Nieuws

Agnes Adams’ inleefreis naar Guatemala

Het was even puffen maandagavond thuis bij May in Den Outer. Daar kwam haar zus Agnes Adams voor een dertigtal buren, vrienden en kennissen vertellen over haar inlevingsreis naar Guatemala. Die beleefde ze met 14 andere vrouwen in februari. Ze had het vooral over de sterke vrouwen die ze daar ontmoette.

Strijd voor gendergelijkheid

Agnes: “Ik heb eerder al met Trias Brazilië bezocht. Dat was in 2015, en het was een geweldige ervaring. Tijdens die reis lag de nadruk op uitwisseling tussen land- en tuinbouwers hier en ginder. In 2019 zijn er bij mij mensen van de Filipijnen komen overnachten in een project van Vrouwen van de Wereld. Nu kon ik mee naar Guatemala, en die kans wou ik echt niet aan mij laten voorbijgaan.” 

“In Guatemala hebben we vooral ervaren dat als vrouwen samenwerken, ze heel ver kunnen geraken in een land waar de man nog altijd de belangrijkste is in de gemeenschap. De strijd voor gendergelijkheid is daar, net als bij ons, nog lang niet voorbij.”

Agnes Adams bij haar gastfamilie

Op pad met Trias

“We betaalden dus met onze groep zelf onze reis. Van Trias kregen we begeleiding en ondersteuning. Zo waren er vooraf een aantal voorvergaderingen, en maakten we ook al online kennis met de mensen van Trias Centraal-Amerika. Zo kregen we ook al wat opdrachten, om het land beter te leren kennen vooraf.”

“Trias is een niet-gouvernementele organisatie. Ze ondersteunt al meer dan 50 jaar boeren- en ondernemersverenigingen in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Maar hun partners komen uit het Vlaamse middenveld: Landelijke Gilden, Boerenbond, Markant, Ferm, KLJ, Groene Kring, Neos en UNIZO. Zelf ben ik nauw betrokken bij Ferm. Na onze reis gaan alle deelnemers – zoals ik nu – praten over onze ervaringen. Het geld dat we daarbij ophalen, storten we terug naar Trias, dat daarmee rechtstreeks lokale projecten in Centraal-Amerika financiert.”

Enkele weetjes over het land

  • Guatemala ligt in Centraal Amerika, met buurlanden Honduras, El Salvador, Belize en Mexico. 
  • Als we kijken op de wereldbol, ligt  Guatemala een heel stuk lager dan Spanje, maar nog wel boven de evenaar. Het is 3,5 keer groter dan België en telt 17 miljoen inwoners.
  • Waar wij verbleven, zaten we dicht bij 2000 meter hoogte. Het vriest er niet echt. Er is een natte periode, die in juni start tot september, daarna is er een zogenaamde zomer: temperaturen rond 25 graden zijn normaal, boven 30 graden komt zelden voor.
  • Guatemala heeft de meest welvarende economie in Centraal Amerika en toch leeft het grootste deel van de bevolking diep onder de armoedegrens van 60 euro per maand: maar liefst 60 % van de Guatemalteekse bevolking. (In België leeft ongeveer 8% onder de armoedegrens)
  • Er worden 24 talen in Guatemala gesproken: Spaans is de officiële taal. Er zijn ook 22 Mayatalen. Het land kent enorm veel diversiteit wat betreft cultuur en talen.
  • De Mayavrouwen zijn de meest achtergestelde groep wat betreft geletterdheid. Slechts 39 % van de 15-64 jarige vrouwen is geletterd. Ondanks de schoolplicht gaan velen niet naar school maar helpen in het huishouden en werken. 

“En dan is er ook nog de femicide: in Guatemala zouden er elke dag minstens 2 vrouwen vermoord worden, gewoon omdat ze vrouw zijn. Er zijn ramingen rond geweld op vrouwen, maar men weet dat er heel veel gewoon niet wordt aangegeven. Abortus is er een misdrijf, dus ook een miskraam is strafbaar. Meisjes rond 14 jaar zijn dikwijls al zwanger.”

“In Latijns-Amerika heeft Guatemala een van de sterkst groeiende economieën. En de landbouwsector is daarin belangrijk: die levert 15% van het BNP op, terwijl meer dan 30% van de werkende bevolking in die sector werkt. De agrarische export bestaat onder meer uit koffie, rietsuiker, cacao, bananen en kardemom. Guatemala is een grote koffie-exporteur. Ongeveer 11% van de beroepsbevolking is werkzaam in de koffiesector. Maar die verdienen er weinig. Slechts enkele families en bedrijven bezitten er het grootste deel van de vruchtbare landbouwgrond bezitten. Dat is erg nadelig voor de vele kleinschalige boeren en boerinnen in Guatemala.” 

