Misschien zijn kookclubs niet bij iedereen bekend, maar ze bestaan al sinds het einde van de jaren vijftig. Hun oorsprong ligt vermoedelijk in Zwitserland. In de jaren zestig en zeventig verspreidde het fenomeen zich verder over België en Nederland.
Aanvankelijk waren deze clubs exclusief en mannelijk. De eerlijkheid gebiedt te schrijven dat ik me hier ook aan bezondig. Sinds 1985 maak ik deel uit van een – sindsdien vrijwel onveranderd in samenstelling – kookclub met de pretentieuze naam Les Fanfarons (de opscheppers). Een hechte vriendengroep van negen (inmiddels flink bejaarde) kookvogels van allerlei pluimage, die elke derde maandag van de maand samen kookt en eet en drinkt.
Hoe werkt een kookclub?
Aanvankelijk startten ze vanuit een huiselijke setting. Veel kookclubs gebruiken tegenwoordig echter professionele keukens. Bijvoorbeeld van restaurants, die vaak op maandag gesloten zijn, of professionele keukens van koksscholen, sociale instellingen of in kookclubs- en kooklessen gespecialiseerde profi-keukens.
Maar thuis koken met vrienden is ook nog populair. De plek is minder belangrijk dan het samenzijn en de ervaring. Deelnemers variëren van hobbykok tot levensgenieter, maar meer dan gemiddelde belangstelling voor eten en drinken is wel een voorwaarde. Enige structuur is nodig, maar de gezelligheid staat toch vaak bovenaan.
Ondanks de variatie hebben veel kookclubs een herkenbaar ritme:
- maandelijkse bijeenkomsten
- koken in kleine teams
- werken met een vooraf samengesteld menu
- samen eten aan een lange tafel
In sommige clubs wordt alles professioneel voorbereid (ingrediënten, afwas), zodat leden zich volledig kunnen richten op het koken en genieten. Koken wordt zo een ritueel van samenwerking.
Nieuwe trends in kookclubs
Digitaler, diverser en informeler, dat lijkt de toekomst te worden:
- Digitalisering en matchmaking: online platforms maken het eenvoudiger dan ooit om een kookclub te vinden of op te richten. Dit verlaagt de drempel enorm.
- Diversiteit in thema’s: vegetarisch, vegan, internationaal, historisch … kookclubs worden steeds specifieker en creatiever.
- Minder hiërarchie, meer beleving: waar vroeger een chef de leiding had, draait het nu vaker om gelijkwaardigheid en plezier.
Meer dan koken alleen
Kookclubs in België en Nederland zijn geëvolueerd van gesloten culinaire genootschappen tot open, sociale netwerken van smaak en ontmoeting. Maar de meer exclusieve clubs zijn zeker nog volop actief.
Welke vorm je ook kiest, het laat zien dat koken niet alleen draait om recepten, maar om mensen:
om verhalen aan tafel, om samen leren, en om dat ene moment waarop iedereen zwijgt … omdat het gerecht gewoon té goed is.
Dus ik zou zeggen: Merksplas, sluit je aan bij een club, richt er eentje op, maar ga vooral koken!Â
Op het menu: salade van kreeft en avocado
Maandag bereidden we met Les Fanfarons een heel menu. Je vindt elders in mijn rubriek het recept van het voorgerecht, de Insalata di astice e avocado.
