Al 25 jaar onderhoudt Merksplas een nauwe band met Grodzisk Wielkopolski, een stad in West-Polen. Die samenwerking, officieel vastgelegd in een jumelage, begon ooit met hulptransporten en groeide uit tot een warme vriendschap tussen inwoners, verenigingen en besturen. Afgelopen zaterdag vierde het Jumelagecomité die mijlpaal met een feestelijke bijeenkomst.
In de zaal: heel wat vrijwilligers uit het comité, kinderen en ouders die ooit deelnamen aan de Special Olympics, mensen uit sportverenigingen die ooit meewerkten aan de uitwisselingen en een flinke Poolse delegatie. Op het podium stond Impesant, de vrolijke bende die voor de muzikale tussendoortjes zorgde tussen de verschillende speeches. Want er werd veel verteld over de geschiedenis van de jumelage.
Hoe het allemaal begon?
Na de val van het communisme in 1989 belandde Polen in zware armoede. Vanuit België vertrokken hulptransporten.
Herman Cooremans trok zo in juli 1989 met zijn “goede vriend” Jan Peeraer, samen met een Limburgs hulpkonvooi, naar Grodzisk Wielkopolski. Na de val van de Berlijnse Muur (in november dat jaar), reisde Herman in december terug naar Grodzisk. Bij zijn terugkeer bleek dat de organisatie achter het hulpkonvooi er de brui aan gaf.
Herman: “Door mijn reizen en de contacten met de Poolse bevolking, was ik zo aangegrepen dat ik hier in Merksplas ook een hulpgroep wou opstarten. Samen met Jan Peeraer, zijn vrouw Jeanne Van Duffel en Gerard Van Luyt stichtten we zo ‘Spetsershulp‘. In juni 1990 konden enkele inwoners van Grodzisk tijdelijk aan het werk in de serre bij Frans Dielis. Frans was snel gewonnen voor ons project, en was bereid om met zijn vrachtwagen naar Polen te rijden om onze goederen te vervoeren. Dat hebben we zo zeven jaar gedaan. Later konden we met Fred De Backer grotere transporten organiseren, en dat hebben we volgehouden tot 2004.”
“Zo brachten we o.a. schoolmateriaal, voeding, ziekenhuismateriaal, onderhoudsproducten naar Polen. We kregen daarvoor veel steun van onze plaatselijke middenstand en van bedrijven in en buiten Merksplas. Dat bezorgden we goed voorbereid aan scholen, ziekenhuizen, kindertehuizen ….
Officiële samenwerking
“Door de hulptransporten groeiden Merksplas en Grodzisk Wielkopolski naar mekaar toe. In 2000 onderschreven beide gemeenten een officiële samenwerkingsovereenkomst. Dat was de start van de jumelage die we nu vieren. Er braken jaren aan waarin we ontmoetingen regelden tussen onze jeugd, onze muziekverenigingen, sportverenigingen, of waarin we reisden naar onze zustersteden.”
“Spijtig genoeg zijn er ons de voorbije jaren al verschillende van onze medewerkers ontvallen. Maar we moeten onze hoop stellen op onze jongeren, die ons werk moeten verder zetten en verder uitbouwen.”
De Special Olympics: sport verbindt
Vanaf 2007 mogen we elke twee jaar deelnemen aan de Special Olympics in Grodzisk. Dat zijn warme evenementen, waar alle deelnemers vol verwachting naar uitkijken. Zeker op zaterdag, met de optocht en de parade op het sportterrein, is het een belevenis van onschatbare waarde.
25 jaar in enkele foto’s
Foto’s: Archief Jumelagecomité
Frank Wilrycx: “Geen folklore”
Onze burgemeester greep ook terug naar “de wortels van de jumelage: de inzet van een groep geëngageerde Spetser die niet onbewogen konden toekijken toen er in Oost-Europa hulp nodig was. Met uitgestoken hand en met een groot hart, werd de eerste steen gelegd van wat zou uitgroeien tot een uniek partnerschap. Wat ons toen verbond, was zorg voor elkaar. Wat ons nu verbindt, is vriendschap.”
“We leven in een tijd waarin internationale samenwerking niet langer vanzelfsprekend lijkt. We zien in Europa – en daarbuiten – hoe polarisatie groeit, hoe muren worden opgetrokken, hoe samenwerking soms plaats moet ruimen voor wantrouwen. In die context is onze verbroedering geen folkloristische anekdote. Het is een levend voorbeeld van hoe Europese samenwerking hoort te zijn: gebaseerd op verbondenheid, gelijkwaardigheid en respect voor diversiteit.”
Piotr Hojan: “Eén grote Europese familie worden”
Piotr Hojan, burgemeester van Grodzisk Wielkopolski, was verheugd dat het partnerschap niet enkel bestaat uit ontmoetingen tussen burgemeesters en raadsleden, maar vooral uit contacten tussen de inwoners zelf. “Door de jaren heen hebben we bewezen dat we niet alleen van elkaars ervaringen kunnen leren, maar ook samen kunnen handelen voor anderen. Toen de oorlog in Oekraïne opnieuw oplaaide, organiseerden we gezamenlijk hulp en transport van eerste levensbehoeften naar onze partnerstad Dolyna. Op zulke momenten tonen we dat we één grote Europese familie zijn, en klinkt het woord dat zo belangrijk is in onze geschiedenis het sterkst: solidariteit.”
Hij dankte namens de inwoners van Grodzisk Wielkopolski iedereen die deze langdurige relatie heeft mee opgebouwd en onderhouden: de autoriteiten van Merksplas voor de hartelijkheid en vriendelijkheid die we bij elk bezoek mogen ervaren, Herman Cooremans en Violetta Kachlicka-Garcon, en al onze Belgische en Poolse partners en vrienden. Het is geen toeval dat de inwoners van Merksplas de grootste groep ereburgers van Grodzisk Wielkopolski vormen, zoals Herman Cooremans, Frank Wilrycx, Fred De Backer, Marie-Christine Wuyts, Mil Van den Bosch en Dirk Lommelen. Deze mensen nemen een bijzondere plaats in de geschiedenis van onze gezamenlijke relaties in.”
Ideeën uitwisselen
Achteraf praatten we nog even verder met Piotr. “In de jaren 90 was de samenwerking enorm. Polen was een arm land. Maar mettertijd zijn we geëvolueerd: onze levensstandaard is momenteel te vergelijken met die van jullie. Zo kregen we ook opnieuw een verse adem en bestaat onze relatie niet langer uit de overdracht van goederen, maar vooral een van ideeën. Het partnerschap dat we sinds 2001 hebben met het Duitse Delligsen en met Merksplas is voor mij een magische driehoek: dat hebben we bewezen toen met onze hulp aan het Oekraïense Dolyna. Die onderlinge relatie moeten we verdiepen en hechter maken, om de problemen van deze tijd samen op te lossen. Zo maken we samen deel uit van hetzelfde thuis: Europa.”