De groep vrouwen die met Trias naar Guatemala trok

Coöperaties laten mensen groeien

“In Guatemala werkt Trias samen met 2 coöperaties, Acodihue en CCDA. Trias steunt die door opleidingen te voorzien, zoals rond het werken rond nieuwe afzetmarkten, of het werken aan gelijkheid tussen mannen en vrouwen, leiderschapstrainingen… Een koffieboerin die lid is van een coöperatie, kan dus zo’n opleidingen gaan volgen. Daardoor zie je dat ze groeien in hun zelfbewustzijn en hun vakmanschap. Op termijn wordt de gemeenschap daar ook veel beter van.”

“Trias Centraal-Amerika met de gendertoolbox werkt om vrouwen te versterken. Die bestaat uit 20 stappen om organisaties te begeleiden naar meer inclusie van vrouwen en jongeren. Het gaat over het veranderen van de cultuur van een organisatie, het versterken van vrouwen en jongeren en nadien verbindingen bouwen tussen mannen en vrouwen of jongeren en volwassenen. Op onze reis hebben we een klein stukje van die toolbox mogen verkennen.”

“We leerden er Zuly Granados kennen, een vrouw van 28. Die ontmoetten we op de tweedaagse inclusieworkshop bij Acodihue. Daar leerden we over de methodologie en strategie van Trias Centraal-Amerika: over hoe ze samen met hun partnerorganisaties ervoor zorgen dat de organisatie inclusiever wordt voor vrouwen, jongeren en andere groepen die gediscrimineerd worden, bijv. mensen uit de Maya-gemeenschap. Mensen leren er mondiger worden, hun visie verdedigen, hun mannetje staan. Zuly was in 2016 verlegen, teruggetrokken, onzeker… Zij was getrouwd en had een kind van 3 jaar. Haar man en haar moeder waren toen haar houvast in het leven. Niet dat het niet mag van haar man, maar Zuly durft niet.”

Zuly Granados: “Voor mij betekent klimaatrechtvaardigheid dat we allen, hoe groot of klein, onze kennis en vaardigheden gebruiken om de planeet en haar biodiversiteit te beschermen.” Foto: Ingwie Scheerlinck

“Zuly’s moeder betrekt haar bij het vrouwennetwerk van Acodihue. Dat netwerk wil alleen maar met vrouwen koffie leveren. Zuly wordt benoemd tot hun secretaris, al gelooft ze er zelf nog niet in. In 2018 wordt ze vice-voorzitter van de vrouwengroep, en komt zo terecht in de Algemene Vergadering van Acodihue. Ze krijgt in El Salvador een leiderschapstraining van Trias. Die zet bij haar veel in beweging. In 2019 belandt ze even in België op het internationale evenement Vrouwen van de Wereld. In 2022 praat ze over klimaatrechtvaardigheid op de klimaatconferentie in Egypte, in naam van de Guatemalteekse vrouwen en jongeren.”

Agnes: “Je kan het verhaal van Zuly zien als uitzonderlijk. Maar als ik zie hoe ik zelf gegroeid ben binnen Ferm door de mogelijkheden te aanvaarden die er waren, dan ben ik ook gegroeid.  Niet zo groot, niet van zo klein naar groot, maar toch… Het feit dat je deelneemt aan besturen, verandert en versterkt je wel. Nu bestaan wij met Ferm 100 jaar, en dan moet je ook weten dat de eerste bestuursleden van de Boerinnenbond ook heel sterke vrouwen moeten geweest zijn om zo uit het niets te starten.”

Warme vrouwen

“We brachten ook nog enkele dagen door bij wat gastgezinnen. Communiceren deden we via een vertaalapp. Ook hadden wij allemaal een fotoboekje meegenomen met de nodige info over onszelf. Ik had bijvoorbeeld foto’s van ons gezin, van de aardbeien, van bloemen, van Ferm. We bezochten ook nog enkele toeristische plekken.”

“Ik heb op onze reis kennis kunnen maken met veel warme vrouwen, met mensen die de toekomst van hun kinderen willen beter maken. En dat kan, maar het gaat dikwijls met heel kleine stapjes. Door er samen voor te gaan, komen ze zeker verder! Wij kunnen hen daar zeker bij helpen. Door er organisaties te steunen in hun strijd voor meer rechtvaardigheid. Of door gewoon hier Guatemalteekse koffie met een keurmerk te kopen.”

Reageer

Back to top button