Maandag was jeugdauteur Vera Van Renterghem in Merksplas. Ze kwam praten voor de vijfdeklassers van VBS Yugro en van Qworzó.
“Ik kwam hier voor een auteurslezing. Niet alleen om de kinderen in boeken en verhalen te laten duiken, maar ook om hun creativiteit aan te wakkeren. Ik vertel over de avonturen van Oscar Cook, het hoofdpersonage van de gelijknamige jeugdboekenreeks. Oscar is een jongen van dertien die in een bejaardenhuis woont en dankzij de kracht van het verbond van jong en oud mysterieuze krachten krijgt. Aan het einde van de auteurslezing daag ik de kinderen uit om een nieuw personage te verzinnen.”
Reizen door tijd en geschiedenis
“Eerst vond Oscar er niets aan om in een bejaardenhuis te wonen, maar gaandeweg sluit hij vriendschap met enkele oudjes. Sindsdien gebeuren er vreemde dingen. Met een magisch voorwerp kan hij, samen met zijn vriendin Stiene, reizen door tijd en ruimte. Oscar wil namelijk te weten komen wat er met zijn mama gebeurde. Die stierf vier jaar geleden, maar niemand vertelde hem hoe dat precies liep. Zelfs zijn eigen vader niet.”
“Maar het magische voorwerp zorgt ervoor dat hij op verschillende plekken belandt door de wereldgeschiedenis. Hij beleeft er samen met zijn vriendin Stiene telkens een buitengewoon avontuur. En telkens vindt hij een puzzelstukje dat hem dichter bij de oplossing van zijn zoektocht brengt.”
“Intussen verschenen er zes delen in de Oscar Cook-reeks. Oscar en Stiene kwamen zo onder meer terecht in Ingolstadt in 1816, waar het monster van Frankenstein werd gecreëerd, of in China in het jaar 1420, waar een eeuwenoude vloek boven de stad Beijing hing, of in de heksenstad Salem in de Engelse kolonie in Amerika in 1692.”
Verhalen met echte emoties
“Ik schrijf zowel waargebeurde verhalen als avonturenboeken. Vaak spannende verhalen, maar de personages beleven niet alleen bijzondere avonturen, ze leren ook omgaan met hun emoties. Ik leerde dat achter elk gezicht een verhaal schuilt. Met die herkenbare, krachtige emoties scherp ik dat verhaal aan. Als lezer lees je verhalen vanuit je eigen achtergrond. Elke lezer interpreteert hetzelfde boek totaal anders.”
“Enkele jaren geleden schreef ik Een nieuwe wereld in 100 dagen. Ik vroeg aan honderden jongeren: ‘Hoe zou de wereld eruitzien als je gedurende één dag alles kon beslissen?’. Ze kwamen uit allerlei bevolkingsgroepen, hadden allemaal diverse achtergronden en ervaringen, maar één ding hadden ze gemeen: ze willen allemaal een toekomst.”
Je studeerde hedendaagse geschiedenis, Vera. Neem je die achtergrond nog mee in je boeken?
“Natuurlijk, de geschiedenis is een bron van inspiratie. Oscar Cook verzeilt met Stiene in deel vijf in het Berlijn van 1943. Ze komen terecht in het huis van een nazi, die een meisje in de kelder gevangen houdt. Ze worden geholpen door iemand van het verzet. Elk personage dat ik opvoer in de boeken moet van vlees en bloed zijn, moet ik zelf goed kunnen aanvoelen. Terwijl ik dit verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog schreef, probeerde ik te doorgronden hoe iemand in het verzet terechtkomt. Stel dat je in een Berlijnse straat woont en je hoort fluisteren dat er een razzia dreigt en dat je maar een minuut hebt om een Joods gezin te waarschuwen: wat beslis je dan, wetende dat je in die straat door nazisympathisanten kan worden verraden? Een personage bedenken dat zijn eigen leven op spel wil zetten door in het verzet te gaan, lukt niet vanachter mijn bureau. Als ik een personage vorm wil geven, dan inspireer ik me op echte mensen.”
“Zo werd het personage dat in het verzet ging geboetseerd rond een oude man die ik tijdens een wandeling in het park ontmoette. Hij zat op een bankje en schreef in een beduimeld schriftje een verhaaltje voor zijn kleindochter, iets wat hij elke dag opnieuw deed. Hij zag zijn kleindochter niet meer, omdat hij ruzie had met zijn zoon. Maar hij hoopte dat hij ooit wel weer contact zou hebben en dan zou hij haar met de verhaaltjes kunnen laten zien dat hij elke dag aan haar had gedacht.”
“Dat ware verhaal importeerde ik in de Berlijnse aflevering: de Berlijnse man die in het verzet zat was een opa met een kleindochter die in Londen woonde. Aanvankelijk konden ze nog naar elkaar schrijven, maar na enige tijd arriveerden er geen brieven meer vanuit Londen. Toen de opa in elke vezel van zijn lijf het verlies van zijn kleindochter voelde, was de stap naar het verzet gezet.”
Vera Van Renterghem: “Er valt veel te leren uit de geschiedenis, uit echte verhalen van mensen. Niet per se van helden.”
In je lezingen wil je ook passie overbrengen?
