Timmy de bultrug. Hij is niet meer. Hij stierf op open zee. Wie kende hem voordien?
Had hij familie, vrienden of andere verwanten in het Noord-Duitse Timmendorf, waar hij in ondiepe wateren vast kwam te zitten? Waarom week hij af van zijn zwemroute? Was hij een transmigrant die vanuit de Arctische wateren de grote oversteek naar verblijfsrecht in Duitsland op het oog had? Is Timmy een alias die de bultrugsmokkelaars uit Timmendorf hem hadden ingefluisterd, teneinde identificatie te bemoeilijken en hem zo een legaal verblijf in het vooruitzicht te stellen?
Nee, deze hypotheses zijn te fantastisch om waar te zijn. Maar Timmy is wel degelijk een slachtoffer geworden. Hij viel ten prooi aan een agressieve vorm van hedendaags antropomorfisme. Dat is een psychische aandoening die veel voorkomt bij de middenklasse in West-Europa. Het is een vorm van verlengde minderjarigheid waarbij men op volwassen leeftijd nog steeds allerlei menselijke emoties toeschrijft aan dieren: het dierenrijk als een nooit opgehouden Jungle Book.
Zo zwom de gedesoriënteerde bultrug nietsvermoedend recht in de open gespreide armen van deze lieden. Ze herdoopten hem tot een mensenkind: TIMMY.
In een mum van tijd werd hij een internationale vedette die ieders onbaatzuchtige empathie verdiende. Timmy veroverde alle harten zonder één speech te geven, laat staan een woord te zeggen. Zelfs geen splash. Hij genereerde een enorme inzet van financiële en menselijke middelen om hem uit zijn benarde situatie te redden. Kapitaalkrachtige CEO’s verdrongen elkaar en financierden reddingsplannen met gigantische aquariumboten die alle verbeelding overtroffen.
Embed from Getty ImagesZo loodsten reddingswerkers hem met de grootste zorg terug naar open zee. Als dank maakte hij daar de verhoopte splash. Een dankbare bultrug. Europa viel in zwijm tijdens de livestream.
Een ongemakkelijke vergelijking
Als gevangenisdirecteur blijf ik na dit hele gebeuren achter met een mysterieuze vraag: wat heeft Timmy dat onze bijna 800 grondslapers in gevangenissen niet hebben?
Achteraf blijkt het een complexe vraag. Gedetineerden worden nochtans vaak met “beesten” en soms zelfs met “monsters” geassocieerd: inferieure wezens die aanleunen bij het dierenrijk. Je zou denken dat de mens, in lijn met de hoger vermelde aandoening, opnieuw zijn antropomorfe neigingen niet kan bedwingen en deze “gronddieren” allerlei menselijke eigenschappen toedicht om hen uiteindelijk uit hun benarde situatie te redden.
Maar niets van dat alles gebeurt. De grondslapers krijgen geen persoonsnamen. Geen Antoine uit Antwerpen of Gentille uit Gent. Geen weldoeners te bespeuren, geen greintje empathie te vinden. Dus opnieuw de vraag: wat hebben zij niet dat Timmy wel had?
De kracht van onschuld
Onschuld is het antwoord.
Onze grondslapers verloren hun onschuld ergens op hun levenspad. Ze werden schuldig verklaard. Die schuld deed al hun krediet bij de samenleving plotsklaps verdampen. Hun schuld werd een levenslange last. Een eeuwige dooddoener die geen herstel toelaat, laat staan een tweede kans.
Dieren daarentegen behouden binnen het antropomorfisme een eeuwige onschuld. Ze lijken allemaal af te stammen uit de Bijbelse paradijstuin, waar ze in harmonie samenleefden. In die tuin bracht de mens de zonde in de schepping, niet het dier.
Welkom wolf
Die dierlijke onschuld genereert dan ook een onmetelijke generositeit bij de mens. Zelfs voor dieren die actief andere onschuldige dieren doden, bestaat er marge en begrip. Ondanks uiteengereten, bloedende shetlandpony’s blijft de wolf welkom. Welkom wolf!
De overheid, en dus ook de belastingbetaler, voorziet zelfs gesubsidieerde wolfomheiningen om de “onschuldige” vreetpartijen te voorkomen. In het Noord-Italiaanse Trentino ontstond bijna een burgeroorlog toen een berin dreigde te worden afgemaakt omdat zij voor de zoveelste keer een achteloze jogger had verscheurd. Waarom moest die laatste ook zo traag lopen? Een hongerige, onschuldige berin heeft het daar moeilijk mee.
De berin werd gevangen en overgebracht naar een nieuw territorium in Duitsland: tussenstatelijke re-integratie omwille van haar onschuld.
Alleen een wijze uil begrijpt dit
Als gevangenisdirecteur begrijp ik er niets meer van. In mijn vertwijfeling droom ik van een baanbrekend en grensverleggend biologisch onderzoek dat de Belgische grondslapers in onze gevangenissen definitief zou klasseren in het dierenrijk. Daarmee zouden ze hun onschuld terugkrijgen en waarschijnlijk binnen de kortste keren een bed krijgen.
De wet op dierenwelzijn zou vanaf dan op hen van toepassing zijn. Hun menselijke waardigheid zou gered worden door dierenwetten.
Alleen een wijze uil kan dit begrijpen.
