MINAK 10 februari 2026

Verslag vergadering MINAK van 10 februari 2026

De voorzitter van de MINAK heet de leden welkom op de vergadering en haalt aan dat er een extra agendapunt werd toegevoegd.

Addendum klimaatactieplan, goedkeuring

An schetst de achtergrond van het addendum aan het klimaatactieplan.

In 2019 ondertekende de gemeente het Burgemeestersconvenant 2030 voor klimaat en energie. Op 16/09/2019 keurde de gemeenteraad het energie- en klimaatactieplan goed. Dit omvatte een probleemanalyse, evenals de visie en doelstellingen richting 2030 en acties voor de periode 2020-2025. Dit engagement voor een gezonde en leefbare regio werd hernieuwd tijdens een regionale bijeenkomst op 13/06/2025.

In dit addendum worden binnen het kader van het energie- en klimaatactieplan: (i) bijkomende of gewijzigde strategische en operationele doelstellingen geformuleerd; (ii) de acties tijdens de meerjarenplanning 2026-2031 weergegeven; (iii) steracties verder uitgewerkt; en (iv) de klimaatbegroting toegelicht. In de bijlage is een volledig overzicht opgenomen van alle doelstellingen en indicatoren van het aangepaste klimaatactieplan.

De doelstellingen en sleutelacties werden overlopen. Bij de actie rond een klimaatrobuust voedsellandschap werd de vraag gesteld of het actieplan dat voortvloeit uit het betrokken Leaderproject beschikbaar is, deze wordt in bijlage aan het verslag meegestuurd. Er werd tevens aangehaald dat dit Leaderproject een studie was, die verdergezet zal worden binnen andere Leaderprojecten, bijvoorbeeld rond agro-ecologische landbouw.

Bij de actie omtrent het hemelwater- en droogteplan werd de vraag gesteld of het beleid voldoende vooruitkijkt. Is de gemeente voorbereid op de gevolgen van klimaatverandering met betrekking tot droogte en wateroverlast? Er werd toegelicht dat alle nieuwbouwprojecten moeten voldoen aan de hemelwaterverordening en dat via het gescheiden rioolstelsel enkel nog vervuild water wordt afgevoerd. Het hemelwater- en droogteplan zal ondersteunen bij het nemen van de juiste beslissingen bij de heraanleg van wegen of de aanleg van nieuwe wegen en fietspaden.

Voorafgaand aan de vergadering werden per e-mail volgende vragen gesteld:

• Welke ontsluitingen van verkavelingen via fietsdoorsteken staan nog op het programma? Dit wordt toegepast bij alle nieuwe verkavelingen.
• Bevrijdingsstraat is al een fietsstraat? Dit werd bevestigd; in het addendum zijn ook elementen uit het oorspronkelijke klimaatactieplan opgenomen.
• Wat staat er op het programma om in de toekomst te ontharden op openbaar terrein? Het addendum is gekoppeld aan het meerjarenplan. Er wordt een budgettaire inschatting gemaakt die kan worden ingezet bij opportuniteiten. Daarnaast wordt door de groendienst actief gezocht naar mogelijkheden.
• Waar zullen drinkwaterfonteinen op openbare plaatsen worden geplaatst? Dit is nog niet bepaald, maar men voorziet goed toegankelijke locaties met voldoende sociale controle om vandalisme te beperken.
• Waarom staat het woord “(gescheiden)” tussen haakjes bij “(gescheiden) riolering”? Dit omdat tegenwoordig uitsluitend gescheiden riolering wordt aangelegd; dit is de standaardpraktijk geworden.
• Voor welke grachten overweegt de gemeente het plaatsen van stuwen? Dit is nog niet vastgelegd. Er werd toegelicht dat de Vlaamse regering recent besliste dat het plaatsen van stuwen in grachten niet langer vergunningsplichtig is; dit geldt eveneens voor het omvormen van drainage naar peilgestuurde drainage. Is het verwijderen van stuwen vergunningsplichtig? Dit is niet het geval.

Verder werden geen opmerkingen geformuleerd. Het addendum bij het klimaatactieplan wordt goedgekeurd.

Inhoudelijke en financiële rapportage LEKP 1.0 en 2.0, goedkeuring

An licht het inhoudelijke en financiële rapport van het LEKP 1.0 en 2.0 toe. Het LEKP zal worden uitgefaseerd; in april ontvangt de gemeente de laatste subsidie. Hierover dient in 2027 nog één keer gerapporteerd te worden. Het LEKP-traject krijgt nadien een vervolg binnen een platformwerking.

Bij het overlopen van het rapport wordt bekeken waar de gemeente goed op scoort en waar minder, en wat hiervoor mogelijke verklaringen zijn. Zo scoort de gemeente minder goed op coöperatieve/participatieve hernieuwbare energieprojecten. Dergelijke projecten kunnen doorgaans eenvoudiger worden uitgerold in grotere steden dan in kleinere gemeenten.

Bij de werf “vergroening” wordt de vraag gesteld hoe het grote aantal bomen wordt gerealiseerd, rekening houdend met het feit dat bosverband niet meetelt. Er wordt verduidelijkt dat een voedselbos (aanplant van fruitbomen) niet als bosverband wordt beschouwd en dus wel meetelt.

