Een jury in Los Angeles heeft Instagram-eigenaar Meta en YouTube-eigenaar Google aansprakelijk gesteld voor de socialemediaverslaving van een jonge vrouw. Het is de eerste keer dat techbedrijven door een rechtbank op de vingers worden getikt voor het verslavende ontwerp van hun platformen.
Ik volg dit dossier al langer. Deze uitspraak bevestigt alleen maar wat we natuurlijk al lang weten. De algoritmen achter sociale media-applicaties worden bewust zodanig ontworpen dat de gebruikers er verslaafd aan raken. Het is goed dat met deze uitspraak een precedent voor die aansprakelijkheid wordt gesteld.
Eerder al stelde ik parlementaire vragen aan de Europese Commissie over de schadelijke algoritmes van onder meer TikTok, YouTube, Snapchat, Instagram en X, en over het verslavende design van content die specifiek op jonge kinderen is gericht.
Toch staat Europa niet met lege handen, vind ik. Met de Digital Services Act (DSA) hebben we al een eerste instrument om platformen aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan de Europese Commissie, die TikTok een tijdje geleden op de vingers tikte voor zijn verslavende design. Verder biedt die DSA ook concrete richtsnoeren voor de bescherming van minderjarigen.
Maar dat gaat niet ver genoeg. We hebben nood aan een expliciet Europees verbod op verslavend design van applicaties. Verslavende socialemediaplatformen horen voor mij niet op de Europese markt. Bedrijven die hier niet in mee willen, hebben hier dan niets te zoeken. De mate waarin we, vooral jonge, gebruikers kunnen beschermen, hangt vooralsnog af van niet-bindende aanbevelingen. Die moeten we nu ook dringend wettelijk verankeren via de Digital Fairness Act.
Ik roep Europees Commissaris McGrath op om snel vooruitgang te boeken met de Digital Fairness Act nadat de commissaris de vooropgestelde timing enkele maanden achteruit schoof naar ‘midden 2026’.
In die wet moet dus een duidelijk verbod op verslavend design van applicaties zitten. Daarnaast moet de wet de techplatformen ertoe aanzetten werk te maken van een digitale omgeving die schadelijke content weert en het aanbod aanpast aan de leeftijd van de gebruiker, zodat de schadelijke content die alsnog op de platformen verschijnt, niet tot bij kinderen komt.