“Natuurlijk, passie voor boeken én voor geschiedenis werkt enorm leesbevorderend. Dat merkte ik vanochtend ook. Bij het begin van de sessie vroeg ik wie graag las. Schoorvoetend reageerden een paar kinderen. Na de lezing gingen alle vingers de lucht in. Als je ze onderdompelt in verhalen, lukt het om de passie voor het lezen door te geven. Kinderen hou je niet voor de gek; ze zijn slim genoeg om te weten dat mijn passie voor geschiedenis en schrijven echt en besmettelijk is. Met wat begeleiding en aantrekkelijke tools ontdekken ze de wereld van nu en van vroeger. In het vijfde leerjaar zag ik vanochtend dat ze de Tweede Wereldoorlog goed kenden en er ook veel interesse in hadden. De rol van leerkrachten om geschiedenis over te brengen is erg belangrijk.”
“Wie we zijn, heeft altijd zijn oorsprong gekend in het verleden. Het is een cliché, maar er valt veel te leren uit de geschiedenis, uit echte verhalen van mensen. Niet per se van helden, want uiteindelijk zijn we allemaal helden in grote of kleine mate. Oscar Cook ontdekt dat hij afstamt van de beroemde ontdekkingsreiziger James Cook. Maar James verloor tijdens zijn drie grote ontdekkingsreizen vier van zijn zes kinderen op jonge leeftijd. Hoewel James Cook genoot van de roem, woog die niet op tegen het verdriet dat hij moest verwerken. Helden blijken ook maar mensen te zijn. Daar gaat geschiedenis net om: om wie we in wezen zijn.”
Jongeren een stem geven
Wat wil je jongeren meegeven over opkomen voor jezelf?
“In 2024 deed ik weer mee aan het project van Literatuur Vlaanderen: Auteursresidentie. Dat liep in het beroeps- en technisch secundair onderwijs. Zo werkte ik een semester met 16-jarigen in het bso. Wat me opviel: het ontbrak hen vaak aan zelfvertrouwen. Door hun zelfvertrouwen te doen herwinnen, schreven ze een voor een fantastische verhalen. Kinderen moet je hun trots geven.
“In Giftig schreef ik het waargebeurde verhaal van Zita, die aan een vreemde, onverklaarbare ziekte leed. Wat bleek? Dat haar moeder haar bewust ziek maakte om zelf aandacht en medelijden te krijgen. Die moeder moest zich ook in de rechtbank verantwoorden. Daar verweet ze haar dochter dat ze loog. Hoe kan je als kind zoveel ellende meemaken? Haar verhaal raakte me zo diep dat ik besloot het meisje een stem te geven via een verhaal waarin werkelijkheid en fictie met elkaar werden verweven. Het werd het boek ‘Giftig’ en het werd de start van het schrijven voor kinderen en jongeren.”
“Toen ik nog wetenschappelijk werk schreef, moest ik alleen maar de ware, aantoonbare dingen schrijven. Maar in onze wereld zijn er zoveel waarheden als er mensen zijn. Daarom is elke stem uniek en wil ik diverse jongeren hun stem laten horen.”
Boeken van Vera in de bib
Vera in het vijfde leerjaar van Qworzó
(een verslagje vanuit de school)
Op maandag 1 juni kwam Vera Van Renterghem in Qworzó op bezoek in het 5de leerjaar. Ze vertelde ons hoe ze haar schrijfmicrobe te pakken had. Het schrijven was niet iets wat al z’n kop opstak tijdens haar jeugdjaren. Lezen en veel fantaseren was wel heel belangrijk in haar jonge leventje.
Ze ging vaak naar de gemeentebibliotheek, alhoewel ze schrik had van de ongetrouwde, oude zussen die er de plak zwaaiden. Deze twee bibliothecaressen waren griezelig lelijk en dachten altijd dat de kinderen snot tussen de bladen van de boeken plakten.
Thuis speelden ze vaak toneeltjes en koos ze meestal de rol van slechterik.
Ze ging archeologie studeren, omdat ze ervan droomde om farao’s uit de grond te scheppen of een antiek labyrint te ontdekken. Eens aan de universiteit werd ze met de voeten op de grond gezet en heeft ze hedendaagse geschiedenis gestudeerd.
Haar eerste schrijfervaring was aan de universiteit. Als wetenschappelijk medewerker schreef ze er enkele geschiedenisboeken en artikels voor wetenschappelijke tijdschriften. Toch droomde ze vaak weg over groene draken met paarse stinkvoeten….
Vera vertelde honderduit over haar boekenreeks ‘Oscar Cook’. Het boek ‘Oscar Cook – Buitengewone gebeurtenissen’ gaat over een jongen van 13 jaar die in een bejaardenhuis woont. Hij zegt dat de gemiddelde leeftijd van de mensen met wie hij onder hetzelfde dak woont tachtig is, het gebouw tot de nok gevuld is met scheten en scheldwoorden, ook wel kommer en kwel, maar ook zeker met vrolijkheid en vriendschap. Dat had hij zelf ondervonden.
In het boek ‘Oscar Cook – Opmerkelijke gebeurtenissen’ vindt zijn vriendin Stiene een kistje met vreemde munten, een briefje van haar verdwenen mama en start er een nieuw avontuur. Dankzij de onvoorspelbare, vreemde kracht in Oscars binnenste en het verbond van jong en oud uit het bejaardenhuis, reist hij samen met Stiene door de tijd en de ruimte om de waarheid over het leven van de moeder van Stiene te ontdekken.
Vera promootte haar boeken met hele knappe en spectaculaire trailers die ze aan ons toonde op het digibord. De kinderen luisterden allemaal heel aandachtig en stelden achteraf krachtige vragen. Het was een zeer leuke en leerrijke uiteenzetting van de schrijfster en vele leerlingen wilden meteen de boeken van Vera Van Renterghem beginnen lezen.
Het was een zeer geslaagde auteurslezing!
(én foto’s!)
Vera in het vijfde leerjaar van VBS Yugro
