volgens haar in de openbare zitting thuishoorden, nl. de sponsorovereenkomst van EBEM en de overeenkomst rond de organisatie van het Vagebondweekend. “Ze gaan immers niet over de persoonlijke levenssfeer.”

Frank Wilrycx: “Voor EBEM-dossiers hanteren we de standaardregel dat die in de geheime zitting besproken worden, omdat mogelijke lekken hun concurrentiepositie als energieleverancier kunnen aantasten. En voor allebei geldt volgens ons dat het om commerciële bedrijven gaat, die zich bij een publieke bespreking niet kunnen verantwoorden of verweren.”

van der Vloet vond dat er vooral rond het Vagebondweekend afspraken worden voorgesteld die indruisen tegen het reglement dat de gemeenteraad goedkeurde. “Het is belangrijk omdat je het aan mensen, die in de Kolonie nog iets willen organiseren, later ook zal moeten kunnen uitleggen.”

Frank Wilrycx: “De regels worden misschien wel niet gevolgd, maar het gaat er wel om dat we meer compensaties krijgen dan we voorhielden.”

Wat eerder al door de meerderheid goedgekeurd werd:

• 2. Meerjarenplanaanpassing 1/2025 2020-2025
• 3. Meerjarenplan 2026-2031
• 4. Meerjarenplanaanpassing 1/2025 AGB ’t Hofeind
• 5. Meerjarenplan 2026-2031 AGB ’t Hofeind

6-7 Personenbelasting en onroerende voorheffing 

Visie 2330 vroeg zich af waarop de gemeente zal besparen. Frank Wilrycx: “We letten constant op onze uitgaven. We proberen al jaren de tering naar de nering te zetten.”

Visie 2330 stemde tegen.

8-54 Bijdragen, vergoedingen, belastingen, retributies voor ’26 tot ’31

die allemaal goedgekeurd werden:

• 8. PIDPA. Vaststelling bijdrage voor opvang en transport (BOT) en vergoeding voor eigen  waterwinners (VEW)
• 9. Belasting op kampeerterreinen en kampeerverblijven
• 10. Directe gemeentebelasting op de tweede verblijven
• 11. Belastingsreglement op het verstrekken van toeristische logies
• 12. Indirecte belasting op de begravingen of ontgravingen
• 13. Belasting op ophaling en verwerking van huisvuil en GFT-afval
• 14. Retributiereglement op het ophalen en verwerken van grof huisvuil
• 15. Retributiereglement op het beschikbaar stellen van blauwe en witte zakken voor  respectievelijk gemengd plastiek P+MD en luiers, van glasafhaalbakken en van papieren zakken voor GFT
• 16. Belasting op de aansluiting op het rioleringsstelsel
• 17. Indirecte belasting op het afleveren van administratieve stukken
• 18. Retributiereglement op de afgifte van stedenbouwkundige inlichtingen
• 19. Retributiereglement voor de uitvoering van een conformiteitsonderzoek voor woningen en kamers
• 20. Retributiereglement voor administratieve prestaties
• 21. Retributiereglement voor interventies technische dienst
• 22. Retributiereglement op werken aan nutsvoorzieningen op gemeentelijk openbaar domein
• 23. Retributiereglement voor het ter beschikking stellen van elektriciteit op  openluchtevenementen
• 24. Retributiereglement voor gewone eenvormige plaatsrechten op de openbare pleinen en  langs de openbare wegen
• 25. Retributiereglement samenwerkingsverband bibliotheek
• 26. Retributiereglement op het gebruik van de lokalen in het gemeenschapscentrum
• 27. Retributiereglement op het gebruik van de Open Schuren, de bijgebouwen van de  aardappelkelders, de voetbalvelden en de landbouwgronden op Merksplas-Kolonie
• 28. Retributiereglement op het gebruik van de gemeentelijke tennisvelden
• 29. Retributiereglement op het gebruik van de gemeentelijke voetbalvelden
• 30. Tarieven voor het gebruik van het sportcentrum ’t Hofeind ‘sportpark EBEM’
• 31. Tarieven voor buitenschoolse opvang
• 32. DIFTAR. Sociaal toelagereglement
• 33. Toelagereglement luiers
• 34. Subsidiereglement aankoop compostbakken of compostvaten
• 35. Subsidiereglement nieuwe handelspanden / handelszaken
• 36. Subsidiereglement tenlastename onroerende voorheffing erkende verenigingen
• 37. Subsidiereglement voor de aanleg van een hemelwaterput en/of infiltratiesysteem bij  woongebouwen
• 38. Subsidiereglement putwateronderzoek
• 39. Reglement subsidies ontwikkelingshulp
• 40. Toekenning subsidie aan Koninklijke Merksplas S. K.
• 41. Toelagereglement mobiele toiletten of dixies voor erkende verenigingen

Bij punt 11 (het belastingsreglement op het verstrekken van toeristische logies) bleek dat met de komst van het hotel op de Kolonie voortaan 2 euro per nacht per persoon gevraagd zou worden. Wel pas vanaf 1 april: zo kunnen de eigenaars van B&B’s zich daarop voorbereiden.

