De Aziatische hoornaar rukt alsmaar verder op. Ondertussen zijn ze ook veelvuldig aanwezig in Merksplas. Recent is er een nest gespot vlakbij jeugdhuis Zigzag. Dat werd het voorbije weekeind verdelgd. Iedereen kan volgende week met een gerust gemoed gaan genieten van Zigzag Zomert.
Secundaire nesten hoog in de bomen
Vooral onze bijen zijn de dupe van de Aziatische hoornaar. Ze zijn een lekkernij voor de Aziatische hoornaar. En laten wij die bijen nu net enorm hard nodig hebben om o.a. onze fruitbomen, courgettes, pompoenen en boontjes in de moestuin te bevruchten. Om nog maar te zwijgen van de lekkere honing die we van hen krijgen. Het spotten en laten verdelgen van de nesten van Aziatische hoornaars is dan ook absoluut noodzakelijk. Eén nest kan gemakkelijk 11,5 kg bijen en andere insecten opeten.
Nest gevonden aan Zigzag
Heel recent is er een nest gevonden aan jeugdhuis Zigzag. Dat zat helemaal bovenaan in de kruin van een boom verstopt. Het nest hing hoog en was met de ladderwagen van de brandweer niet bereikbaar. Nadat het was doorgegeven aan Vespa-Watch, kwam Patrick Van Ende het nest zaterdagavond verdelgen: “Dit is voor vandaag nest nummer 9. Ik heb de tel van het totaal aantal nesten dat ik deze zomer heb bestreden, niet bijgehouden. Daar is geen beginnen aan. Dit is een gemiddeld nest van ongeveer 1000 Aziatische hoornaars. Een volgroeid nest kan gemakkelijk 4000 hoornaars tellen.”
Patrick is zelf imker in Bornem. Toen de Aziatische hoornaar zijn intrede maakte in België, hebben zijn kolonies bijen hier uiteraard ook onder geleden. Hij is toen zelf gestart met het opspeuren en bestrijden van nesten. Het jaar daarop werd hij coördinator van de provincie Antwerpen van de Vespa-Watchers. Zij houden zich bezig met het opsporen van nesten van Aziatische hoornaars.
Jan De Houwer, één van onze brandweermannen die de opsporing en verdelging van de Aziatische hoornaar in Merksplas en enkele omliggende gemeenten coördineert, zegt dat er sowieso geen reden tot paniek was voor Zigzag Zomert. “Het nest is eerder toevallig gevonden. Moest niemand zijn oog hier op gevallen zijn, dan hadden we waarschijnlijk nooit geweten dat er daar een nest hing. De Aziatische hoornaars worden pas agressief als ze gestoord worden. Bovendien keren ze allemaal naar hun nest terug wanneer het donker wordt. Een hoornaar kan in het donker niet vliegen, dan vallen ze gewoon neer.”
Diatomeeënaarde
Het nest wordt verdelgd met diatomeeënaarde of kiezelwier. Dit wordt in het nest gespoten waardoor de Aziatische hoornaar als het ware gezandstraald wordt. Voor ons lijkt dit poeder, maar voor de hoornaars kan je het vergelijken met vele kleine scheermesjes. Bij de minste wrijving, bv. wanneer de hoornaars bewegen of gaan vliegen, snijden ze in zichzelf. Jan: “Eigenlijk is dit voor de hoornaars een gruwelijke dood, maar het is wel de meest milieuvriendelijke manier om ze te verdelgen.”
Dit nest hing op 16 meter hoogte. Vanop de grond spuit Patrick de diatomeeënaarde met een telescopische stok in het nest. Het nest zelf blijft hangen tot het vanzelf vergaat. Het wordt ook niet door andere Aziatische hoornaars in gebruik genomen.
Wiekpotten en nagellak
Patrick geeft eveneens opleidingen aan vrijwilligers die willen helpen bij het zoeken naar Aziatische hoornaars. Zo kwam hij eerder dit jaar ook in Merksplas toelichting geven. In onze gemeente engageren enkele vrijwilligers zich om nesten van Aziatische hoornaars te spotten en te verdelgen.
Als er vaak Aziatische hoornaars op dezelfde locatie worden gespot, plaatst men een lokpot of een wiekpot. Een hoornaar die op deze manier gevangen wordt, wordt gemarkeerd met een stift of nagellak. Vervolgens wordt de hoornaar terug vrijgelaten. Jan: “Een hoornaar die vrijgelaten wordt, keert steeds terug naar het nest. Zodra de hoornaar aan de wiekpot vertrekt, moet je beginnen timen. Hoe lang duurt het voor de hoornaar aan dezelfde wiekpot terugkeert?”
Door de potten regelmatig te verplaatsen, te blijven timen en dan driehoeksmeting toe te passen, proberen de vrijwilligers alsmaar dichter bij het nest te komen. Eens het nest gespot is, kan het gemeld worden aan Vespa-Watch.
Proteïne
Patrick: “Op dit moment komen de Aziatische hoornaars minder vaak naar de lokpotten. Ze hebben momenteel vooral proteïnen nodig. Die vinden ze eerder door bijen op te eten dan in de lokstof. Vanaf eind september keren ze volop terug naar de lokpotten. Vanaf dan hebben we nog maar twee weken de tijd om een nest te lokaliseren en te verdelgen. Want daartegen vliegen de koninginnen uit om een plekje te zoeken voor hun winterslaap. Zij brengen de winter door in hagen, heesters of houtwanden. Zodra het dan terug 13° wordt, start het nieuwe seizoen.”
Duidelijkere coördinatie
Patrick moet toegeven dat het momenteel dweilen met de kraan open is met de bestrijding van de Aziatische hoornaar. Patrick: “Elke gemeente pakt het anders aan. De ene gemeente geeft daarbij al wat meer ondersteuning aan de speurders en werkt nauw samen met de imkers, dan de andere gemeente. Een meer gecoördineerde en uniforme aanpak is een absolute noodzaak als we een verschil willen maken. Momenteel vervijfvoudigt de populatie Aziatische hoornaars elk jaar! Het is heel belangrijk dat inwoners mee uitkijken én melding maken van hoornaars en/of nesten via Vespa-Watch.”
Jan is ook vragende partij voor een duidelijkere coördinatie binnen de gemeente. “Momenteel worden nesten van Aziatische hoornaar zowel bij de brandweer als bij Vespa-Watch aangemeld. Beide instanties zijn dan naast elkaar aan het werken. Dat moet beter kunnen.”
Concreet betekent dit dat wanneer jij een nest van Aziatische hoornaar ontdekt, je moet inschatten hoe gevaarlijk dit nest is. Jan: “Als het een hinderlijk nest is of er is steekgevaar, dan meld je dit bij de brandweer. Wij kunnen de verdelging dan in onze planning meenemen. Als het geen hinderlijk nest is of er is geen steekgevaar, dan meld je het nest best op Vespa-Watch. Vervolgens nemen zij de bestrijding van het nest op zich. Zo krijgt de brandweer de tijd en de ruimte om vooral en ook sneller op de hinderlijke, steekgevaarlijke nesten te focussen.”
