Martin Verbeeck, wereldburger met een thuis op het Zwart Goor

Karel Govaerts 6 september 2026

0 138 Leesduur: 2 minuten

Vanaf 12 tot en met 27 september organiseert Heemkring Marcblas een tentoonstelling over Martin Verbeeck, een wereldburger van de Kempen die op het Zwart Goor van Merksplas woonde.

Naast deze expo is er ook nog een gegidste wandeling en een lezing.

Martin Verbeeck, wie?

Martin Verbeeck was een brouwerszoon uit Dessel, die een wereldwijd netwerk uitbouwde met cement en beton. Hij begon als handelaar in hout en wit zand. Samen met zijn nonkel Henri De Vel legde hij de eerste macadam in de Kempen. Daarna stapte hij in de wereld van cementproductie, eerst om bestaande fabrieken rendabel te maken, daarna om te moderniseren en om nieuwe fabrieken op te richten, bijvoorbeeld naast het Kempens kanaal. Vervolgens veroverde hij de wereld met het promoten van cement in toepassingen van beton, zowel in de bouwsector als in sierbeton. Dit wordt uitgebreid beschreven in een 72 pagina’s tellende brochure, die tijdens de activiteiten van het Verbeeckjaar gratis verspreid wordt.

Hoe kwam Verbeeck terecht in het Zwart Goor?

Al voor de Eerste Wereldoorlog startte Martin Verbeeck met de exploitatie van hout. Van mastenbomen maakte hij mijnhout en van grotere exemplaren liet hij bij Foresco planken en balken zagen. Zo maakte hij kennis met het Zwart Goor in Merksplas. Tijdens de Eerste Wereldoorlog liet hij er bossen rooien en liet hij de bomen met boomwagens naar de kaai van Turnhout of naar het station van Weelde sleuren. Daardoor bereikte hij dat heel wat mensen uit de regio niet meer door de Duitse bezetter werden opgeëist om in Duitsland te gaan werken. Na de oorlog kocht Martin Verbeeck het domein en maakte er een prachtig park van, alsook een modelboerderij. Van 1922 tot 1936 was dit de zomerresidentie van de familie Verbeeck. Ze beleefden er zalige tijden.

U zei “modelboerderij” …

Inderdaad, Martin Verbeeck startte daar met de uitbating van een modern landbouwbedrijf. Hij specialiseerde zich in de veeteelt, de hoenderteelt, de paardenfokkerij en het telen van bloemen en plantjes. Hij liet zich daarvoor ter plaatse bijstaan door experts. Voor de uitvoering van al het werk deed hij een beroep op zo’n 60 personeelsleden uit Merksplas en Zondereigen. Martin Verbeeck en zijn vrouw waren trouwens heel sociaal. Op de tentoonstelling zien we daarvan heel wat voorbeelden.

Je noemde ook nog “sierbeton”

Martin Verbeeck gebruikte het domein Zwart Goor als zijn showroom om te tonen dat je ook mooie kunstwerken kan maken met beton. De inrijpoort is nog altijd het visitekaartje van dit prachtdomein, maar ook rond de vijver plaatste hij een tiental ornamenten in sierbeton. De officiële naam hiervan is trouwens “cementrustiek”. Het boothuisje aan de vijver vormde jarenlang de ideale achtergrond voor heel wat huwelijksfoto’s, maar ook de eendenhut, de boombrug en enkele rustbanken zijn de moeite om te zien. Later voegden de Zusters van Duffel er nog enkele religieuze thema’s aan toe.

Welke activiteiten staan er op het programma?

Tentoonstelling

Van za. 12 sept. t.e.m. zo. 27 sept. (13u – 17u)
in de kerk van Zondereigen, met:

Rondreizende tentoonstelling over Martin Verbeeck, aangevuld met
het Zwart Goor en het personeel van Merksplas en Zondereigen.
Glazenier Jan Huet.

Inkom gratis.

Gegidste wandeling

Zondag 13 sept. Open Monumentendag-wandeling op ’t Zwart Goor door Heemkring Marcblas i.s.m. de Gidsengroep Merksplas en met drie expert-gidsen die ter plaatse uitleg geven.

Vertrek: 13u30, parking klooster.
Deelname gratis.