Als je laatst meedeed aan de Kerstwandelingen, zag je misschien op het Widarterrein tussen de molen en de bioboerderij ook een wegwijzer naar de Beeldentuin. Als je dat pad insloeg, belandde je tussen een verzameling houten beelden en installaties. Zo kreeg Merksplas er wat kunst bij. Daar zorgde Rindert Borghs voor.
âž½ Hoe kwam je op het idee om een beeldentuin te maken?
“In de zomer begon het idee te spelen om een artistieke creatie te realiseren. Daarbij kwam de Gedenkplek bij de dorpsgemeenschap Widar ter sprake. Die bijzondere plaats ligt tussen twee huizen van Widar – een antroposofische dorpsgemeenschap voor mensen met een beperking – in, aan de rand van het natuurgebied het Moer. Door een verscholen paadje treed je in een ruimte waar je voelt dat hier een diepere betekenis ligt. Je vindt er de stilte in de natuur terug en je kunt er mensen gedenken. Ik ging er vaak even langs om wat uit te rusten of te zitten.”
“Ik deed mijn best om goed samen te werken met de ruimte. Door lokale materialen te gebruiken, maar ook door beelden te vormen die de gedenkplek recht doen – in hoeverre dat dan ook mogelijk is.”
âž½ De werken dragen geen titels. Zijn ze bedoeld om iets uit te beelden, of mogen bezoekers er hun eigen betekenis aan geven?
“Elk werk is wel drager van een titel. En er zit een bepaalde betekenis achter. Maar ik wilde de werken niet zien als objecten met een label. Daarom staan de titels er niet bij. Zo nodigt elk werk misschien uit om in dialoog te gaan en er nieuwe dingen in te zien. Ik hoop wel dat ik met het tentoongestelde werk iets van betekenis kan nalaten. Het gaat over het zoeken in het leven en het bevat tegelijk een subtiele kritiek op wat mensen onderdrukt.”
Zweeds rood
In de beeldentuin gebruikte Rindert bewust materialen uit de buurt. Zo komt een raam uit een oude molen en is veel hout afkomstig van bomen die na een storm zijn omgevallen. Ook de kleur Zweeds rood keert terug, een kleur die vaak voorkomt bij de gebouwen van Widar. Op die manier wilde hij een duidelijke link leggen met de omgeving.
De beelden gaan volgens hem in dialoog met de plek. “Ze zijn niet los te zien van de natuur eromheen. Tegelijk wil ik niet alles invullen voor de bezoeker. Voor mij blijft het belangrijkste dat mensen de plek als bijzonder ervaren en de verbinding met de natuur voelen.”
Waarom hout?
Hout is voor Rindert een relatief nieuw materiaal. Hij moest er in het begin naar zoeken, maar hij ontdekte al snel dat het zich goed leent voor sculpturen. Omdat hij met lokale materialen wilde werken, kwam hout bijna vanzelf naar voren.
Hij vindt het boeiend dat hout blijft veranderen. Het materiaal leeft als het ware verder en wordt beïnvloed door weer en omgeving. Dat past bij zijn idee dat een kunstwerk nooit helemaal vastligt, maar mee-evolueert.
Tijdens het maken vertrekt hij vanuit een zoekende houding. Hij wil het materiaal mee laten spreken en zichzelf niet zien als de enige maker. Die open manier van werken levert volgens hem beelden op waar hij vooraf niet altijd aan dacht.
âž½ Je bent een zoon van Sigurd. Die stelde vorig jaar mee tentoon met de amateurkunstenaars. Inspireren jullie elkaar? Of hebben jullie elk een andere insteek?
“Hoewel we allebei vanuit een andere insteek werken, inspireert hij me wel met het werken met hout. Van hem leerde ik wel hoe je een vorm kan zoeken in een houtblok. Daarnaast is de ruimte die er thuis is om met kunst bezig te zijn erg waardevol.”
“Ook de nabijheid van de dorpsgemeenschap Widar was belangrijk. Het is een plek waar mensen een zinvol leven proberen te realiseren en waarbij altijd wel iets te beleven valt. Die mooie plek gaf me de ruimte en vertrouwen om iets te creëren.”
Beeldentuin is nog te bezoeken
De beeldentuin blijft zeker nog een tijd staan. In de toekomst wil Rindert bekijken of het project verder kan groeien of nieuwe vormen kan aannemen.
Veel wandelaars zijn verrast dat hier zo’n verborgen plek ligt. “Sommigen herkennen in de beelden hun eigen herinneringen. Anderen nemen gewoon even plaats op het bankje om tot rust te komen.” Voor Rindert is het vooral waardevol dat mensen de gedenkplek op een nieuwe manier beleven.
Drang om te maken
Hij studeert al een tijd aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. “Dat is een brede opleiding waarin filosofie, sociologie, psychologie, geschiedenis en theologie samenkomen. De studie gaat over zingeving en over hoe we de samenleving menselijker kunnen maken. Die thema’s komen soms terug in mijn kunst.”
“Als ik beelden maak, probeer ik vooral te vertrekken vanuit een soort impuls, een drang om te creëren. Maar achteraf zie ik toch de thema’s terugkomen die we op school behandelen, zoals de relatie tussen mens en natuur, of hoe we kritisch kijken naar de onderdrukking in de wereld. Toch probeer ik te vertrekken vanuit de materialen zelf of de ruimte die de omgeving biedt.”