Er wordt gevraagd of verwijderde bomen ook geregistreerd worden. Dit blijkt niet het geval te zijn; dit punt werd eerder ook al aangehaald. Er wordt opgemerkt dat op verschillende plaatsen plantgoed werd weggemaaid, kort na de ruilverkaveling. Deze zijn normaal terug ingeboet. Deze aanplantingen tellen ook niet mee voor deze berekeningen omdat ze voor 21 zijn gerealiseerd. Er wordt verduidelijkt dat dit niet door de gemeentelijke buitendienst is gebeurd.

Daarnaast wordt de vraag gesteld wat de gemeente onderneemt rond verharding. Er wordt toegelicht dat verharding van openbaar groen soms problematisch is: wanneer één perceel verhardt, volgen er vaak meer. Men hoopt dit in nieuwe verkavelingen beter te kunnen handhaven. In omgevingsvergunningen voor nieuwbouw wordt duidelijk vastgelegd wat de maximale (semi)verharding mag bedragen. In een aantal extreme gevallen werd handhaving toegepast.

Binnen de werf mobiliteit werd opnieuw – ook in het addendum – verwezen naar het streefdoel van 18 deelwagens in de gemeente. De vraag naar de haalbaarheid hiervan werd voorafgaand aan de vergadering reeds per e-mail gesteld.

Het gebruik van de deelwagens blijft voorlopig eerder beperkt. Nochtans zet de gemeente in op promotie, onder meer via een voucher voor een gratis eerste rit. Daarnaast wordt via het digipunt ondersteuning geboden bij het installeren van de app die nodig is om een deelwagen te gebruiken. De elektrische deelfietsen daarentegen blijken een groter succes dan aanvankelijk verwacht.

Wat betreft laadinfrastructuur: laadpalen kunnen momenteel aangevraagd worden door inwoners die niet beschikken over een eigen oprit. Dit gebeurt volgens het principe “paal volgt wagen”. Via een app kan men eenvoudig nagaan waar laadpunten beschikbaar zijn. De gemeente onderzoekt nog hoe, waar en door wie de plaatsing van bijkomende laadpalen in de toekomst zal worden aangestuurd.

Met betrekking tot de financiële rapportage wordt benadrukt dat de gemeente ruimschoots voldoet aan de cofinancieringsdrempel. Dit zou mogelijk een verklaring kunnen zijn voor het uitdoven van de LEKP-subsidies, aangezien gemeenten globaal genomen meer inspanningen leverden dan binnen het LEKP werd gevraagd.

Er wordt aangegeven dat aan de rioleringswerkzaamheden nog geen definitief bedrag is gekoppeld, aangezien de facturen nog niet finaal zijn.

Verder zijn er geen opmerkingen. De inhoudelijke en financiële rapportage van het LEKP 1.0 en 2.0 wordt goedgekeurd

Openbaarheid van bestuur

De verslagen worden openbaar gemaakt en zijn op de website terug te vinden onder https://www.merksplas.be/bekendmakingen

Afvaldossier site Bosstraat

De resultaten van de bodemstalen, uitgevoerd in opdracht van het parket lieten geruime tijd op zich wachten. In afwachting schakelde de gemeente, via een raamcontract van OVAM, een studiebureau in om bijkomend onderzoek uit te voeren, waaronder het plaatsen van peilbuizen.

Intussen zijn de analyseresultaten van beide onderzoeken beschikbaar en deze blijken gelijkaardig. Er werden zouten en zware metalen aangetroffen, maar volgens de huidige inzichten vormen deze geen humaan-toxicologisch risico. Op volgend overleg tussen de gemeente en de Vlaamse overheden, verwachten we een mogelijke timing voor het verdere verloop van het dossier. Het verdere onderzoek zal nog meerdere maanden in beslag nemen. Aangezien men gebonden is aan decretale procedures en termijnen.

Tijdens de bespreking wordt aangehaald dat de Vlaamse overheid zich burgerlijke partij heeft gesteld en dit geldt ook voor de gemeente Merksplas.

Er worden ook enkele inhoudelijke vragen gesteld. Zo wordt gevraagd welke impact natte en droge periodes kunnen hebben op de verspreiding van de verontreiniging, bijvoorbeeld wanneer de kleilaag zich op een diepte van 0,5 meter bevindt. Daarnaast wordt de vraag gesteld of alle reststromen systematisch geregistreerd worden.

Tot slot wordt gevraagd of een landbouwbedrijf dat zijn activiteiten stopzet nog mest mag opslaan. Indien het bedrijf nog beschikt over landbouwgrond en een vergunning voor de mestopslag heeft, is dit toegestaan binnen de geldende regelgeving.

Rondvraag

• Onze communicatiedienst kreeg een pluim voor het objectief neerschrijven van de stand van zaken rond het afvaldossier Bosstraat.
• Er werd gevraagd of de werkzaamheden op Lievekenshoek voorbereidende werken zijn voor de aanleg van een fietspad op Koekhoven. Dit blijkt niet het geval te zijn.
• Daarnaast werd een vraag gesteld over de aansluiting van Koekhoven op de Steenweg op Turnhout en of daar nog aanpassingen gepland zijn. Er werd toegelicht dat de gemeente dit dossier in 21 is opgestart en dat het Agentschap Wegen en Verkeer dit dossier nu verder opvolgt, omdat het over een gewestweg gaat. De plannen hiervoor zijn klaar, maar door budgettaire beperkingen bij AWV zal de aanleg van de middengeleider en de verbetering van de aansluiting Koekhoven-Steenweg op Turnhout naar verwachting nog minstens twee jaar op zich laten wachten.
• Tot slot wordt aandacht gevraagd voor de jaarlijkse lenteschoonmaak, die dit jaar plaatsvindt op 18 april.