Bij punt 17 (de indirecte belasting op het afleveren van administratieve stukken) ging het even over de prijs van de identiteitskaart. Nu kost die nog 17 euro, maar vanaf 1 januari voortaan 10 euro plus de kosten die de federale overheid de gemeente aanrekent. Bleek dat de 17 euro, die de voorbije zes jaren werd aangerekend, op het laatst niet voldoende was. De gemeente legde daar de laatste tijd op toe. Op de website van de gemeente zal het juiste bedrag te vinden zijn.

Bij punt 22 (het retributiereglement op werken aan nutsvoorzieningen op gemeentelijk openbaar domein) vond Tine van der Vloet dat de kosten die Fluvius aanrekende mogelijk vertienvoudigd waren. Dat zou nagekeken worden. Wilrycx: “Maar we baseerden ons op de cijfers van Fluvius die ze bij alle gemeenten aanrekenen.”

Bij punt 41 (de toelage voor het gebruik van mobiele toiletten of dixies voor erkende verenigingen) stelde Tine van der Vloet dat daar blijkbaar weinig gebruik van wordt gemaakt: hooguit drie keer per jaar. Monique Quirynen: “De mensen moeten het nog leren kennen, denk ik.”

42-45 Een aantal subsidiereglementen:

• 42. Vrijetijd. Reglement projectsubsidies.
• 43. Subsidiereglement jeugd
• 44. Subsidiereglement sportverenigingen 
• 45. Reglement kadervormingssubsidies sportverenigingen

46-48 Dotaties en nominatieve subsidies

• 46. Gemeentelijke dotatie aan de lokale politie Noorderkempen
• 47. Gemeentelijke dotatie aan de brandweerzone Taxandria
• 48. Toekennen van nominatieve subsidies 

49-50 Reglementen

• 49. Politieverordening verplicht conformiteitsattest
• 50. Woonmaatschappij de Noorderkempen. Wijziging toewijzingsreglement sociale huurwoningen. 

Overheidsopdrachten

• 51. Delegatie bevoegdheid vaststellen plaatsingsprocedure en vaststellen voorwaarden  overheidsopdrachten aan het college van burgemeester en schepenen. 

Omgeving

• 52. Wegen- en rioleringswerken N132 + Koekhoven-noord en Geheul. Goedkeuring  technisch dossier. 

“En daarmee”, zei Frank Wilrycx, “kan eindelijk ergens tussen april en juni in Turnhout een begin worden gemaakt aan de werken voor het fietspad vanuit Weelde naar Merksplas.”

53-55 Erfgoed Noorderkempen

• 53. Verlenging projectvereniging (2026-2031).
• 54. Toetreding gemeente Lille tot de projectvereniging
• 55. Geïntegreerd beleidsplan 2027-2032 voor de erfgoedwerking 

56. Rondvraag

Vragen vanuit Visie 2330

56.1 Pers en de agenda van de gemeenteraad

Sandra Loomans: “We hebben gehoord dat de redactie van Merksplas NU en de pers de documenten van deze gemeenteraad plots niet meer hebben ontvangen. Wat is hiervan de reden?” 

Frank Wilrycx: “Normaal krijgt de pers inderdaad de informatie die jullie als raadsleden ook krijgen via onze webtoepassing. merksplas.NU had ons eerder gevraagd om ook de verslagen van onze adviesraden openbaar te maken. Daar konden we niet op ingaan, omdat dan de leden van de adviesraden volgens ons niet meer vrij konden spreken op de vergaderingen als alles nadien op de sociale media zou komen. We wilden wel voor merksplas.NU aan de adviesraden vragen wat ze ervan zouden vinden als wij hun verslag aan merksplas.NU zouden bezorgen. Maar blijkbaar volstond dat niet voor merksplas.NU, en dienden ze een klacht in bij de Beroepsinstantie Openbaarheid van Bestuur.”

“Daarop klopte de Beroepsinstantie bij ons aan om te bekijken hoe we met de openbaarheid omgingen. Voor ons was dat een reden om voortaan de pers enkel de documenten te bezorgen die we wettelijk verplicht zijn te geven. Daarom verzonden we niet langer de dossierstukken van de gemeenteraad. We wachten nu op de beslissing van de Beroepsinstantie om te zien hoe we dat verder zullen doen.”

Tine van der Vloet: “Maar zo doen jullie het anders dan in het huishoudelijk reglement staat dat we hier goedkeurden. Daarin staat duidelijk : “De agenda met toelichtende nota wordt tevens bezorgd aan de pers.” “Dat doen we ook”, antwoordde Wilrycx, “vanaf het moment dat ze hier goedgekeurd zijn; na de gemeenteraad, dus.”

