Stilaan kunnen we uitkijken naar de herfstmaanden. Eind november strijkt Luminara neer aan de Kolonie. Van vrijdag 27 november tot en met zondag 6 december krijgt het koloniedomein tien avonden lang een compleet ander gezicht, met licht, geluid, projecties, geuren en kunst.
Bezoekers wandelen langs historische gebouwen, lange dreven en open landschappen, maar volgens de organisatoren wordt het geen klassieke wandeling van de ene lichtinstallatie naar de andere. De Kolonie zelf vormt het vertrekpunt van het verhaal.
De ticketverkoop is inmiddels gestart.
Van Limburg naar Merksplas
Kobe Heleven (van de organisator Heleven Experience Concepts) is niet aan zijn proefstuk toe: “Met onze firma maakten we al Luminate in Hasselt en Luminoctis in Maasmechelen. Die twee lichtfestivals lokten samen meer dan 115.000 bezoekers.”
Hoe kwamen jullie in Merksplas terecht?
“We zijn een Limburgs bedrijf. Met enkele vrienden en collega’s belandde ik op de Kolonie. Ik was onmiddellijk gecharmeerd door het landschap. Met onze voorbije edities scoorden we een massa bezoekers en we waren sowieso op zoek naar uitbreiding. Zo kwamen we hier terecht.”
En blijkbaar viel Kobe niet alleen voor de Kolonie.
“Ik ben benieuwd of ons concept ook aanslaat in een andere provincie. En ik ben ook bezweken voor de Kempense gezelligheid”, zegt hij lachend.
Ook de naam Luminara heeft volgens Heleven een verhaal. De festivals van het bedrijf dragen allemaal de naam ‘Lumin’, een verwijzing naar licht. ‘Ara’ verwijst naar het eeuwige en naar de eeuwenoude geschiedenis van de site in Merksplas.
Hoe lang zijn jullie al met de plannen bezig?
“We werken hier met ons team toch stilaan al anderhalf jaar aan, met een vijftal mensen”, vertelt Heleven. “We focussen op een totaalervaring. Met ons concept willen we verhalen brengen. Die zijn cruciaal, want daar draait de beleving om.”
En voor dat verhaal hoefden de organisatoren niet ver te zoeken. De Kolonie heeft zelf al een opvallende structuur: lange rechte dreven, bomenrijen, open ruimtes, historische gebouwen en duidelijke symmetrie.
Die elementen worden tijdens Luminara onderdeel van het lichtparcours.
“Het ritme van de Kolonie”
Dat is het centrale thema van Luminara. De titel verwijst naar de herhaling en ordening die overal op de historische site aanwezig zijn.
Bomen staan in rijen, dreven en paden lopen recht door het landschap en ook de architectuur is sterk gestructureerd. Tijdens het festival wordt dat ritme vertaald naar licht.
Honderden lichtpunten, verlichte dreven, lichtvelden, projecties, bewegend licht en audiovisuele installaties maken deel uit van het parcours. Soms wordt de structuur van de kolonie versterkt; op andere plaatsen worden de vertrouwde lijnen net doorbroken.
“Merksplas-Kolonie heeft een bijzonder sterke identiteit”, zegt Heleven. “De locatie heeft zelf al ontzettend veel te vertellen.”
Dat is volgens hem precies wat Luminara wil doen: de bezoekers anders naar die vertrouwde omgeving laten kijken.
“Zaken waar je overdag misschien zonder nadenken voorbij wandelt, kunnen ’s avonds plots het hoofdpersonage van een scène worden.”
Geen festival dat overal hetzelfde kan zijn
Luminara maakt deel uit van een bredere reeks lichtfestivals die de organisatie op verschillende locaties ontwikkelt. Van 30 oktober tot en met 8 november vindt bijvoorbeeld Luminova plaats op Thor Park in Genk, rond het industriële verleden, energie en technologie.
Merksplas krijgt een heel ander verhaal.
Kobe: “Wie verschillende van onze festivals bezoekt, moet telkens het gevoel krijgen dat hij een nieuwe wereld binnenstapt. Thor Park en Merksplas-Kolonie kunnen bijna niet sterker van elkaar verschillen.”
Een kopie van het festival uit Genk hoeft hier dus niemand te verwachten. Gelukkig maar: een oude mijnsite en een historische landbouwkolonie vragen nu eenmaal om een ander lichtsausje.
Zonder al te veel te verklappen: is er een scène in Merksplas waar je nu al naar uitkijkt?
Kobe: “Ja, hoor. Je moet weten dat zowat 40% van wat we hier neerzetten exclusief voor de Kolonie is gemaakt. We werken daarvoor samen met heel wat lichtkunstenaars en artiesten. Eén van de blikvangers zijn de reusachtige lantaarns die bezoekers door het parcours zullen leiden.”
“Maar waar ik vooral naar uitkijk, is onze spiegel. Wandelaars zien er zich met behulp van wat AI zichzelf in, maar wel gecatapulteerd in een compleet andere tijd.”
Een volledige winteravond
Luminara wil meer zijn dan een wandeling langs lichtinstallaties. Bezoekers reserveren vooraf een startmoment en leggen daarna zelfstandig het parcours af.
Voor en na de wandeling komt er een centrale winterse ontmoetingsplaats met een foodvillage, waar bezoekers iets kunnen eten of drinken. De bedoeling is dat mensen niet alleen komen kijken, maar er een volledige avond van maken.
“Voor ons begint zo’n festival eigenlijk al wanneer bezoekers aankomen”, zegt Heleven. “Je wilt dat mensen samen iets kunnen drinken, daarna het parcours ontdekken en nadien nog even blijven napraten. Daarvoor zetten we een hele reeks foodtrucks in, met uiteenlopende hapjes.”
Bekende plek, totaal andere ervaring
Veel inwoners uit Merksplas en de ruime omgeving kennen de Kolonie goed. Net daarin ziet de organisatie een deel van de aantrekkingskracht.
Kobe: “Je hoeft mensen niet altijd naar een compleet nieuwe plek te brengen om ze iets nieuws te laten ervaren. Soms is het net interessant om een omgeving die ze al jaren kennen tijdelijk anders te laten bekijken. Overdag is een dreef gewoon een dreef. ’s Avonds kan diezelfde dreef plots veranderen in een honderden meters lange lichtas. Een open veld wordt een canvas vol lichtpunten en een vertrouwde historische gevel krijgt door projecties een heel ander karakter.”
De organisatie mikt dan ook niet alleen op bezoekers uit Merksplas, maar op mensen uit de ruime Kempen, de provincie Antwerpen en het noorden van Limburg. Na tien avonden verdwijnt het tijdelijke parcours weer en krijgt de Kolonie haar vertrouwde nachtelijke uitzicht terug.
Tickets zijn te koop
Luminara vindt plaats van 27 november tot en met 6 december 2026 in Merksplas-Kolonie. Het parcours is ongeveer 3,2 km lang en wandel je ongeveer in 75 minuten. Wandelaars vertrekken in groep in tijdsloten om het kwartier. Het lichtfestival is toegankelijk voor rolstoelgebruikers.
Wie vroeg boekt, betaalt het voordeligste tarief en heeft de grootste keuze uit dagen en startmomenten. Nu betaal je als volwassene ongeveer 12 euro. Wie later boekt, betaalt meer.
Tickets en meer informatie vind je op de website van Luminara.
