Van d’n Ollander (10): Van tafelspringer tot pandoering

Er kwamen onlangs weer een paar Vlaamse pareltjes voorbij die ik enthousiast heb genoteerd. Voor de eerste ontdekking heb ik geprobeerd een in Nederland gangbare term te zoeken. Ik vond wel omschrijvingen, maar geen woord dat precies het type mens omschrijft wat wordt bedoeld. Wat hebben jullie daar een mooi woord voor, zeg!

In Nederland heb je natuurlijk mensen die zich altijd op de voorgrond dringen, of overal haantje de voorste proberen te zijn. Aandachttrekker, druktemaker of herrieschopper komt in de buurt. Maar het Vlaamse woord ‘tafelspringer’ is zo beeldend dat het precies uitdrukt over wat voor type we het hier hebben. Ik beloof dat ik het ook in Nederland populair probeer te krijgen …

Waar komt ‘pandoering’ vandaan?

Een ander woord dat ik hoorde kwam voor in een verslag van een voetbalwedstrijd. Een club had een ‘pandoering’ gekregen van de tegenstander.

Het was wel duidelijk dat de betreffende club een flinke nederlaag had geleden en een afstraffing had gekregen. Ik vroeg me af waar dat woord nu vandaan komt; ook al omdat het in Nederland onbekend is.

Na wat zoekwerk bleek dat de oorsprong niet Vlaams of Belgisch is. In de zeventiende en achttiende eeuw opereerden in het Hongaars-Kroatische grensgebied gewapende soldaten die als zeer ruw en wreed bekendstonden. Ze werden pandoeren genoemd (pandur in het Hongaars en Servo-Kroatisch). Een woord dus met een oorsprong van ver weg. De vraag is dan ook hoe het wel in het Vlaams is opgedoken, maar niet in het Nederlands. Wie het weet, mag het melden (en dat wordt zeer gewaardeerd!).

Wat ook langskwam, was het woord ‘verstrengen’. Ik snap het woord wel, maar ik kende het niet. Ik zou gezegd hebben: “strenger maken”.  Maar verstrengen vind ik ook goed hoor. Zeker als het in een regeringsverklaring wordt gebruikt.

Een woord dat je misschien twee keer leest

Tot slot nog een woord dat me zowel in het Nederlands als in het Vlaams opviel. Het gaat over ‘kerstomaatjes’. Ik heb een beetje last van dyslexie en zo’n woord kan een totaal verkeerd beeld bij mij oproepen. Toen ik het voor het eerst zag, dacht ik meteen aan oudere oma’s die met Kerst bij hun kleinkinderen onder de kerstboom mogen aanschuiven. Maar ja, het bleek om een advertentie van een groenteafdeling van een supermarkt te gaan …
Best leuk, een beetje dyslexie, vind je niet?