“Raar”, zei Tine, “want in andere gemeenten zoals Vosselaar staan die dossiers vooraf al publiek raadpleegbaar.”

“Ik kan ook andere gemeenten aanhalen waar dat zeker niet het geval is”, antwoordde de burgemeester. “Als de Beroepsinstantie ons vraagt om de puntjes op de i te zetten, kunnen we dat later opnieuw evalueren.”

van der Vloet suggereerde nog dat de VVSG stelt dat Gecoro-verslagen (van de Gemeentelijke commissie ruimtelijke ordening) verplicht openbaar zijn. “Die beslissingen moeten we inderdaad soms aan betrokkenen bekendmaken”, antwoordde Frank. Monique Quirynen: “Het gaat dan om verplicht op te richten adviesraden. In Merksplas hebben we ook veel niet-verplichte adviesraden.” “Je kan toch begrijpen”, vindt Wilrycx, “dat als mensen weten dat wat ze daar zeggen direct publiek kan gemaakt worden, misschien willen afhaken. En dat willen we niet. Als we die verslagen boven de hoofden van de adviesraden heen openbaar zouden gemaakt hebben, zouden we dat hier ook gehoord hebben.”

56.2 Zwemmen in open water

Sandra Loomans: “We vernamen dat er een nieuwe oproep is gelanceerd in verband met het openwaterzwemmen. Je kan het dossier indienen tot eind december. Sport Vlaanderen gaat deze dossiers bekijken voor dit en de komende twee jaar. Is hiervoor een dossier vanuit Merksplas ingediend? Wel spijtig dat de schepen van sport vandaag net niet aanwezig is …” 

Frank Wilrycx: “We voerden de voorbije tijd gesprekken met het Agentschap Natuur en Bos. Er waren nog wat problemen, en ANB zou die verder onderzoeken. Die resultaten bezorgden ze ons nog niet, zodat we geen dossier konden samenstellen. Maar voor ons ligt het niet stil: volgens onze info kunnen we ook nog in ’26 of ’27 een dossier indienen.”

56.3 Over de afvalstortingen in de Bosstraat

Tine van der Vloet: “De experten raden aan om zo snel als mogelijk de gronden met de zouten af te graven en over te brengen naar niet-waterdoorlatende installaties. Hoe denkt de gemeente hierover? 

We vonden tot nu toe nog geen communicatie over dit alles naar de burgers toe, bv. rond gezondheid, wat met de gronden daarrond … Komen er vragen van burgers tot bij jullie en hoe pakken jullie dit dan aan? Zijn er nog nieuwe zaken in het verloop in deze zaak die u als bestuur kan melden?”

Frank Wilrycx: “Een paar weken geleden bracht men ons op de hoogte van wat er zich afspeelde. Het onderzoek bleek al langer dan een jaar aan de gang. Ook de milieu-inspectie was daarbij betrokken. Tot vorige week liep er het gerechtelijk onderzoek. Daarvan krijgen we weinig informatie, wat ook wel te begrijpen valt. Morgen vergaderen we met een deskundige, om te kijken hoe we zelf een onderzoek moeten opstellen. Daarbij komt de manier ter sprake hoe de bodemanalyses moeten gebeuren, en hoever we de zone moeten afbakenen. We spreken dan ook af wat er moet gebeuren als de resultaten van dat onderzoek bekend zijn, en wie opdraait voor de kosten.”

“Want in de pers circuleren wel wilde bedragen. Persoonlijk stelt het me gerust dat de milieu-inspectie al een jaar op de hoogte was van de toestand. Als het echt fout zat, hadden die OVAM en ons wel eerder op de hoogte gebracht.”

Tine van der Vloet kaartte ook nog aan dat het ondernemingsnummer van de eigenaar van de grond voor zijn bedrijf midden 2023 werd stopgezet. Liep de vergunning voor het terrein dan over op de nieuwe eigenaar?

Wilrycx: “Er was inderdaad een klasse-1-vergunning die de provincie uitreikte, en waarover de Vlaamse overheid de controle voert. We weten sinds twee weken dat dat ondernemingsnummer werd stopgezet. We hebben nog niet alle informatie die nodig is om het probleem aan te pakken, maar we rekenen op OVAM om ons daarbij te helpen. Met de sanering zijn enorme bedragen gemoeid, die wij niet gaan oppakken. We zijn in dit dossier goede stappen aan het zetten.”

Tine: “Wordt daar verder over gecommuniceerd?”

Wilrycx: “We volgen het dossier van heel nabij op. Daarbij stellen we de gezondheid van de bevolking en van het milieu centraal.”

Besloten zitting

57. EBEM. Overeenkomst borgstelling. Goedkeuring. 

58. EBEM. Overeenkomst sponsoring. Goedkeuring. 

59. Overeenkomst organisatie Vagebondweekend. Goedkeuring. 

60. Aanleg fietspaden Koekhoven – Geheul. Verwerving repel grond aangelanden.  Goedkeuring ontwerpakte.